ورزش، دوای درد افسردگی

دکتر مهرنوش دارینی، روان‌شناس در ارتباط با این مساله با تاکید بر این‌که درمان‌های روان‌شناختی علاوه بر جلساتی که فرد به روان‌شناس یا مشاور خود مراجعه می‌کند می‌تواند با تکالیف یا توصیه‌های تکمیلی همراه باشد که اثربخشی درمان را افزایش دهد، می‌گوید: فعالیت‌هایی که به بیماران دچار اختلالات روان‌شناسی توصیه می‌شود باید متناسب با سن، جنس و نوع اختلالی باشد که فرد با آن روبه‌رو است. همچنین امکان انجام فعالیت برای بیمار نیز اهمیت خاصی دارد.

حضور در کلاس‌های تفریحی و سرگرم‌کننده

روان‌شناسان معتقدند که هدف از حضور بیماران روحی و روانی در کلاس‌های آموزشی تقویت مهارت‌های اجتماعی و ایجاد مشغولیت‌های ذهنی جدیدی است که با آموزش و یادگیری درآمیخته است. البته کلاس‌های سرگرم کننده با توجه به رغبت و امکانات بیماران توصیه می‌شود. با توجه به این‌که بسیاری از بیمارانی که با افسردگی‌های شدید روبه‌رو هستند تمایلی برای شرکت در کلاس‌ها از خود نشان نمی‌دهند ابتدا باید درمان‌های ترکیبی برای آنها شروع شود و پس از فروکش‌کردن نشانه‌های شدید بیماری، حضور در کلاس‌های مختلف را به آنها توصیه کرد.

حضور در جمع؛ دوای درد افسردگی

افسردگی دومین اختلال شایع روان‌شناختی در دنیاست، یعنی افراد زیادی از آن رنج می‌برند. افسردگی معمولا با نشانه‌هایی از قبیل احساس غمگینی و تمایل به تنهایی همراه است. با این حال دکتر دارینی در گفت‌وگو با جام‌جم تاکید می‌کند که حضور در جمع، یکی از فعالیت‌هایی است که به بیمار افسرده کمک می‌کند تا از در خود فرورفتگی خارج شود، بویژه با در نظر گرفتن سطح افسردگی بیمار، انجام فعالیت‌های اشتراکی به وی توصیه می‌شود.

ورزش کردن؛ آبی بر آتش اضطراب

پژوهش‌ها نشان می‌دهد افرادی که حداقل یکبار در هفته ورزش می‌کنند به مراتب سرزنده‌تر از افرادی هستند که هفته‌ای یکبار هم فعالیت بدنی ندارند. ورزش باعث می‌شود تا روحیه فرد ارتقا یابد و همچنین باعث تقویت اعتماد به نفس می‌شود. به گفته دکتر دارینی ورزش باعث ترشح هورمون‌های مختلف و در نهایت باعث ایجاد نشاط و شادابی بیشتر می‌شود و اضطراب را کاهش می‌دهد. همچنین ورزش تاثیرات فیزیولوژیک بر بدن دارد و این تاثیرات فیزیولوژیک، آرامش فرد را به دنبال دارد. برای افرادی که با اختلالات روان‌شناسی دست به گریبان هستند ورزش‌هایی از قبیل، پیاده‌روی منظم، شنا، یوگا و فعالیت‌های هوازی توصیه می‌شود.

بازپروری روان بیمار با کتابخوانی

کتاب درمانی یکی از روش‌هایی است که در برخی شیوه‌های درمان روان‌شناسی به بیماران توصیه می‌شود. دکتر دارینی در این باره توضیح می‌دهد: کتاب درمانی نوعی بازپروری از راه خواندن است که می‌تواند به شکل گروهی یا انفرادی بکار برده شود. مثلا برای ارتقای اعتماد به نفس یا آموزش‌های مختلفی در زمینه کنترل خشم و مقابله با اضطراب می‌توان کتابی را به بیمار معرفی کرد. البته کتاب درمانی بیشترین کاربرد را در مورد اختلالاتی که کودکان با آن مواجه هستند، دارد، اما در موارد دیگری نیز برای افراد دچار اختلالات روان‌شناسی کتاب‌های مختلف پیشنهاد می‌شود. همچنین دیدن فیلم‌های الهام‌بخش نیز می‌تواند برای تغییر نگرش افراد مفید باشد.

طبیعت گردی؛ مفید برای بیماران مسن

به گفته دکتر دارینی افراد مسن بیشتر تمایل دارند با نزدیکان خود در رفت و آمد باشند، بخصوص افراد سالخورده‌ای که خلق پایینی دارند نیاز بیشتری به تعامل با اطرافیان خود دارند و بیشتر توجه‌طلب هستند. البته برای بیماران مسنی که از اختلالات روحی رنج می‌برند مطالعه کتاب، تماشای فیلم، سفرهای کوتاه، آب‌درمانی یعنی راه رفتن در آب و گردش در طبیعت می‌تواند در رسیدن به آرامش، بسیار مفید باشد.

کاهش استرس با هنردرمانی

یکی دیگر از روش‌های درمانی که روان‌شناسان برای کمک به درمان بیماران روحی ـ روانی بر آن تاکید می‌کنند «هنردرمانی» است. در هنر درمانی از رشته‌های خلاقانه هنری بهره گرفته می‌شود تا سلامت و وضع جسمی، روانی و هیجانی افراد در همه رده‌های سنی بهبود پیدا کند. هنردرمانی برای حل تعارضات و مشکلات، تقویت مهارت‌های ارتباطی، تنظیم رفتار، کاهش استرس‌ها و فشارهای روانی و افزایش اعتماد به نفس به کار گرفته می‌شود که بنابر تشخیص درمانگر و با توجه به توانایی و علاقه فرد در کنار سایر درمان‌ها به صورت مکمل توصیه می‌شود.

دکتر دارینی نیز در این ارتباط می‌افزاید: هنردرمانی شامل نقاشی، موسیقی و مجسمه‌سازی است که در مورد کودکان تا سالمندان کاربرد دارد. کسانی که دچار آسیب‌های هیجانی، پرخاشگری، اضطراب، افسردگی و سایر مشکلات هستند، می‌توانند از هنردرمانی به عنوان درمانی مکمل بهره ببرند و روحیه خود را با سرعت بیشتری ارتقا دهند.

از ارتباط با دوستان غافل نشوید

ارتباط با دوستان و نزدیکان در ارتقای روحیه همه افراد از جمله بیماران روحی و روانی موثر است. به بیان دیگر روش‌های حمایتی اعضای خانواده روند بهبود این عده از بیماران را تسریع می‌کند. دکتر دارینی می‌گوید: اگر خانواده و نزدیکان بیمار او را رها کنند ممکن است وی با مشکلات شدیدتری روبه‌رو شود و سطح امیدواری و انگیزه‌اش کاهش پیدا کند. حتی افرادی که از لحاظ سلامت روانی از مشکل خاصی رنج نمی‌برند به مراودات اجتماعی و به حمایت عاطفی نزدیکان خود نیاز دارند و این احساس نیاز ممکن است در مورد افرادی که مبتلا به اختلالات روان‌شناسی هستند نیز به مراتب بیشتر باشد. بنابراین به خانواده‌ها توصیه می‌شود در روند درمان بیمار، نقش حمایتی اثربخشی خود را در بهبود بیمارشان در نظر داشته باشند.

پونه شیرازی / گروه سلامت