حسین کعبی: وقتی فیگو را در جام جهانی زدم....
چند پرسش از زهره !
قرارداد ساخت و پرتاب ماهواره زهره در حالی قرار است یکشنبه آینده میان ایران و روسیه منعقد شود که پرسشهای جدی کماکان درباره این طرح وجود دارد.
پرسشهایی که در صورت بی پاسخ ماندن ، اساس این طرح را زیر سوال می برد و این ظن را ایجاد می کند که منافع ملی کشور فدای مصلحت اندیشی ها یا بی تدبیری ها شده است . ماجرا از بالا گرفتن اختلافات در آخرین اجلاس کمیسیون دایمی ایران و روسیه در 27 آذر امسال آغاز شد؛ آنجا که اختلافات 2 کشور بر سر قیمت ماهواره زهره آنقدر بالا گرفت که صفدر حسینی ، وزیر امور اقتصادی و دارایی به عنوان نماینده ایران بصراحت انعقاد قرارداد ماهواره زهره و همچنین خرید هواپیماهای توپولف 204 را منتفی و غیرقابل قبول اعلام کرد ، اما درست یک ماه و نیم بعد قرارداد ماهواره زهره بدون ارائه هر گونه توضیحی درباره رفع معایب اساسی آن روی میز امضاء قرار گرفته و خودنویس وزیر ارتباطات برای امضای آن آماده می شود. وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات و شرکت مخابرات ایران به عنوان متولی چنین طرحی می بایست قبل از انعقاد قرارداد به چند پرسش اساسی پاسخ دهند:
1- مجوز شورای اقتصاد و هیات وزیران برای مبلغ این قرارداد 125میلیون دلار بوده است . روسها در آخرین دور مذاکره ، قیمت پیشنهادی خودشان را به یکباره در حد غیرقابل قبولی بالا بردند که مورد پذیرش نمایندگان ایران قرار نگرفت ؛ اما چه شد که این قرارداد هم اکنون با 7میلیون دلار اضافه قیمت ، یعنی 132میلیون دلار در حال انعقاد است؛ به عبارت دیگر 7میلیون دلار اضافی بدون کسب مجوز از شورای اقتصاد، چگونه ، از کجا و با کدام مجوز تامین و پرداخت می شود و دیگر این که چرا ایران به افزایش قیمت درخواستی روسها با وجود مخالفت کارشناسان تن داد؛
2- روسها در آخرین دور مذاکرات خود خواستار کاهش 75درصدی در سقف بیمه کارکرد و گارانتی ماهواره زهره به نفع خود شدند، اما اکنون تعیین تکلیف گارانتی و مهلت کارکرد ماهواره زهره بی پاسخ گذاشته شده است.
3- روسها اعتراف دارند که قطعات ماهواره زهره در فرانسه و آلمان ساخته شده و روسیه فقط کار مدیریت زیرساخت و پرتاب آن را به عهده خواهد داشت ، یعنی آنها فقط واسطه اند! حال پرسش اینجاست آیا این امکان وجود ندارد که خود ایران مستقیما سفارش ساخت قطعات و مونتاژ آنها را به 2کشور اروپایی می داد و از این طریق هم فناوری ساخت آن را به داخل منتقل می کرد و هم قیمت را پایین تر می آورد و نیز ارائه خدمات ساده مدیریت پروژه را که تنها کار مفید روسها روی این پروژه است ، به داخل می سپردند و اشتغال و توانایی و خودباوری ایجاد می کردند؛
4- در قرارداد ماهواره زهره هیچ اشاره یا تضمینی برای انتقال مستقیم و غیرمستقیم فناوری ساخت ، مدیریت یا اداره ماهواره زهره در داخل ایران اخذ نشده است و این نگرانی وجود دارد که صرفا استفاده کننده این ماهواره باشیم و پس از پایان عمر 15ساله مصرف آن دوباره دست به دامان روسها یا کشورهای دیگر برای به روز کردن یا خرید ماهواره ای دیگر شویم . حال آن که انتظار می رود با این هزینه ، زمینه توانمند شدن شرکتهای ایرانی یا متخصصان برای کسب و بومی کردن فناوری فضایی فراهم شود تا ماهواره های بعدی را ایرانی بسازد و پرتاب کند ، اما قرارداد زهره دراین باره سکوت کرده است.... این پرسشها تنها بخشی از پرسشهای مطرح درباره قرارداد ماهواره زهره است که وزارت ارتباطات باید به آن پاسخ گوید و صد البته بی پاسخ ماندن این سوالات ظن افکار عمومی را درباره مفید بودن این قراردادتقویت خواهد کرد.
سیدعلی دوستی موسوی
گفت و گو
