افتتاح 8 سرای موسیقی مقامی در‌کشور

به گزارش جام‌جم، هشتمین جشنواره موسیقی نواحی مانند اغلب جشنواره‌های موسیقی کشورمان حواشی فراوانی داشت. این جشنواره قرار بود به دبیری محمدرضا درویشی پژوهشگر بزرگ موسیقی نواحی کشورمان برگزار شود که پیش از برگزاری جشنواره از این سمت برکنار شد، البته حمید شاه‌آبادی معاون هنری وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در نشست خبری خود درباره این موضوع توضیحاتی ارائه کرد و گفت: آقای درویشی قصد داشتند جشنواره را به صورت بین‌المللی برگزار کنند، اما با توجه به مشکلات مربوط به بودجه معاونت هنری قادر به انجام این کار نبودیم و ایشان از این سمت کناره‌گیری کردند.

در ادامه این مسیر بهمن کاظمی جایگزین درویشی شد و این دوره با مشکلاتی همچون اعلام دیرهنگام فراخوان و کاهش 40 درصدی بودجه همراه بود.

ضعف مخاطب، ضعف برنامه‌ریزی

هوشنگ جاوید پژوهشگر موسیقی نواحی درباره جشنواره‌هایی که با عنوان موسیقی نواحی برگزار می‌شود، می‌گوید: کشور ما شده سرزمین جشنواره‌ها! هیچ‌کس از برگزارکنندگان سوال نمی‌کند که هدفتان از برگزاری جشنواره چیست و چه چیزی را دنبال می‌کنید.

او ادامه می‌دهد: اغلب جشنواره‌ها حتی شورای علمی هم ندارد و مسیر درستی را طی نمی‌کند. گویی فلسفه وجودی این جشنواره‌ها فقط ارائه آمار کاری برای مدیر مربوط است.

جاوید درباره برگزاری جشنواره موسیقی نواحی در دوره‌های پیش می‌گوید: تا زمانی که آقای درویشی دبیری جشنواره را برعهده داشت، نظم خوبی بر آن حاکم بود و دست‌کم اهداف مشخص و تعریف شده‌ای داشت.

این کارشناس موسیقی نواحی ایران ادامه می‌دهد: جشنواره‌ها راه خوبی برای احیا و حفظ موسیقی نواحی است، اما اگر برنامه‌ریزی مناسبی نداشته باشد، نمی‌تواند کارآمد باشد. این روزها جشنواره‌های موسیقی کشور هدف مشخصی ندارد، حتی جشنواره‌هایی مانند موسیقی فجر که در سطح کلان هم برگزار می‌شود کمتر به برنامه‌ریزی اهمیت می‌دهد.

او می‌افزاید: اگر بخواهیم نگاه آماری را که امروزه داریم در برگزاری جشنواره‌ها ادامه دهیم، باید شاهد نابودی موسیقی نواحی باشیم. هر چند این موسیقی اکنون هم روبه افول است و بیم نابودی آن وجود دارد.

جاوید این زوال را در همه جنبه‌های موسیقی نواحی وارد‌می‌داند و می‌گوید: موسیقی نواحی این روزها حتی ضعف تماشاگر و مخاطب هم دارد. نمی‌دانم چرا مسئولان احساس خطر نمی‌کنند؟

او همچنین رقابتی بودن جشنواره‌های موسیقی نواحی را آسیب دیگری در این عرصه می‌داند و تاکید می‌کند: کارشناسان و مسئولان باید سازوکار بهتری برای این جشنواره در نظر بگیرند. چون خوب نیست که ما بخواهیم در پایان یک جشنواره بگوییم مثلا موسیقی آذربایجان رتبه اول، بوشهر دوم و شیراز سوم است. بقیه هم هیچ!

راهی جز برگزاری جشنواره نیست

آرش اوستا، نوازنده و از فعالان عرصه موسیقی نواحی نیز انتقادهایی به جشنواره و جریان کلی موسیقی نواحی کشور دارد و می‌گوید: جشنواره‌ها در کشور ما اصولا قائم به فرد است و به اصطلاح اختیارشان دست مدیران است. یک مدیر دلش می‌خواهد جشنواره را برگزار کند و دیگری نمی‌خواهد. برگزارکنندگان و پژوهشگران هم نمی‌توانند کاری انجام دهند. جشنواره‌های ما هنوز مانند جشنواره‌های خارجی نظام‌مند نشده و تبدیل به یک روند نشده‌اند تا هیچ اتفاقی نتواند جلوی برگزاری آنها را بگیرد.

این پژوهشگر؛ اما برگزاری جشنواره‌های نواحی را تنها راه حفظ، ثبت و دسته‌بندی موسیقی نواحی می‌داند و معتقد است: هر چه باشد راهی جز برگزاری همین جشنواره‌هایی که یک‌سال در میان نظر مدیران درباره‌شان عوض می‌شود، نداریم و مجبوریم همین را هم غنیمت بدانیم.

افتتاح سرای موسیقی مقامی

حمید شاه‌آبادی، معاون هنری وزیر ارشاد هم بر نقش موثر مردم در حفظ موسیقی نواحی تاکید کرده و می‌گوید: اگر هنری فقط متکی به تزریق و حمایت دولتی باشد، دچار فضای گلخانه‌ای می‌شود.

او برگزاری جشنواره موسیقی نواحی را فرصتی برای تذکر و هشدار به مردم توصیف می‌کند و به مهر می‌گوید: بیش‌از هر چیزی باید مردم خودشان را در جریان این موسیقی قرار دهند و دل بسپارند. شاه‌آبادی با اعلام این‌که دو مرکز «سرای موسیقی مقامی» تا یک ماه آینده افتتاح می‌شود از راه‌اندازی هشت سرای موسیقی مقامی دیگر در کشور خبر می‌دهد و می‌افزاید: امیدوارم با تاسیس این مراکز شاهد شکل جدی‌تری از اقبال مخاطب به موسیقی نواحی باشیم و این روند استمرار داشته باشد.