تداوم حیات دوبله در تلویزیون

اواخر دهه 60 و با رواج صدابرداری صحنه در فیلم‌ها و سریال‌ها و کاهش تدریجی فیلم خارجی در سینماها، این هنر از رونق افتاد و البته بار ادامه آن بر دوش تلویزیون گذارده شد.

امروزه به شرایطی رسیده‌ایم که باید بپذیریم گرچه گاهی فیلمسازان ایرانی (بنا به دلایل مختلف و از جمله جذب مخاطب!) رو به دوبله اثرشان می‌آورند و شرکت‌های توزیع‌کننده فیلم‌های خارجی در شبکه نمایش خانگی نیز گاه از حضور دوبلورها بهره می‌گیرند، اما اینها بیشتر اتفاقاتی زودگذر و مقطعی است و واقعیت آن است که دوبله در سینما تقریبا یک هنر از بین رفته است؛ هنری که در تلویزیون همچنان زنده است و به حیات خود ادامه می‌دهد. در واقع تلویزیون به واسطه پخش دائم سریال‌ها و فیلم‌های خارجی در طول سال و لزوم توجه به کیفیت کار دوبله همواره زمینه لازم را برای حضور صداپیشگان فراهم کرده، اما پرسش اینجاست که آیا دوبله تلویزیونی همچون گذشته پررونق و پویاست؟ این همان نکته‌ای است که معمولا بر سرآن اختلاف‌نظر وجود دارد، چراکه تعدادی از قدیمی‌های دوبله می‌گویند دوبله هنوز سرزنده و پویاست و در دوران اوج خود به سر می‌برد و عده‌ای دیگر هم آن را رو به افول می‌دانند.

تجربه نشان داده است هرگاه فیلم، یا سریال خوبی روی آنتن برود و در کنار آن، ترجمه درستی وجود داشته باشد دوبله خوب شکل می‌گیرد و این یعنی عشق هنرمندان دوبلور به حرفه خود و این‌که دوبله افول نکرده بلکه در مقاطعی، کاسته شدن از انگیزه‌هاست که این هنر را تحت تاثیر قرار می‌دهد؛ روندی که البته دلایلی چون ظهور پدیده زیرنویس، ورود انبوه و بی‌ضابطه گوینده (که متاسفانه اغلب‌ آنها جذب شبکه‌های زیرزمینی و ماهواره‌ای می‌شوند)، افزایش نیافتن دستمزدها متناسب با رشد تورم در جامعه و... را با خود دارد.

حضور گویندگان جوان در عرصه دوبله شاید از دور زیبا به نظر برسد، اما واقعا باید به این نکته اندیشید که مقابل این ورود (همان طور که اشاره شد متاسفانه در بعضی موارد بی‌نظم و ضابطه بوده) برای رفاه و تامین بزرگان و پیشکسوتان دوبله چه کار کرده‌ایم؟ یا چند مرکز حرفه‌ای و اصولی در امر تربیت و آموزش گوینده افتتاح کرده‌ایم؟ اینها سوالاتی است که رسیدن به جواب آنها، پاسخ پرسش‌های دیگر را هم به همراه خواهد داشت.

نگار حسینی