موم بزرگسالی در دست کودکی
کودکی مهمترین دوران زندگی افراد است و روانکاوها میگویند ریشه تمام رفتارها و مشکلات در بزرگسالی را باید تا پنج سالگی افراد جستجو کرد. حتی برخی روان شناسان با دیدن رفتاری در بزرگسالی حدس میزنند کدام تجربه کودکی به این رفتار منجر شده است. به همین علت گفته میشود خانواده نقش مهمی در شکل گیری شخصیت افراد حتی در بزرگسالی دارد و میتواند کودک را به سمت شیوه درست زندگی هدایت کند یا بستر گناه و جرم و انحراف را برای او مهیا کند.
این توضیح البته به آن معنا نیست که همه کودکانی که در خانوادههای طلاق و پر آسیب بزرگ شدند حتما در روابط آیندهشان شکست میخورند یا صد در صد راه کج را برای زندگی انتخاب میکنند. گاهی کودک محبت و حمایت را از شخصی مثل خاله، عمه، دایی یا معلم میگیرد و حتی امکان دارد به جای خانواده، محیط اجتماعی، کودک را تربیت کند.
با وجود این همه روان درمانگران بر این باورند که کودکان خانوادههای نابسامان و پرتنش، باید بسیار بیشتر از دیگران برای شناخت مشکلات خود و حل ضعفهایشان در آینده تلاش کنند. بنابراین محرومیتهای عاطفی، تنبیه، اعمال رفتارهای خشونتآمیز با کودک میتواند آسیبهای اجتماعی به همراه داشته باشد. برای همین کودکانی که محبت یکی از والدین را ندارند یا بدسرپرست هستند، با دنیایی از نگرانی و ناکامی، بیانگیزه و شکننده وارد مدرسه میشوند.
مثال دیگر کودکانی هستند که در خانه زیاد شاهد دعوای والدینشان بودهاند، این گروه با احساس گناه و تقصیر بزرگ میشوند و بعد از ازدواج، بیش از حد مسئولیت قبول میکنند و در تلاشی وسواسگونه میخواهند همه چیز را مرتب و منظم نگه دارند.
روانشناسان میگویند این افراد وقتی همسرشان از دردسر یا مشکلی شکایت دارد، به جای آرامش دادن به او و گوش کردن به حرفهایش، سعی میکنند مشکل را حل کنند. این رفتار اگرچه با حسننیت انجام میشود، اما معمولا طرف مقابل را به ستوه میآورد چون هر انسانی بیشتر از آنکه به حل مشکلش فکر کند، به همدردی و گوش شنوا نیاز دارد. پس لازم نیست والدین تنها به فرزندانشان محبت کنند بلکه باید این محبت را به همدیگر هم داشته باشند.
گزل، پدر روانشناسی کودک میگوید: شخصیت کودک در پنج، شش سالگی نسخه کوچکی از جوانی است که در آینده خودش را نشان خواهد داد.
بر همین اساس است که بررسی رفتار جنایتکاران و مجرمان اثبات میکند اغلب آنها در کودکی دچار مشکلات جدی رفتاری بودهاند و برای همین نمیتوانند رفتار خود را در بزرگسالی کنترل کنند و درباره تعداد زیادی از آنها روشهای تربیتی غلط به کار گرفته شده است. برای مثال بشدت تنبیه میشده، مورد آزار جنسی قرار میگرفته یا در محیطهای تاریک محبوس میشدهاند.
با وجود این تاثیر تربیت در دوران کودکی به معنای این نیست که اگر اشتباهی در تربیت فرزندمان در زمان کودکی کردیم، دیگر کار از کار گذشته است و تاثیر آن در تمام زندگی او باقی میماند چون کودکان انعطافپذیر و سازگار هستند و اشتباهات تربیتی درباره آنها را به مرور زمان و به شکل نامحسوس میشود تغییر داد.
گفت و گو
