برنامه ریزی تلویزیون برای پخش فیلم های روز دنیا

فیلم‌های سینمایی «پرتگاه»، «نجات بزرگ»، «یادآوری کامل»، «بزرگراه»، «ربوده شده»، «سرآشپز»، «در میان برف‌ها» و انیمیشن‌هایی چون «صخره مرجانی»، «آرزوی کوچک» و «رنگین‌کمان» از جمله فیلم‌های تولید شده در سال 2012 است که در ایام نوروز از شبکه‌های مختلف به نمایش درآمدند. این در حالی است که معمولا کمپانی‌های تولیدکننده فیلم، برای فروش تلویزیونی آثارشان، زمان مشخصی را در نظر می‌گیرند و بعد از اکران در سینما‌ها و فروش نسخه‌های ویدئویی، آنها را در اختیار شبکه‌های تلویزیونی قرار می‌دهند.

علی رمضانی، مدیرکل تامین برنامه‌های خارجی و رسانه بین‌الملل تلویزیون، درباره خرید این فیلم‌ها به جام‌جم گفت: تلویزیون ایران، تنها تلویزیونی است که بعضا فیلم‌های روز دنیا را پیش از اکران سراسری در خاورمیانه خریداری و به مخاطبان خود ارائه می‌کند. رمضانی تاکید کرد: خرید آثار روز دنیا در حالی که بسیاری از آنها حتی در سینماهای جهان اکران نشده‌ است، کار ساده‌ای نیست. تهیه‌کنندگان آثار سینمایی سه ماه زمان برای اکران فیلم در سینما‌ها در نظر می‌گیرند، 12 تا 18 ماه را به عرضه ویدئویی آن اختصاص می‌دهند و بعد از این مدت، اثرشان را به شبکه‌های کابلی و بعد شبکه‌های رایگان تلویزیون می‌فروشند. اما اداره کل تامین برنامه‌های خارجی تلویزیون، طی سال‌های اخیر فیلم‌هایی خریداری کرد که زمان بسیار کمی از تولیدشان گذشته است.

از انتخاب تا نمایش

بررسی تازه‌ترین آثار سینمایی و تلویزیونی تولید شده در دنیا یکی از وظایف اداره کل تامین برنامه‌های خارجی در تلویزیون است. علی رمضانی درباره نحوه انتخاب فیلم‌ها و مجموعه‌های سینمایی در این اداره توضیح داد: در ابتدای هر سال تازه‌ترین تولیدات کمپانی‌های تولیدکننده فیلم و سریال توسط گروهی از کارشناسان ما مورد بازبینی قرار می‌گیرد و فهرستی از آثار مناسب برای پخش از تلویزیون تهیه می‌شود. شش ماه اول سال را برای رفع نیازهای جاری شبکه‌های تلویزیون به رصد و شناسایی فیلم‌ و محصولات تلویزیونی روز دنیا اختصاص می‌دهیم و از ابتدای مهرماه وارد مرحله مذاکره و خریداری فیلم‌های موردنیاز نوروز می‌شویم. هر هفته به طور متوسط 500 تا 700 عنوان محصولات مختلف تلویزیونی (سریال، مستند، انیمیشن، سینمایی و...) در اداره کل تامین برنامه‌های خارجی تلویزیون شناسایی و ثبت می‌شود.

کیفیت ساختاری و هنری محتوا، قیمت، ضوابط فروش رایت هر فیلم از جمله مواردی است که شورای انتخاب آنها را ارزیابی می‌کند. به گفته رمضانی، آرشیو کمپانی‌های تولیدکننده فیلم، کاتالوگ‌ها و بروشورهای منتشر شده در این کمپانی‌ها، حضور در بازارهای فیلم و سایت‌های فروش آنلاین از مهم‌ترین راه‌های شناسایی تازه‌ترین آثار تولید شده در دنیاست و شورای انتخاب آثار فیلم‌های معرفی شده را در چند مرحله بازبینی می‌کنند.

رمضانی درباره نحوه خرید این آثار گفت: فیلم‌ها و سریال‌ها، آثار مستند و تولیدات انیمیشن در سه شورای مستقل در اداره کل تامین برنامه‌های خارجی سیما مورد ارزیابی قرار می‌گیرد و کارشناسان این شوراها تعیین می‌کنند هر اثری برای چه زمان و برای کدام شبکه مناسب‌تر است. همچنین در این شوراها، ترتیبی اتخاذ می‌شود تا میزان متناسبی از آثار در گونه‌های مختلف از جمله کمدی، ملودرام، پلیسی و... برای شبکه‌های مختلف تلویزیون خریداری شود.

ضوابط 18 گانه

تلویزیون جمهوری اسلامی ایران به علت گستردگی و میزان اثرگذاری بر مخاطب به طور فراگیر، ضوابط و مقررات ویژه‌ای را رعایت می‌کند و این قوانین در همه بخش‌ها از جمله در تامین برنامه‌های خارجی هم مدنظر قرار می‌گیرد. رمضانی درباره این ضوابط گفت: اداره کل تامین برنامه‌های خارجی تلویزیون ضوابط و مقررات تامین برنامه را در 18 بند بنیادی خلاصه و آن را در قالب یک بسته پیشنهادی به رئیس سازمان صداوسیما ارائه کرده است. این ضوابط‌ که از سوی معاون سیما و رئیس محترم سازمان تائید شده است، مهم‌ترین مرجع ما در انتخاب آثار خارجی است.

وی سختگیری و اعمال ضوابط دینی، ملی، ارزشی، فرهنگی و... را یک اتفاق کاملا ضروری در بخش فرهنگی هر کشوری دانست و تاکید کرد: این امر یک نکته کاملا پذیرفته شده در دادوستد محصولات نمایشی است و در قراردادهای بین‌المللی نیز احتمال ایجاد تغییر در فیلم‌ و مجموعه‌ها به عنوان یکی از مفاد قرارداد، ذکر می‌شود و از سوی طرفین مورد مذاکره قرار می‌گیرد.

مذاکره‌کننده سرسخت

براساس اظهارات مدیرکل تامین برنامه‌های خارجی تلویزیون، خرید فیلم و سریال قواعد خاص خودش را دارد و صداوسیمای ایران در این زمینه یک مذاکره‌کننده سرسخت و جدی است. رمضانی در این باره توضیح داد: در این زمینه یک گروه زبده و آشنا به امور حقوقی به صورت شبانه‌روزی تلاش می‌کنند تا بهترین آثار با مناسب‌ترین قیمت خریداری شود. کارشناسان ما آثار خارجی را با دقت انتخاب می‌کنند و در روند خرید آثار هم آنقدر مذاکره می‌کنند تا بودجه مربوط به این امر را که از بیت‌المال تامین می‌شود، به بهترین شیوه هزینه شود. ما در سال 89 توانستیم در بخش خرید آثار خارجی دو میلیارد و 400 میلیون تومان صرفه‌جویی کنیم.

وی افزود: نوروز امسال نه‌تنها 30 عنوان فیلم سینمایی از تولیدات سال 2012 از شبکه‌های مختلف تلویزیون به نمایش درآمد، بلکه 26 فیلم از بهترین فیلم‌های سال 2011 نیز به مخاطبان ارائه شد که تمامی آنها در جشنواره‌های مختلف جهانی موفق به کسب جوایز متعددی شده‌اند. از جمله این فیلم‌ها می‌توان به «میراث برن»، «پناهگاه»، «درباره زندگی»، «تبعیدی» و «جاسوس» اشاره کرد.

رمضانی درباره نمایش این آثار از شبکه‌های تلویزیونی گفت: شاید نمایش این فیلم‌ها که خرید آنها از فروشندگان غیرقانونی در خیابان ساده و سهل است، چندان به نظر مهم نیاید، اما همکاران ما چند ماه تلاش می‌کنند تا نسخه اصلی و باکیفیت فیلم از کمپانی تولیدکننده در اختیارشان قرار بگیرد. بعد از خرید، مراحل فنی دوبله و صداگذاری آغاز می‌شود تا بهترین آثار با بهترین کیفیت به مخاطبان ارائه شود. در این جریان ما باید مصلحت، نیاز و سلیقه مخاطبان، تعریف شبکه‌های متعدد سیما، حساسیت‌های مناسبتی بویژه نوروز و دیگر ملاحظات لازم را مدنظر قرار دهیم.

مدیرکل تامین برنامه‌های خارجی سیما درباره تاثیر تحریم‌ها در خرید فیلم‌ها و سریال‌های خارجی، تصریح کرد: امسال به دلیل شدت تحریم‌ها نتوانستیم به موقع هزینه برخی از فیلم‌ها را به خارج از کشور منتقل کنیم و به دست کمپانی‌های تولیدکننده برسانیم، به همین دلیل نسخه اصلی فیلم‌ها کمی دیر به دستمان رسید و روند آماده‌سازی و دوبله این فیلم‌ها بسیار فشرده طی شد. در مواردی فیلم‌های نوروزی تلویزیون در آخرین روزهای اسفند و حتی در تعطیلات عید دوبله و برای پخش آماده شد.

رمضانی معتقد است: آثار زیادی در دنیا تولید نمی‌شود که با عرف جامعه ما و برای رسانه‌ای مانند تلویزیون یک کشور اسلامی که اقشار مختلف مردم مخاطب آن هستند، تناسب داشته باشد با این حال با جستجویی گسترده در میان بهترین تولیدات دنیا تلاش می‌کنیم مخاطبان سیما از تماشاگران فیلم و سریال در دنیا عقب است.