ادوارد فیتز جرالد
شاید در میان تمام مترجمانی که آثار کلاسیک شعر فارسی را در غرب ترجمه کردند، هیچکس شهرت ادوارد فیتز جرالد را نداشته باشد. او کسی بود که نخستین و معروفترین ترجمه رباعیات خیام را به زبان انگلیسی انجام داد.
ادوارد فیتز جرالد در سی و یکم مارس ۱۸۰۹ در بردفیلد هاوس انگلستان در خانواده بریتانیایی مرفهی متولد شد. پدرش جان پورسل، فرزند پزشکی ایرلندی بود که از تباری صاحبنام میآمد. مادرش مری فرانسیس فیتزجرالد پورسل، دختری اشرافزاده بود. خانواده ادوارد آنقدر صاحبنام بودند که خودش در جایی گفته بود: «ما فیتز جرالدها همه دیوانهایم.»
ادوارد هفتمین فرزند از هشت فرزند خانواده فیتز جرالد و بااستعدادترین آنها بود که در اوج رفاه بزرگ شد. او سال ۱۸۳۰ از کمبریج فارغالتحصیل شد. او با وجود داشتن دوستان زیاد، آدمی تنها و منزوی بود؛ و این حالاتی بود که احتمالا در انتخاب رباعیات خیام برای ترجمه تاثیرگذار بود زیرا درونمایه خاص و گذرا بودن زندگی در ترجمههای او به چشم میخورد. ادوارد گیاهخوار نیز بود و طبیعت را بسیار دوست داشت که باز همین موضوع هم در علاقهاش به خیام موثر بوده است.
فیتز جرالد سال ۱۸۵۹ رباعیات خیام را به انگلیسی ترجمه کرد و این کار وی سهم بسزایی در آشنا کردن چهره خیام با غربیها داشت.
با این حال کارشناسان معتقدند فیتز جرالد در ترجمههایش چهرهای حقیقی از خیام به دست نمیدهد و این گفته خود فیتز جرالد است که میگوید: «شک دارم که جز ترجمهای بس یکسویه از عمر خیام به دست داده باشم، لیکن آنچه من انجام میدهم فقط به صورت حبابی در سطح آب پدید میآید و از بین میرود.»
گفت و گو
