خاطرات دکتر علی لاریجانی - قسمت 91

جمعه 21 خرداد 1373 چند روزی بود که نرسیدم خاطرات خود را بنویسم ; چون حوادث زیادی رخ داد که مشغله کاری من را زیاد کرد; اما امروز عصر توانستم اجمال مطالب را بنگارم ; البته اگر از ذهنم نرفته باشد.

کد خبر: ۵۳۲۰۵

مهمترین موضوعی که فضای رسانه ای را در این روزها گرفته بود، سفر مقام معظم رهبری به استان کهگیلویه و بویراحمد بود.
این سفر جدا از تاثیرات متعارفی که حضور ایشان در بین مردم استان ها دارد، دارای بار سیاسی و عقیدتی خاصی بود.
اولا حضور مردم در مراسم استقبال از رهبری فوق العاده بود و در این میان ، مردم سنتهای محلی خود را نیز به نمایش می گذاشتند و بر زیبایی فضا آن گونه که در فیلمها نشان داده می شد می افزودند.
ثانیا ایشان به موضوع مهمی پرداختند که آسیب اجتماعی دیرینه عشایر این استان است. برخی تعصبات به صورت فرهنگ عشایری در این استان درآمده است که ریشه اسلامی ندارد و کسی غیر از ایشان هم نمی توانست به ستیز این سنتهای رسوب یافته برود.
مقام رهبری از تعصبات و اختلافات قبیله ای انتقاد کردند و گفتند: خداوند از اختلافات قبیله ای در این استان راضی نیست و اینجانب نیز که برادر شما هستم، به این مساله راضی نیستم و این گونه عادات ناپسند را باید کنار گذاشت.
همچنین ایشان درباره ظلم به زنان و دختران مطالب مهمی مطرح کردند و گفتند اسلام از کسی که به زن یا دختر خود ظلم کند، بیزار است.
مخصوصا راجع به ازدواج های تحمیلی مطالب مهمی مطرح کردند و فرمودند: چرا بدون اجازه دختر و علی رغم میل او، ازدواج را بر او تحمیل می کنید؛ صحنه جالبی بود; وقتی مقام رهبری این مطلب را می گفتند، ابراز احساسات دختران و زنان غوغا می کرد.
به نظرم مطالب ایشان فوق العاده بوده است. در این استان و برخی مناطق دیگر، متاسفانه این گونه ظلم به زنان و دختران عادی شده است. به زور دختری را به عقد پسر عموی او درمی آورند و دختر حق اعتراض ندارد و اصلا حق پسر عمو می دانند این دختر را!
و اگر بخواهد با کس دیگری ازدواج کند، حتما باید از پسر عمو اجازه بگیرد; در غیر این صورت درگیری ها و خون و خونریزی به پا می شود!
صدها پرونده از این سنخ در محاکم قضایی خوزستان و کهگیلویه و بویراحمد مطرح بوده است.
ثالثا در سخنرانی دیگری ایشان مطلب مهمی درباره عزاداری مطرح کردند که آن هم از نظر فرهنگ دینی ، فوق العاده عظیم بود. ایشان فرمودند: مجالس عزاداری امام حسین (ع) باید رابطه عاطفی با اهل بیت را افزون تر و مستحکم تر و ایمان و معرفت مردم را بیشتر کند.
قمه زنی از کارهای خلاف و جعلی و نادرست است ; اما متاسفانه طی چند سال اخیر برخی در حال ترویج آن هستند.
نباید اجازه دهیم کارهایی که جامعه اسلامی را در نظر مسلمانان جهان و غیرمسلمانان به عنوان گروهی از انسان های خرافی و بی منطق معرفی می کند، صورت بگیرد.
طرح این موضوع از زبان ایشان بسیار بااهمیت بود و به نظر من کمتر مرجع تقلیدی شهامت طرح این موضوع را داشت ; هرچند اکثرا برخلاف بودن قمه زنی اذعان دارند.
اعلام نظر قاطع ایشان ، اگرچه برخی سطحی نگران را ناراحت می کند، ولی دل قاطبه مسلمانان ، بویژه نخبگان مذهبی را شاد کرد.
مقداری از وقت ما در صدا و سیما برای طراحی کار دقیق رسانه ای در این دو موضوع مهم یعنی رفع ظلم از زنان عشایر و بحث قمه زنی صرف شد. البته برای این امور، کار درازمدت باید طراحی شود.
مساله حضور زنان در عرصه های مختلف مدنیت جدید، و شرایط زیست اجتماعی زنان متناسب با مقتضیات زنان اموری است که به بحثهای نظری بیشتری نیاز دارد. ظلم به زنان در جامعه اختصاص به عشایر ندارد.
در آنجا به سبکی است و در سایر بخشها به نوع دیگری! نمی خواهم اقتباس از رفتار غربیان را مدل درستی قلمداد کنم که آن شیوه خود بهره گیری ناجوانمردانه ای از زنان در جامعه است که باید اسارت مدرن نامیده شود اما این که مردان در جامعه از آیه مبارکه «الرجال قوامون علی النساء» چنین تلقی نادرستی بفهمند که مردان همه کاره در زندگی هستند و باید امر و نهی کنند و زنان در همه شوون باید در خدمت مردان باشند، یک فهم فوق العاده غلط از تفکر اسلامی است.
این آیه نشانگر این معناست که مردان مسوولیت مدیریت خانه را دارند. مدیریت این نیست که همه چیز با کسب اجازه صورت گیرد معنای آن این است که طراحی حرکت خانواده به نحوی صورت گیرد که همه اعضاء آزادانه به سوی هدفی که طراحی شده حرکت کنند نه این که سلب اختیار از آنان شود.
مگر مدیریت در یک سازمان به این است که همه کارکنان هر روز صبح کسب اجازه نمایند! یا در مساله طلاق که همه اختیار در دست مردان باشد و بدون شرط بتوانند زنان را طلاق دهند با روح تفکر اسلامی سازگار نیست و هکذا موضوعات مختلف دیگر در حضانت از فرزندان و... که همگی دال بر این است که در حکومت اسلامی باید برای این امور نظریه پردازی دقیقی توسط صاحب نظران صورت گیرد و اتفاقا سیره بزرگان فکر و اندیشه همیشه بری از چنین خصوصیاتی بوده است.
مرحوم علامه طباطبایی قدس سره چنان رابطه عاشقانه ای با همسر خویش داشت که گاه استاد شهید مطهری از احوالات آنان یاد می فرمود.
زندگی شهید مطهری هم آنقدر معنوی و رفتار عاطفی با همسر و فرزندان بود که فرسنگها با سنت های غلط جامعه ما فاصله داشت. همسر شهید مطهری که خود خانم فاضله و اهل شعر و ادب است ، مودتی عجیب همراه با ارادت معنوی نسبت به استاد مطهری داشت.
اگر سلطه ای بود سلطه روحی و معنوی بود نه تحکمی! نفوذ معنوی استاد مطهری بر خانواده خویش به نحوی بود که همگان براساس اختیار به رای او احترام می گذاشتند.
این الگوهای سنت دینی است نه مشاجرات مرسوم در زندگی خانوادگی جامعه ما. باید در رسانه ها برای موضوع زنان و الگوهای رفتار در خانواده توجه ویژه نمود.
موضوع دیگری که لازم بود در این چند روز، برای آن برنامه سازی شود، تشییع پیکر مطهر 1500 تن از شهدای جنگ تحمیلی بود که بعد از نماز جمعه تهران صورت می پذیرفت.
تحرک رسانه در این زمینه خوب و خوشبختانه حضور مردم هم چشمگیر بود و صحنه های به یاد ماندنی داشت.
در نماز جمعه که شرکت کردم ، کنار آقای {سیدمحمود} حجت الاسلام والمسلمین دعایی قرار گرفتم. ایشان از مشتری های دائمی نماز جمعه است. به نظرم آقای دکتر {عباس} شیبانی هم این فضیلت را دارد.
آقای دعایی از مطالب مقام رهبری در این چند روز خیلی خشنود بود. آیت الله جنتی هم در خطبه ها در همین زمینه ها صحبت کردند.
پیش از خطبه ها، آقای آل اسحاق ، وزیر بازرگانی درباره ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز صحبت می کرد و می گفت اگر بحث کنترل قیمت ها بخواهد سامان بگیرد، باید این ستاد جدی عمل کند.
روز چهارشنبه در جلسه هیات دولت تصمیم گرفته شد که این ستاد به ریاست وزیر کشور و عضویت فرمانده نیروی انتظامی و وزیر اطلاعات و چند استاندار مرزی تشکیل شود. اما به نظر می رسد آنقدر مساله قاچاق ریشه دار شده است که به این سادگی قابل حل نیست.
مغازه ها پر شده از کالاهای مصرفی نه چندان مرغوب ترکیه و...! متاسفانه در کشور، به کالاهای ایرانی اعتماد وجود ندارد; بعکس ، به کالاهای خارجی رغبت زیادی هست. برخی خانمها هم که اصلا مصرف جنس ایرانی را کسر شان خود می دانند! این موانع فرهنگی ، ضدتوسعه است.
یادم هست وقتی مدیر تلویزیون NHK ژاپن با من ملاقات داشت، از او پرسیدم استراتژی اصلی شما در رسانه چه بوده است؛
هرچند مسوولان رسانه ها استراتژی واقعی خود را بیان نمی کنند، اما او گفت: ما طی چند دهه برای افکار عمومی ژاپن کاملا مسجل کردیم که جنس مرغوب مربوط به ژاپن است.
هرچند در واقع چنین نباشد به طوری که وقتی خانمی برای خرید برنج به مغازه مراجعه می کرد وقتی می فهمید برنج غیرژاپنی دارد، می گفت به درد نمی خورد; برنج ژاپنی می خواهم!
در حالی که برنج ژاپنی در مقایسه با انواع دیگر آن به هیچ وجه مرغوب نیست.
او می گفت: این امر باعث شد محصولات داخلی رشد کند و حالا در پی آن هستیم که شرایط را عوض کنیم ; چون مراودات اقتصادی ، جهانی شده است.
البته این مساله نیاز به فرهنگ سازی طولانی مدت دارد و عزم ملی در سطح کشور می خواهد. در بین راه ، یکی از معاونان وزارت خارجه در بین تشییع کنندگان بود. بحث شرکت وزیر خارجه ایران در کنفرانس وزرای خارجه عضو جنبش عدم تعهد در مصر را مطرح کرد که این روزها روزنامه جمهوری اسلامی بدان پرداخته است.
خیلی گله مند بود که در دو شماره خیلی تند، این روزنامه موضعگیری کرده است ; بویژه در یک مقاله با عنوان «آقای ولایتی! جای شما خالی».
منظورش جای خالی آقای ولایتی در میان سوگواران امام در حرم ایشان بوده است. او می گفت این طوری نمی شود مسائل دیپلماسی را سامان داد، و داد و فغان داشت از دست این روزنامه.
حادثه جالبی هنگام بازگشت از مراسم تشییع رخ داد. یکباره فردی به طرف من آمد و احوالپرسی گرمی کرد و مرتب می گفت مرا نمی شناسی؛
هرچه فکر کردم ، یادم نیامد. بعد معلوم شد در دانشگاه صنعتی {شریف} همدوره بودیم ، ولی من خیلی با او ارتباط نداشتم ; فقط همدیگر را می شناختیم. هیات ظاهری ایشان کاملا تغییر کرده بود.
آن زمان اینقدر محاسن نداشت و اصلا جزو نیروهای مسلمان و انقلابی محسوب نمی شد; بیشتر در بند خود و ارتباط با دختران دانشکده بود! اما حالا با یک فرد متدین مواجه بودم که بعد از گرفتن مهندسی، یکسره وقت خود را در نقاط دور دست کشور برای کمک به محرومان صرف می کند.
خیلی خوشحال شدم. تلفن مرا گرفت تا بعد باهم ملاقات داشته باشیم و بیشتر صحبت کنیم. در خلال صحبت هایش معلوم شد مدتی در جهاد بوده و در جنگ هم شرکت داشته است. این تحولات معنوی ، فوق العاده شیرین و دلچسب است و شهد آن را هم خود فرد می چشد و هم جامعه.