مراقبت‌های بارداری هنگام بیماری

اما مهم‌ترین پرسش این است که چه زمانی مادر در معرض خطر قرار دارد و برای کاهش احتمال رویارویی با مشکل چه اقداماتی باید انجام داد؟ البته تقریبا تمام افراد می‌دانند بیماری‌هایی مانند مشکلات قلبی، ریوی، دیابت و... شرایط خاصی را ایجاد خواهد کرد و به همین دلیل به مراقبت‌های بیشتری نیاز دارد. اما بد نیست به این موضوع هم توجه داشته باشید که مسأله ساده‌ای مانند چاقی و اضافه وزن هم می‌تواند برای مادر و جنین دردسرساز شود.

دکتر آمنه‌سادات حقگو، جراح و متخصص بیماری‌های زنان، زایمان و نازایی در گفت‌وگو با«جام‌جم» در این‌باره توضیح می‌دهد: تعداد زیادی از خانم‌هایی که قصد بارداری دارند، درباره کاهش وزن قبل از بارداری سوال می‌کنند و می‌خواهند در مورد عوارض ناشی از چاقی در این دوران اطلاعاتی کسب کنند. بهترین توصیه آن است که خانم‌ها ‌ قبل از بارداری به وزن ایده‌آل متناسب با قدشان رسیده در دوران بارداری هم بیش از 5 تا 9 کیلوگرم اضافه وزن نداشته باشند.

بیماران قلبی همیشه نگران دوران بارداری‌شان هستند و شاید به‌درستی ندانند بارداری برای آنها مجاز است یا نه. دکتر حقگو در این‌باره می‌گوید: تمام افرادی که سابقه بیماری‌های قلبی دارند، حتما باید قبل از بارداری با پزشک معالج خود مشورت کنند. در واقع بارداری برای بعضی از بیماران قلبی کم‌خطر یا بی‌خطر خواهد بود، در حالی که برای بعضی می‌تواند بسیار خطرناک و مهلک باشد. ‌وی تاکید می‌کند: مشاوره با پزشک قبل و حین بارداری برای بیماران قلبی ضروری است. علاوه بر این، داروهایی که برای درمان مشکلات قلبی مصرف می‌شود نیز ممکن است برای جنین خطرناک بوده و به همین دلیل باید با نظر پزشک معالج نوع دارو، میزان و زمان استفاده از آن تعیین شود. ‌‌گاهی ممکن است مشکلات قلبی بدون وجود سابقه بیماری در دوران بارداری نمایان شود. در چنین شرایطی چه کار باید کرد تا مادر و جنین سالم بمانند؟ دکتر حقگو در پاسخ می‌گوید: علائمی مانند تنگی نفس خفیف در دوران بارداری تا حدی طبیعی است، ولی چنانچه تنگی نفس پیشرونده بوده و با گذشت ماه‌های بارداری پیشرفت کند یا هنگام درازکشیدن ایجاد شود، حتما باید مورد توجه قرار گیرد. سرفه‌های شبانه، سرفه خونی، درد قفسه سینه و غش هم ممکن است نشانه‌ای از بیماری‌های قلبی باشد که باید به آنها توجه شود.

دکتر حقگو درباره بارداری بیماران مبتلا به آسم می‌گوید: بارداری هیچ تاثیر قابل پیش‌بینی بر آسم ندارد؛ به طوری که در یک‌سوم موارد آسم در دوران بارداری بهتر می‌شود، در یک‌سوم موارد تغییری نداشته و برای یک‌سوم افراد هم ممکن است مشکل‌شان تشدید شود. بنابراین نمی‌توان در این مورد نظری قطعی داشت ولی معمولا احتمال تشدید بیماری برای کسانی که قبل از بارداری دچار آسم شدید هستند، بیشتر است و به ویژه اگر زایمان به روش سزارین انجام شود، پس از آن احتمال تشدید آسم بیشتر از زایمان طبیعی خواهد بود.

به گفته این پزشک متخصص، بیماران مبتلا به آسم در دوران بارداری باید با نظر پزشک از داروهای مخصوص استفاده کنند تا حملات آسم در این دوران رخ ندهد.

عفونت‌های ادراری یکی از مشکلات شایعی است که در دوران بارداری خانم‌ها با آن روبه‌رو می‌شوند و در صورتی که درمان مناسب و به موقع صورت نگیرد، موجب درگیری مثانه و کلیه‌ها شده و حتی می‌تواند بیمار را دچار شوک عفونی کند که هم برای مادر و هم برای جنین خطرناک است.

دکتر حقگو با اشاره به این موضوع یادآور می‌شود: تشخیص و درمان زودرس عفونت‌های ادراری در دوران بارداری نکته مهمی است که خانم‌‌ها باید در نظر بگیرند. حتی در مواردی که علامت خاصی وجود ندارد نیز به کمک آزمایش ادرار می‌توان وجود عفونت را تشخیص داده و درمان مناسب را آغاز نمود.

به گفته وی، در صورتی که خانم باردار با نشانه‌هایی مانند درد پهلو، تب و لرز یا سوزش ادرار مواجه شد، حتما باید به پزشک مراجعه کند تا از درگیری کلیه‌ها پیشگیری شود.

دیابت دوران بارداری یکی از مشکلاتی است که می‌تواند خانم‌های باردار را درگیر کند. آن‌طور که مطالعات نشان می‌دهد، 50 درصد این افراد ممکن است در مدت 20 سال پس از زایمان نیز دچار دیابت آشکار شوند و به همین دلیل حتما باید پس از بارداری و زایمان، آزمایش‌ها و بررسی‌های لازم را انجام دهند. به گفته دکتر حقگو، بیماران مبتلا به دیابت در دوران بارداری باید براساس نظر پزشک تحت درمان با استفاده از یک رژیم غذایی مناسب باشند و در صورت نیاز از انسولین نیز استفاده کنند. همچنین تا حد امکان باید میزان فعالیت‌های خود را افزایش دهند. ‌وی می‌افزاید: قند خون بالا که کنترل نشده باشد، موجب بروز عوارض متعددی مانند سقط، زایمان زودرس و ناهنجاری‌های اندام خواهد شد که هم برای مادر و هم برای جنین خطرناک است و حتی می‌تواند سبب مرگ جنین شود.

دکتر حقگو با اشاره به این‌که قبل از بارداری باید علت اصلی سردرد مشخص شده و با توجه به نظر پزشک، اقدامات لازم برای آن انجام شود، می‌گوید: معمولا در 50 تا 70 درصد موارد، سردردهای میگرنی در دوران بارداری بهبود می‌یابد، ولی در صورت تشدید سردرد میگرنی حتما باید مراقب بیماری‌های دیگر بوده و اقدامات مناسب را انجام دهید.‌‌همچنین مصرف برخی داروهایی که برای سردردهای میگرنی استفاده می‌شود در دوران بارداری ممنوع است و به همین دلیل حتما باید با نظر پزشک داروها را انتخاب و مصرف کنید.

نیلوفر اسعدی‌بیگی ‌/‌ جام‌جم