جنگ عراق و بی اعتباری دولت امریکا

الف هزینه های انسانی
تلفات نظامیان امریکایی: در فاصله زمانی شروع جنگ در 19 مارس 2003 و 16 ژوئن 2004،952 تن از نیروهای ائتلاف ، از جمله 836 نظامی امریکایی کشته شدند.
از مجموع کشته شدگان ،693 نفر پس از آن کشته شدند که بوش ، رئیس جمهور امریکا، در اول ماه مه 2003 پایان عملیات نظامی را در عراق اعلام کرد.
از زمان شروع جنگ 5134 نظامی امریکایی زخمی شده اند که از این تعداد 4593 نفر پس از اعلام پایان عملیات نظامی زخمی شده اند.

تلفات مقاطعه کاران: برآورد می شود که 50 تا 90 مقاطعه کار غیرنظامی ، مبلغ مذهبی و کارگر غیرنظامی کشته شده باشند. در بین این تعداد کشته شدگان 36 امریکایی مورد شناسایی قرار گرفته اند.

تلفات خبرنگاران: 30 تن از کارکنان رسانه های بین المللی کشته شده اند که 21 تن از آنها پس از آن کشته شدند که بوش ، رئیس جمهور امریکا، پایان عملیات نظامی را در عراق اعلام کرد.
8 تن از این خبرنگاران برای شرکتهای امریکایی کار می کردند.

ب- هزینه های امنیتی
عضوگیری تروریست ها و عملیات آنها: به گفته موسسه بین المللی مطالعات راهبردی که مقر آن در لندن است ، در حال حاضر القاعده 18 هزار عضو دارد که یک هزار تن از آنها در عراق فعالند.
یک مقام وزارت امورخارجه و تحلیلگر سابق سازمان جاسوسی امریکا (سیا) براساس مدارک و مستندات نشان داده است که در سال 2003، 390 تن در حملات تروریستی کشته و 1892 تن زخمی شده اند.
از این گذشته ، در سال 2003، 98 حمله انتحاری در سرتاسر جهان روی داده که این میزان حملات تروریستی در تاریخ معاصر بی سابقه است.
اعتبار اندک امریکا: نظرسنجی ها نشان می دهد جنگ عراق به جایگاه و اعتبار دولت امریکا در جهان لطمه زده است.
بررسی های صورت گرفته در 8 کشور اروپایی و عربی نشان می دهد عموم مردم بر این باورند که جنگ عراق به جای آن که به جنگ با تروریسم کمک کند، به آن لطمه زده است.
در خود ایالات متحده ، 54 درصد از امریکایی هایی که در نظر سنجی مرکز پیمایش انتخاباتی آننبرگ شرکت کردند، معتقد بودند اوضاع در عراق ارزش آن را نداشت که امریکا در این کشور جنگ به راه اندازد.

اشتباهات نظامی: چند تن از مقامات سابق ارتش امریکا، از جمله آنتونی زینی ، ژنرال بازنشسته نیروی دریایی امریکا، جنگ عراق را مورد انتقاد قرار داده اند.
ژنرال زینی دولت بوش را متهم کرده که با جعل منطقی نادرست برای جنگ ، رها کردن متحدان سنتی ، تکیه و اعتماد کردن به تبعیدی های عراقی و عدم برنامه ریزی برای عراق پس از جنگ، ایالات متحده را ناامن تر کرده است.
روحیه ضعیف نیروها و فقدان تجهیزات : نتایج بررسی هایی که در مارس 2004 در ارتش امریکا صورت گرفت ، حاکی از آن بود که 52 درصد از سربازان روحیه ضعیفی داشتند و سه چهارم آنها گزارش کردند که افسرانشان بدرستی آنها را هدایت نکرده اند. فقدان تجهیزات نیز مشکلی است که ارتش با آن روبه روست.
ارتش تا ژوئن 2004 جلیقه های ضد گلوله در اختیار سربازان قرار نداده و بسیاری از خانواده های نظامیان را وادار کرده است هزینه خرید این جلیقه ها را خود بپردازند.

از دست دادن نیروهای واکنش سریع: نیروهای گارد ملی در حال حاضر تقریبا یک سوم نظامیان امریکایی را در عراق تشکیل می دهند.
استقرار این نیروها در عراق فشار بسیار سنگینی را بر جوامع آنها در داخل کشور وارد کرده است ; زیرا آنها نیروهای واکنش سریع محسوب می شوند و نیروهای پلیس ، آتش نشانان و کارکنان امداد پزشکی از جمله این نیروها هستند.
مثلا 44 درصد نیروهای پلیس امریکا، افسران خود را به عراق اعزام کرده اند. در برخی ایالت ها نبود این همه نیروی واکنش سریع نگرانی هایی را در خصوص توانایی کنار آمدن با بلایای طبیعی موجب شده است.

ج- هزینه های اقتصادی
مجموعه صورت حسابها تاکنون: کنگره پیش از این بودجه ای معادل 126/1 میلیارد دلار برای تامین هزینه های جنگ در عراق به تصویب رسانده است و 25 میلیارد دلار دیگر نیز بزودی به تصویب کنگره خواهد رسید که در مجموع امسال 151/1 میلیارد دلار برای جنگ در عراق هزینه شده است.
رهبران کنگره قول داده اند که پس از انتخابات ریاست جمهوری امریکا مبلغ مکمل دیگری نیز به این امر اختصاص دهند.
تاثیرات درازمدت بر اقتصاد امریکا دوگ هنوود اقتصاددان امریکایی ، برآورد کرده است که جنگ عراق به طور متوسط دست کم 3415 دلار برای هر خانواده امریکایی هزینه در بر خواهد داشت.
جیمز گالبرایت ، دیگر اقتصاددان امریکایی دانشگاه تگزاس، پیش بینی می کند که هرچند هزینه های جنگ در ابتدا اقتصاد را تقویت می کند، در درازمدت احتمالا به مدت یک دهه مشکلات اقتصادی ، از جمله افزایش کسری تجاری و تورم بالا را موجب خواهد شد.

بهای نفت: بهای بنزین در مه 2004 هر گالن دو دلار افزایش یافت و بیشتر تحلیلگران این تحول را دست کم تا حدی ناشی از اوضاع رو به وخامت در عراق دانستند.
نتایج نظرسنجی موسسه سی.بی.اس که در اواسط ماه مه انجام شد، نشان می دهد که افزایش بهای بنزین 85 درصد امریکایی ها را به میزان قابل توجهی تحت تاثیر قرار داده است.
یک برآورد حاکی از آن است که اگر بهای نفت خام به مدت یک سال حدود 40 دلار در هر بشکه ثابت بماند، تولید ناخالص داخلی امریکا بیش از 50 میلیارد دلار کاهش خواهد یافت.
تاثیرات اقتصادی بر خانواده های نظامیان: از زمان شروع جنگها در عراق و افغانستان ، 346 هزار نیروی ذخیره و سربازان گارد ملی به خدمت سربازی فرا خوانده شده اند و ماموریت آنها 20 ماه به طول می انجامد.
تحقیقات نشان می دهد 30 تا 40 درصد نیروهای ذخیره و انحصاری گارد ملی ، وقتی مشاغل غیرنظامی خود را رها می کنند و به ارتش می پیوندند، حقوق کمتری دریافت می کنند.
اداره کمکهای اضطراری ارتش گزارش کرده است که در فاصله زمانی سالهای 2002 و 2003 درخواست های خانواده های نظامیان برای مواد عذایی و کالاهای یارانه ای «چندصد برابر» افزایش یافته است.

بودجه امریکا و برنامه های اجتماعی:
مبالغ فراوانی که دولت بوش صرف جنگ در عراق می کند و نیز کاهش مالیات برای ثروتمندان باعث می شود تا برای هزینه های اجتماعی بودجه کمتری باقی بماند.
با 151/1 میلیارد دلاری که امسال برای جنگ در عراق هزینه شد، می شد نزدیک به 23 میلیون خانه ساخت ، از 27 میلیون امریکایی بیمه نشده مراقبت های بهداشتی به عمل آورد، حقوق نزدیک به 3 میلیون معلم مدارس ابتدایی را پرداخت کرد، 627/200 ماشین آتش نشانی جدید خریداری کرد و 82 میلیون کودک را تحت پوشش مراقبت های بهداشتی قرار داد.
در عوض دولت در لایحه بودجه سال 2005 توقف برنامه های مهم کشوری را پیشنهاد و عملا بودجه برنامه های کشوری را به جز برنامه های مربوط به امنیت داخلی مسدود می کند.
کاهش هزینه های فدرال ، بحران بودجه را برای دولتهای محلی و ایالتی که پیش بینی می شود در سال 2005 با 6ا میلیارد دلار کاهش بودجه روبه رو شوند تشدید خواهد کرد.

هزینه های اجتماعی برای نظامیان:
تاکنون ارتش مدت ماموریت 20 هزار سرباز را تمدید کرده است. این تمدید ماموریت بویژه برای نیروهای ذخیره که بسیاری از آنها هرگز انتظار نداشتند به مدتی چنین طولانی از کار و خانواده خود جدا شوند، دشوار بوده است.
سیاست نظامی مقرر می دارد که نیروهای ذخیره نباید به مدت بیش از دوازده ماه در هر 6 5 سال به خدمت گرفته شوند.
تا امروز، متوسط مدت ماموریت کلیه سربازان در عراق 320 روز بوده است. نظرسنجی اخیر ارتش نشان داد که بیش از نیمی از سربازان مایل نیستند مجددا به خدمت ارتش درآیند.
هزینه های مربوط به مراقبت از کهنه سربازان:
نزدیک به 64 درصد از بیش از 5000 نظامی که در عراق زخمی شدند، جراحاتی برداشته اند که مانع از آن می شود مجددا به سر کار خود برگردند.
همچنین در نتیجه تولید جلیقه های ضدگلوله که اندام های مهم و نه تمامی بدن را محافظت می کند، تعداد معلولان نیز افزایش یافته است. همچون جنگهای گذشته ، احتمالا بسیاری از نظامیان به بیماری هایی دچار خواهند شد که سالها ناشناخته خواهند ماند.
نظام مراقبت بهداشتی اداره امور کهنه سربازان از پرداخت غرامت به انبوه قربانیان این جنگ عاجز است.
به گفته گروههای کهنه سربازان مجلس نمایندگان در ماه مه بودجه ای را برای کهنه سربازان تصویب کرد که 2/6 میلیارد دلار کمتر از میزان مورد نیاز است.

هزینه های بهداشت روانی:
در گزارش ارتش در دسامبر 2003 از شیوه پرداختن ارتش به مسائل بهداشت روانی به شدت انتقاد شده است. این گزارش حاکی است که بیش از 15 درصد نظامیان در عراق علایم استرس آسیب زا، 7/3 درصد علایم اضطراب و 6/9 درصد علایم افسردگی را از خود نشان داده اند.
میزان خودکشی در میان نظامیان از متوسط 11/9 نفر در هر 100 هزار نفر در یک دوره 8 ساله به 15/6 نفر در هر 100 هزار نفر در سال 2003 افزایش یافت.
تقریبا نیمی از نظامیان شرکت کننده در نظرسنجی گفتند که نمی دانند چگونه می توانند به خدمات بهداشت روانی دسترسی پیدا کنند.



هزینه های تحمیل شده به عراق

الف - هزینه های انسانی
کشته ها و زخمی های عراقی: از 16 ژوئن 2004، 9436 تا 11/317 غیرنظامی عراقی در نتیجه تهاجم امریکا و اشغال عراق کشته و تقریبا 40 هزار نفر زخمی شده اند. در جریان عملیات های «جنگ اصلی»، 4895 تا 6370 نظامی و شورشی عراقی کشته شدند.

تاثیرات اورانیوم ضعیف شده:
تاثیرات کاربرد سلاحهای حاوی اورانیوم ضعیف شده در عراق بر مردم این کشور هنوز مشخص نشده است. پنتاگون برآورد می کند نیروهای امریکایی و انگلیسی در بمباران های مارس 2003، 1100 تا 2200 تن بمبهای ساخته شده از فلزات سمی و رادیو اکتیو را مورد استفاده قرار داده اند.
بسیاری از دانشمندان مقادیر بسیار کمتر سلاح های حاوی اورانیوم ضعیف شده را که در جنگ خلیج فارس مورد استفاده قرار گرفتند، عامل ایجاد بیماری هایی در میان نظامیان امریکایی و نیز هفت برابر شدن نقایص مادرزادی در بصره در جنوب عراق می دانند.

ب - هزینه های امنیتی
افزایش جرایم: میزان قتل ، تجاوز جنسی و آدم ربایی از مارس 2003 بسیار افزایش یافته و باعث شده است تا کودکان عراقی پس از بازگشتن از مدرسه در خانه هایشان بمانند و زنان شبها از خانه بیرون نروند.
مرگهای خشونت آمیز از متوسط 14 مورد در ماه در سال 2002 به 357 مورد در ماه در سال 2003 افزایش یافت.

تاثیرات روانی:
مردم عراق با زندگی تحت اشغال و بدون برخورداری از حداقل امنیت تباه شده اند. نظرسنجی دولت موقت ائتلاف در ماه مه 2004 نشان داد که 80 درصد مردم عراق نه به مراجع غیرنظامی امریکایی اعتماد دارند و نه به نیروهای نظامی این کشور و 55 درصد معتقدند اگر امریکایی ها و سایر نیروهای بیگانه بی درنگ از عراق خارج شوند، آنها از امنیت بیشتری برخوردار خواهند شد.

ج - هزینه های اقتصادی
بیکاری: میزان بیکاری در عراق دو برابر شده و از 30 درصد در زمان پیش از شروع جنگ به 60 درصد در تابستان 2003 افزایش یافته است.
هرچند دولت بوش اکنون مدعی است که بیکاری کاهش یافته است ، تنها یک درصد از هفت میلیون نیروی کار عراقی در طرحهای بازسازی در این کشور به کار مشغول شده اند.
سودجویی شرکتهای امریکایی:
اجرای بخش اعظم طرحهای بازسازی عراق به جای شرکتهای مجرب عراقی به شرکتهای امریکایی واگذار شده است.
در حال حاضر شرکت هالیبرتون به اتهام هزینه کردن 160 میلیون دلار برای خورد و خوراک نیروهایی که هیچ غذایی از این شرکت دریافت نکرده اند و 61 میلیون دلار بیش از حد نیاز برای تحویل سوخت تحت بازرسی قرار دارد.
کارکنان هالیبرتون همچنین شش میلیون دلار از پیمانکاران دست دوم پورسانت گرفته اند و گفته می شود که سایر کارکنان این شرکت بیش از حد ریخت و پاش داشته اند و منابع را هدر داده اند و ازجمله کامیون هایی را به ارزش 85000 دلار تنها به علت آن که پنچر بودند، رها کرده اند.
اقتصاد نفت عراق: خشونت های ضداشغالگری مانع از آن شده که عراق از دارایی های نفتی خود بهره برداری کند.
تاسیسات زیربنایی نفت عراق تقریبا 130 بار مورد حمله قرار گرفته اند. در سال 2003 تولید نفت عراق از 2/04 میلیون بشکه در روز در سال 2003 به 1/33 میلیون بشکه در روز کاهش یافت.

تاسیسات زیربنایی بهداشتی:
تاسیسات بهداشتی عراق پس از بیش از یک دهه تحریم های فلج کننده در طول این جنگ و چپاولگری های پس از آن خسارت ها و آسیبهای بیشتری دید.
بیمارستان های عراق همچنان با فقدان تجهیزات و انبوه بیماران مواجه هستند.

آموزش و پرورش:
یونیسف برآورد می کند که 200 مدرسه در طول جنگ تخریب و هزاران مدرسه دیگر در هرج و مرجهای پس از سقوط صدام حسین چپاول شد. میزان حضور دانش آموزان در مدارس در آوریل 2004، عمدتا به سبب دغدغه های امنیتی بسیار کمتر از میزان آن در دوره پیش از شروع جنگ بود.

محیط زیست:
تهاجم نیروهای تحت رهبری امریکا، به سیستم آب و فاضلاب و اکوسیستم بیابانی عراق آسیب رساند. در این تهاجم همچنین چاههای نفت به آتش کشیده شد و دود ناشی از آن کل کشور را تحت تاثیر قرار داد و در سر تا سر کشور تسلیحات و مهمات به حال خود رها شدند تا همچنان مردم و محیط زیست عراق را به مخاطره اندازند.
مین ها و مهمات عمل نکرده ماهانه تقریبا 20 نفر را در عراق به کام مرگ می فرستند.
هزینه های حقوق بشر:

مردم عراق حتی پس از سرنگونی صدام حسین با موارد نقض حقوق بشر از سوی نیروهای اشغالگر روبه رو هستند. افزون بر تحقیرها و آزار و اذیت زندانیان که جهانیان را تحت تاثیر قرار داد، ارتش امریکا سرگرم تحقیق درباره مرگ 34 زندانی است که در نتیجه فنون بازجویی جان خود را از دست دادند.

هزینه های حاکمیت:
به رغم ادعای «انتقال حاکمیت» به عراق ، این کشور همچنان در اشغال نیروهای امریکایی و ائتلاف است و استقلال سیاسی و اقتصادی مردم عراق بشدت محدود شده است.
دولت موقت عراق برای لغو تقریبا 100 دستور پل برمر، حاکم امریکایی این کشور که براساس آنها ازجمله سه مجوز خصوصی سازی شرکتهای دولتی عراق داده شده و از ترجیح شرکتهای داخلی در بازسازی عراق ممانعت شده است ، هیچ گونه اختیاری ندارد.



هزینه های جنگ برای جهانیان

هزینه های انسانی:
هرچند اکثریت قاطع نیروهای نظامی و مقاطعه کاران را در عراق امریکایی ها تشکیل می دهند، نیروهای ائتلاف کشورهای متحد امریکا 116 نفر در عراق تلفات داشته اند.
از این گذشته ، تاکید بر عراق باعث شده است تا منابع و توجه بین المللی از بحران های انسانی نظیر آنچه در سودان می گذرد منحرف شوند.
حقوق بین الملل:

تصمیم یک جانبه امریکا برای مبادرت به جنگ در عراق منشور سازمان ملل متحد را نقض کرد و سابقه ای خطرناک برای سایر کشورها به وجود آورد تا از هر فرصتی برای واکنش نظامی به تهدیدهای ادعایی ، خواه واقعی باشند یا ساختگی ، استفاده کنند و آن را تهاجمی «پیشگیرانه» جلوه دهند.
ارتش امریکا همچنین با زیرپا گذاشتن کنوانسیون ژنو باعث شد تا احتمال تخطی از این کنوانسیون در آینده افزایش یابد و سایر کشورها در برخورد با غیرنظامیان و زندانیان اصول آن را نادیده بگیرند.

سازمان ملل متحد:
دولت بوش بی وقفه به مشروعیت و اعتبار سازمان ملل متحد حمله کرده است و توانایی این سازمان را برای آن که در آینده به عنوان مهمترین نهاد برای خلع سلاح جهانی و حل و فصل مناقشات عمل کند، تضعیف کرد.
تلاشهای اخیر دولت بوش برای آن که سازمان ملل متحد یا دولت منصوب اشغالگران و نه منتخب مردم را در عراق به رسمیت بشناسد، عقیده حاکمیت ملی را به عنوان مبنای منشور سازمان ملل متحد یکسره تضعیف کرد.

ائتلاف ها:
دولت ایالات متحده در مواجهه با مخالفت ها در شورای امنیت سازمان ملل متحد کوشید با تحت فشار قراردادن سایر دولتها برای پیوستن به اصطلاح «ائتلاف برای خواستن»، پندار حمایت چندجانبه از جنگ را ایجاد کند.
امریکا با این اقدام نه تنها سازمان ملل متحد را دور زد، بلکه دمکراسی را در بسیاری از کشورهای عضو ائتلاف که در آنها تا 90 درصد مردم با جنگ مخالف بودند، تضعیف کرد.

اقتصاد جهان:
با 151/1 میلیارد دلاری که دولت امریکا در این جنگ صرف کرد، می شد به مدت بیش از 2 سال «گرسنگان جهان» را به نصف کاهش داد و داروهای ضدایدز در اختیار بیماران قرار داد، کودکان را در برابر بیماری ها واکسینه کرد و آب آشامیدنی و نیازهای بهداشتی ساکنان کشورهای در حال توسعه را تامین کرد.
این جنگ که از جمله عوامل موثر در افزایش بهای نفت بود، نگرانی هایی را درخصوص بازگشت به «تورم توام با رکود» سالهای دهه 1970 به وجود آورده است.
در حال حاضر شرکتهای بزرگ هوایی جهان پیش بینی می کنند که هزینه های آنها ماهانه یک میلیارد دلار یا بیشتر افزایش یابد.

امنیت جهانی:
جنگ نیروهای تحت رهبری امریکا در عراق و اشغال این کشور، سازمان های تروریستی بین المللی را تحریک کرده و باعث شده است تا مردم نه تنها در عراق که در سرتاسر جهان در خطر حملات تروریستی قرار بگیرند. گزارش سالانه وزارت امور خارجه درباره تروریسم بین المللی نشان می دهد از زمان انتشار آمار حوادث تروریستی ، سال 2003 شاهد بیشترین حوادث تروریستی ای بوده است که عنوان «جدی» به آنها داده شده است.

محیط زیست جهانی: تسلیحات حاوی اورانیوم ضعیف شده ای که نیروهای امریکایی در این جنگ به کار بردند، آب و خاک عراق را آلوده کرده و باعث شده تاثیرات اجتناب ناپذیر آنها به سایر کشورها سرایت کند. مثلا رودخانه دجله ، که بشدت آلوده شده است ، در سرتاسر عراق ، ایران و کویت جاری است.

حقوق بشر:
یادداشت وزارت دادگستری امریکا که در آن به کاخ سفید اطمینان داده شده است که شکنجه قانونی است ، نقض آشکار کنوانسیون بین المللی بر ضد شکنجه محسوب می شود که امریکا از جمله امضاکنندگان آن است.
این مساله در کنار رسوایی بدرفتاری ماموران اطلاعاتی امریکا با زندانیان عراقی ، مجوزی جدید برای شکنجه و بدرفتاری برای دولتهای سرتاسر جهان صادر کرد.

منبع: موسسه مطالعات سیاسی و سیاست خارجی
واشنگتن / ژوئیه 2004