ضرورت برنامه‌ریزی در مدیریت فرهنگی کشور

به گزارش روز سه‌شنبه جام‌جم آنلاین به نقل از روابط عمومی سیما اولین نشست چشم انداز دو سالانه برنامه های نمایشی سیما با حضور رییس صدا و سیما، معاون سیما، معاون برنامه ریزی و نظارت، مدیران شبکه‌ها و گروه های برنامه ساز و مدیران طرح و برنامه با هدف بررسی چشم انداز تولید محتوا و برنامه های نمایشی سیما برای سال های 94 ـ 92 برگزار شد.

مهندس عزت‌الله ضرغامی با اشاره به نقش و اهمیت برنامه‌ریزی در مدیریت فرهنگی کشور گفت: یکی از آسیب‌هایی که مدیریت فرهنگی کشور با آن روبه‌روست این است که برنامه‌ریزی در آن مغفول مانده است.

 وی با بیان وجود فاصله بین حوزه‌های ستادی با حوزه‌های اجرا و صف در مدیریت فرهنگی کشور، گفت: در برخی حوزه‌های فرهنگی برنامه‌ریزی وجود ندارد یا خیلی محدود، مقطعی و گذراست که یکی از دلایل آن بی‌ثباتی برخی مدیران این حوزه است.

مهندس ضرغامی در ادامه با بیان این مطلب که در تولید پیام‌های مختلف باید مخاطبان را در نظر داشت، تصریح کرد، اگر می‌خواهیم راجع به دفاع مقدس،‌ محتوا تولید کنیم باید ببینیم که چه حرف‌هایی را برای نسل‌های جدید و قدیم می‌خواهیم بزنیم.

وی خاطر نشان کرد: وقتی می‌خواهیم راجع به اخلاق در نمایش بحث کنیم، نباید انتزاعی باشد، باید مصداق‌ها و موضوعات مشخص باشد و راجع به آنها بحث کنیم.

رئیس رسانه ملی یادآور شد: قضاوت مردم در مورد رسانه ملی ملهم از کارهای نمایشی رسانه است. یک برنامه نمایشی بیشترین قضاوت را در عامه مردم و خواص جامعه به وجود می‌آورد، و می‌تواند مخاطبان رسانه را افزایش یا کاهش دهد.

ضرغامی در ادامه با تاکید بر اینکه مهم ترین عامل تأثیرگذار برنامه‌های نمایشی، محتواست، تصریح کرد: عوامل دیگر نظیر تدوین، کارگردانی، بازیگری و... در تأثیر‌گذاری پیام نقش دارند و در تولید محتوا نباید از آنها غفلت شود.

وی با اشاره به سخنان اخیر مقام معظم رهبری درباره سبک زندگی، یادآورشد: بخش مهمی از ارائه سبک زندگی اسلامی ـ ایرانی در آثار نمایشی قابل تبلور است.

 ضرغامی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به ضعف تولیدات نمایشی در بهره‌گیری از جلوه‌های ویژه گفت: باید به جلوه‌های ویژه که نقش مهمی در جذب مخاطب دارد، توجه بیشتری نشان داده شود. وی همچنین تصریح کرد: که باید از آثار مکتوب ماندگار به بهترین شکل اقتباس شود تا تولیدات نمایشی ارزنده‌ای از آنها به دست آید.

رئیس رسانه ملی در ادامه با بیان اهمیت فیلمنامه در تولید آثار ماندگار، یاد‌آور شد: کارهای نمایشی، به دلیل فیلمنامه خوب مخاطب پیدا می‌کند. در فیلم‌ها و سریال‌ها در همان سکانس اول باید گره‌ مناسب ایجادشود تا مخاطب آن را دنبال کند.

وی در ادامه با اشاره به این مطلب که بهترین سوژه‌ها برای تولیدات نمایشی، سوژه‌های مبتنی بر واقعیات است، تاکید کرد: سوژه‌های صرفا انتزاعی چندان مورد توجه مردم نخواهد بود و باید تلاش شود که از سوژه‌های انتزاعی به سمت سوژه‌های واقعی که بر مبنای نیازهای مردم است حرکت کنیم.

رئیس سازمان صداوسیما توجه به زندگی خانواده‌های معظم شهدا، رزمندگان، جانبازان، آزادگان و بسیجیان را به عنوان الگوهای حماسه ساز ضروری دانست.

وی استفاده از همه ظرفیت‌ها و همه کسانی را که می‌توانند آثار شایسته تلویزیونی تولید کنند توصیه کرد و گفت: سیما باید از نیروهای خلاق و متعهد در حوزه تولیدات نمایشی حداکثر استفاده را بکند.

مهندس ضرغامی در ادامه گفت: در سال‌های اخیر حداقل 120 مجموعه تلویزیونی در سیما درکناردیگر تولیدات، برجسته و فاخر بوده‌اند.

وی از همکاران گروه های فیلم و سریال خواست بدون توجه به برخی حاشیه‌ها و ضمن نقد آثار تولیدی خود و رفع اشکالات، برای تولید آثار ماندگار اهتمام کنند.

رئیس رسانه ملی توجه به قومیت‌ها، پخش مجدد سکانس‌های خوب آثار نمایشی و اهتمام ویژه به محتوای تولیدات تلویزیونی را ضروری دانست و گفت: خوشبختانه در طول سال‌های گذشته، سیما به نیازهای مردم توجه نشان داده و مجموعه‌های نمایشی تأثیرگذاری تولید کرده است.

وی افزود: مجموعه‌های نمایشی باید بیش از پیش مبتنی بر نیازهای مردم باشد. مردم خودشان را در این مجموعه بهتر و بیشتر ببینند و با آن ارتباط برقرار کنند.

دارابی: توجه به مهندسی پیام

در ادامه این نشست، علی دارابی معاون رئیس صداوسیما در امور سیما در سخنانی ضمن قدردانی از برگزار کنندگان این نشست، بر ضرورت توجه به مهندسی پیام و دنبال کردن آن در تولید آثار نمایشی تاکید کرد.

دارابی در ادامه با اشاره به چهار اصل مورد تاکید مقام معظم رهبری در برنامه‌سازی‌ها گفت: مهندسی پیام بر اساس چهار اصل دین، اخلاق، امید و آگاهی که رهبر معظم انقلاب اسلامی بر آن تاکید کردند و بر مبنای دیگر منابع از جمله سند افق رسانه محقق می‌شود.

وی با قدردانی از حمایت‌ها و راهنمایی‌های رئیس سازمان صداوسیما ابراز امیداواری کرد، با اتکاء به همکاری مؤثر مدیران و همکاران حوزه سیما و برنامه‌سازان، تولیدات اخلاق گرا و پاک بیش از پیش مورد اهتمام سیما قرار گیرد.

معاون سیما بر دلایل قابل توجه در تولیدات تلویزیونی تاکید کرد و افزود: در صورتی که اهداف تمامی تولیدات روشن، شفاف و مشخص باشد، می توان انتظار نتیجه‌گیری موثری داشت.

دارابی گفت: برای رسیدن به دیدگاه مشترک میان نخبگان و صاحبنظران با سیما، نظرات بیش از 300 نفر آنها جمع‌آوری شده و ماحصل این نشست نیز برای فیلم‌نامه‌نویسان و دست‌اندرکاران تولید آثار نمایشی
تبیین می‌شود.

معاون سیما، در بخش دیگری از سخنان خود با تأکید بر اهمیت برنامه‌ریزی برای تولیدات نمایشی،
یادآور شد: برای تولید آثار نمایشی الف ویژه بر مبنای آینده‌نگری 10 ساله عزم و اراده‌ای جدی در سیما به وجود آمده است و از سیاست‌های ما این است که سازمان تولید و ساز و کارهای آن را احصاء و تقویت کنیم.

 وی با تاکید بر اینکه منظومه فکری و گفتمانی تولیدات سیما بر اصول قرآن، عترت، امامت و ولایت استوار خواهد بود، اضافه کرد: باید مؤلفه‌های این گفتمان را شناسایی کرده و بر مبنای آن به تولید محتوا بپردازیم.

 وی تصریح کرد: هالیوود‌ بر مبنای منظومه فکری خود (لیبرالیسم) به تولید محتوا می‌پردازد و عمدتا بر مؤلفه‌هایی چون تبلیغ زندگی غربی، اومانیسم، مصرف‌گرایی، آزادی و حقوق بشر به سبک غربی متمرکز است. بنابراین ما نیز باید منظومه فکری خود را عملیاتی کرده و بر مبنای مؤلفه‌های آن به تولید محتوا بپردازیم.

معاون سیما در ادامه ضمن اشاره به اهمیت چرایی در تولید برنامه‌ها یادآورشد: در مرحله اول باید چرایی کار مشخص شود، و در مرحله بعد دغدغه تولید باید متمرکز بر گفتمان و منظومه فکری سازمان باشد.

وی برخی از مؤلفه‌های پارادایم سیما در تولیدات نمایشی را برشمرد و اضافه کرد: چشم‌انداز ایران آینده، کشوری توسعه یافته، پیشرفته و موفق خواهد بود و اهتمام جدی سیما در به تصویر کشیدن این چشم‌انداز است.

معاون‌سیما توجه به سبک زندگی اسلامی ایرانی را با محوریت خانواده از سیاست‌های سیما دانست و یادآور شد: تأکیدات مقام معظم رهبری درخصوص سبک زندگی اسلامی ایرانی وظیفه ما را دو چندان کرده و رسانه اکنون باتوجه به این موضوع و با محوریت خانواده به سامان، در تدارک تولیدات ارزشمند و تاثیرگذار است.

دارابی بهره‌گیری گسترده از طبیعت و اقلیم کشور را در تولیدات نمایشی از دیگر مؤلفه‌های تولید دانست و
تصریح کرد: آپارتمان‌گریزی از سیاست‌های سیماست و باید به آن توجه ویژه شود. وی همچنین با اشاره به این مطلب که تولیدات نمایشی سیما باید جریان ساز باشد، اضافه کرد: قانون‌گرایی، نکوهش رفتارهای ناپسند و فرهنگ‌سازی برای رفتارهای پسندیده و مناسک‌سازی باید تبدیل به جریان مؤثر در جامعه شود.

معاون سیما، در پایان به برخی از راهبردهای سیما در تولیدات نمایشی اشاره کرد و گفت: پرداختن هنرمندانه به نمادهای اسلامی، تناسب‌ میان قهرمان و ضد قهرمان، توجه ویژه به انقلاب اسلامی، توجه به فضایل اخلاقی، دوری از رذایل از راهبردهایی است که سیما به آن اهتمام ویژه دارد.

در ادامه این نشست، حسن خجسته معاون برنامه‌ریزی و نظارت سازمان در سخنانی ضمن ترسیم فضای رقابتی بین رسانه‌ها در جذب مخاطب، گفت: جنگ‌های آینده دو گونه است، جنگ روایت‌‌ها، که هر رسانه روایتی خاص از واقعیت خواهد داشت. مثلا ما از وقایع سوریه روایتی داریم که با روایت غرب متفاوت است. جنگ دوم نیز جنگ ایده‌هاست که بر مبنای واقعیت‌ها می‌تواند شکل تحمیلی به مخاطب پیدا ‌کند.

خجسته با تاکید بر تغییر سازمان تولید محتوا یادآور شد: صداوسیما در یک دوره پنج ساله، باید سازمان تولید محتوای خود را تغییر دهد و متمرکز بر چهار اصل کند: اول، خروج از تولید تضمینی به سمت تولید رقابتی، دوم: ایجاد رقابت در فرم و شکل محتوا، سوم: تشکیل شورای نویسندگان تخصصی و چهارم: توجه به جریان نقد و اطلاع از آنها.

وی در پایان تصریح کرد: در رقابت برای جذب مخاطب، باید تنوع در ظاهر و محتوا را مورد توجه‌ قرارداد.

در ادامه این نشست، مدیرکل طرح و برنامه و نظارت سیما گزارشی از فعالیت‌های نمایشی شبکه‌ها ارائه داد.

فاطمی در ابتدا به جذابیت برنامه‌های نمایشی تلویزیونی اشاره کرد و گفت: این جذابیت باعث شده تا هر ساله سهم تولید و پخش آثار نمایشی در شبکه‌های تلویزیونی دنیا افزایش یابد. سازمان صدا و سیما نیز از این قاعده مستثنی نیست. وی سیاستگزاری، برنامه ریزی و تعیین چشم انداز برای دو سال آینده برنامه‌های نمایشی سیما را از جمله ضرورت‌هایی دانست که باید نسبت به آن اهتمام ویژه داشت.

وی از مدیریت پیام و جانمایی منویات رهبر معظم انقلاب در فیلمنامه‌ها و تلاش مؤثر و عملیاتی در خصوص انعکاس مستقیم و موثر دغدغه‌های معظم له در قالب سبک زندگی سخن به میان آورد و اضافه کرد: پیش‌بینی و برنامه‌ریزی به موقع و موثر بر اساس « موضوعات »، «‌ اولویت‌ها »، « ژانر »، « مناسبت‌ها »، « گروه سنی مخاطب »، « تعداد »، به تفکیک شبکه اهمیت ویژه‌ای در دستیابی سیما به اهداف تعریف شده دارد. همچنین پوشش رسانه‌ای متعادل و مبتنی بر نیازسنجی و ضرورت‌های جاری و آتی جامعه و مخاطبان نکته‌ای اساسی در برنامه‌سازی به شمار می‌رود.

مدیرکل طرح و برنامه و نظارت سیما، « پژوهش » و « نگارش متن » ‌را عاملی در ارتقاء عمق و سطح کیفی و محتوایی تولیدات نمایشی دانست و با ارائه آماری به مقایسه سطوح ارزشیابی این تولیدات در سال‌های اخیر پرداخت.

وی با اشاره به افزایش رسانه‌های رقیب و شبکه‌های تلویزیونی فارسی زبان گفت: در سال 1373 تنها سه شبکه فارسی زبان ماهواره‌ای وجود داشت.اما امروز 125 شبکه فارسی زبان که 13 شبکه آن ویژه پخش فیلم و سریال هستند از ماهواره قابل دریافت می‌باشند. این آمار نشان می‌دهد برای جذب مخاطب ما نیازمند برنامه‌ریزی دقیق و بلندمدت هستیم.

وی در خاتمه اضافه کرد: به کمک بازتعریف هویت و ماموریت شبکه‌ها و مراکز تولیدی سیما و دسته‌بندی و تبیین ویژگی‌های مخاطب می‌توان چشم‌اندازی از اهداف و برنامه‌های آتی به دست آورد.

 فرجی مدیر شبکه یک سیما دیگر سخنران این نشست ابتدا به نقش زبان به عنوان عاملی مهم در رشد فرهنگی جامعه اشاره کرد و گفت: شناخت درست رسانه و استفاده صحیح از آن می‌تواند موجب ارتقاء سطح فکری مخاطبان و ایجاد تعامل فرهنگی میان افراد جامعه شود.

وی از اصول 70 گانه تولید آثار نمایشی یاد کرد و گفت: درچند سال اخیر حوزه سیما تلاش کرده است تا برنامه‌های نمایشی خود را برپایه نظام امامت و ولایت و گفتمان امام و رهبری بنا نماید. برای رسیدن به این هدف پیام اصلی فیلم‌ها و سریال‌ها برچهار اصل مورد تاکید مقام معظم رهبری تولید می‌شود.

وی در پایان از کنترل میزان حضور تهیه‌کنندگان، کارگردان‌ها و فیلم‌نامه نویس‌ها در برنامه‌های نمایشی از طریق برنامه‌ریزی خبر دارد و جا نمایی هوشمندانه پیام‌ها در آثار نمایشی را نیز دلیل دیگری بر لزوم برنامه‌ریزی دانست.

اسلامی مهر رئیس مرکز سیما فیلم نیز در این نشست به استراتژی‌های حوزه برنامه‌سازی اشاره کرد و گفت: تولید برنامه‌های مناسب در راستای ارتقای معرفت روشن بینانه و ایمان دینی آگاهانه اقشار جامعه به خصوص جوانان، به دور از عوام زدگی و پرهیز از هر نوع شبهه‌زایی در برنامه‌ها از جمله استراتژی‌های تولیدات در سیما فیلم است. وی از برنامه‌سازان خواست تا به تبیین و ترویج فضایل اخلاقی در جامعه همت گمارند و اضافه کرد باید در تولیدات، فضایلی مانند انضباط اجتماعی، وجدان کاری نظم و برنامه ریزی، ادب اجتماعی و نفی مصرف‌زدگی و... پر رنگ شود.