در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
امروزه با پیشرفت و توسعه تکنولوژی و استفاده از فناوریهای نوین و عرضه انبوه کالاهای مختلف و متنوع به بازار، حمایت از مصرفکنندگان بیشتر مورد توجه قرار گرفته است.
در کشور ما نیز طی سالهای اخیر قوانین متعددی ازجمله قانون حمایت از مصرفکنندگان به تصویب رسیده است، اما این که این قانون چرا ناقص اجرا میشود یا در برخی موارد اجرا نمیشود و مردم در مقابل تولیدکنندگان و عرضهکنندگان کالاها از چه حقوقی برخوردارند، سوالاتی است که سیدمحمد جعفری رییس انجمن حمایت از حقوق مصرفکنندگان به آنها پاسخ داده است.
چرا مردم امیدی به خدمات پس از فروش در کشور ندارند؟
چون چیزی از خدمات پس از فروش ندیدهاند که بخواهند امیدی داشته باشند. طبق تجربه ثابت شده که این خدمات هیچ وقت انجامشدنی نیست یا آنچه را که تولیدکنندگان هنگام فروش کالا به عنوان خدمات پس از فروش قید میکنند در زمان نیاز، اجرا نمیشود.
برای حل این مشکل چه باید کرد؟
از دو جهت قابل بررسی است. یک بعد فرهنگسازی است؛ مصرفکننده باید برای احقاق حقوق خود مورد روشنگری و آگاهی قرار گیرد. از طرف دیگر هم حقوق مصرفکننده برای تولیدکننده باید تبیین شود تا این حقوق در جهت خدمات پس از فروش در نظر گرفته شود. در این صورت بازار بیشتری نصیب تولیدکننده خواهد شد.
در زمینه فرهنگسازی برای توسعه کیفی خدمات پس از فروش چه اقداماتی لازم است؟
این حوزه نیاز به مطالعات تطبیقی قوانین و راههای ارتقای کیفی خدمات پس از فروش با قوانین کشورهای توسعه یافته دارد، از طرفی دولت نیز موظف است گلوگاههایی ایجاد کند تا تولیدکننده ملزم به اجرای قوانین حمایتی در زمینه خدمات پس از فروش باشد.
طبق بند هشت آییننامه اجرایی ماده 21 قانون حمایت از مصرفکنندگان، کسب مجوز واردات یا تمدید کالاهای مجوز سرمایهای با دوام مانند خودرو و لوازم خانگی نیاز به تائید گسترده خدمات پس از فروش دارد. طبق این آییننامه مرجع رسیدگی به خدمات شرکتهای واردکننده کالاها، انجمن ملی حمایت از مصرفکنندگان است و این گلوگاه خوبی برای مجاب کردن شرکتهاست که گستردگی خدمات خود را استانداردسازی کرده و خدمات را با بهترین کیفیت ارائه کنند.
آیا درباره نظارت بر فعالیت خدمات پس از فروش کالاها با کمبود قانونی مواجه هستیم؟
بله. قطعا کمبود قانون داریم. قانون فعلی حمایت از مصرفکنندگان مصوب سال 1388 است که طرح آن برای اولین بار سال 72 مطرح شد و تصویب آن در مجلس، 16 سال طول کشید و قطعا با ضعفهایی مواجه است که نیاز به بازنگری دارد و به این منظور یک تیم مشخص در انجمن ملی حمایت از مصرفکنندگان تشکیل شده و با توجه به مصوبات تطبیقی، قوانین کشورهای پیشرفته -که در زمینه خدمات پس از فروش از تجربه کافی برخوردار هستند- و با بومیسازی آن قوانین با فرهنگ ایرانی نقاط ضعف مورد شناسایی قرار گرفته و راهحلهای جایگزین ارائه شده است.
مهمترین محورهایی که در بازنگری این قانون دنبال میشود، چه نکاتی است؟
یک تیم کارشناسی در این زمینه فعال است و هر دو هفته یک بار نقطه نظرات را مطرح میکند. سرعت، کیفیت و ایجاد احساس رضایت در مصرفکنندگان از مهمترین اولویتهای اصلاح این قانون است.
هدف این است که قانون خدمات پس از فروش به گونهای صراحت داشته باشد که در صورت بروز مشکل امکان رفع آن در کمترین زمان، با کیفیت و همچنین در نظر گرفتن رضایت خاطر مشتری و مصرفکننده قابل انجام و شرکت تولیدکننده کالا، پاسخگوی مصرفکنندگان باشد.
آیا فراگیری قانون خدمات پس از فروش برای سایر کالاها بجز خودرو و لوازم خانگی نیز دنبال شده است؟
ما قطعا دنبال گسترش دربرگیری قانون برای بسیاری از کالاها هستیم، اما گام به گام جلو میرویم چون در بسیاری از کشورهای توسعه یافته، برخی کالاها تا ده روز قابل برگشت یا تعویض است. ما برای رسیدن به چنین نقطهای نیاز به فرهنگسازی برای مردم، واردکننده و تولیدکننده داریم و باید آهسته و تدریجی پیش برویم. زیرا اگر بخواهیم یک باره و مستقیم وارد چنین مقولهای بشویم هضم و پذیرش آن با مشکل مواجه خواهد شد.
اما در اولین مرحله ما بیشتر به دنبال تبیین حقوق مردم هستیم تا مصرفکنندگان آگاهی پیدا کنند که در صورت بروز مشکل پس از خرید یک کالا به کجا باید مراجعه کنند.
شاید جنبه نظارتی این قانون ضعیف بوده که تولیدکننده و مصرفکننده به این حقوق که اشاره کردید، آشنا نیستند؟
بله. بخشی از مساله به جنبه نظارتی قانون برمیگردد و البته بخش دیگری هم به دلیل آن است که مصرفکنندگان با حقوق آشنا نیستند و جایی را نمیشناسند که به راحتی حق خود را بگیرند در حالی که اگر این شناخت و آگاهی وجود داشته باشد مردم امکان دستیابی به حقوق خود در خرید کالاها و خدمات پس از فروش آن را خواهند داشت ولی معمولا به راحتی از این حق میگذرند و انجمن ملی حمایت از مصرفکنندگان با جدیت به دنبال اصلاح و برطرف کردن نقصها و کمبودهای قانون است که تا پایان سال تغییراتی در این زمینه ایجاد خواهد شد.
زیبا اسماعیلی - گروه اقتصاد
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
معاون وزیر بهداشت: