چرخ اکران انیمیشن در سینما نمی‌چرخد

به گزارش جام‌جم، سینمای انیمیشن کشورمان در حالی روند رو به رشد و توسعه کمی و کیفی را طی می‌کند که هنوز برای اکران فیلم‌های بلند سینمایی‌اش برنامه و زمان دقیقی ندارد. هر چند ابتدای امسال فیلم‌های انیمیشن «داستان سامرا»، «عطر ولایت» و «تهران 1500» در فهرست 15 فیلم پیشنهادی اکران نوروز 91 قرار گرفتند ولی هنوز هیچ‌کدام از این آثار به اکران عمومی درنیامده‌اند.

با نگاهی مختصر به تاریخچه کوتاه انیمیشن بلند سینمایی در کشورمان می‌توان به اکران نه‌چندان موفق «خورشید مصر» ساخته بهروز یغماییان اشاره کرد که 9 سال پیش در پنج سالن سینما اکران شد و مبلغ 11 میلیون تومان فروش کرد. پس از آن فیلم‌های دیگری چون «جمشید و خورشید»(بهروز یغماییان)، «قلب سیمرغ»(وحید نصیریان)، «تهران 1500»(بهرام عظیمی)، «سرزمین خواب»(علی لطفی)، «داستان سامرا»(سلطانی) و «عطر ولایت»(مسعود صمدی) ساخته شد که چهار فیلم آخر از این فهرست در جشنواره سی‌ام فیلم فجر در سال گذشته به نمایش درآمدند که هیچ‌کدام هنوز در چرخه اکران عمومی قرار نگرفته‌اند.

اگرچه برخی از این آثار به دلیل ضعف تکنیکی و کیفی که داشتند، مورد اعتراض برخی کارشناسان قرار گرفتند که چرا در جشنواره سی‌ام فیلم فجر به نمایش درآمده‌اند و باعث پایین آمدن استانداردهای جشنواره شده‌اند، اما وقتی سخن از تولید، آن هم در بحث انیمیشن به میان می‌آید، سینمای ایران تولیدات چشمگیری در این زمینه دارد.

نادر یغماییان تهیه‌کننده انیمیشن «جمشید و خورشید» که هفت سال از زمان تولید آن می‌گذرد، درباره عدم نمایش این فیلم به جام‌جم گفت: این فیلم با بودجه شخصی و با سختی فراوان ساخته شد و هنوز اکران نشده است. اگر فیلمی با این کیفیت هر جای دنیا ساخته می‌شد، لااقل در امر اکران مورد حمایت قرار می‌گرفت. او افزود: ما این فیلم را پس از آماده نمایش شدن، بایگانی کرده‌ایم تا شاید زمان مناسب اکران آن فرابرسد.

یغماییان تبلیغات و شرایط مناسب اکران را جزو لاینفک اکران سینمای انیمیشن دانست و گفت: فیلمی که با چند سال زحمت ساخته می‌شود، باید در شرایط مناسب نمایش داده شود و تبلیغات گسترده داشته باشد و در غیر این صورت عقب می‌ماند.

این تهیه‌کننده سینمای انیمیشن افزود: فیلمی که می‌تواند و می‌توانست بارقه امیدی برای سینمای ایران باشد، در آرشیو نگه داشته می‌شود تا روزی اکران شود.

یغماییان مشکل اکران انیمیشن را بها ندادن به این سینما خواند و گفت: مشکل اساسی این است که در ایران برای سینمای انیمیشنی که برایش زحمت کشیده شده، ارزشی قائل نیستند. مشکل سالن سینما، گروه اکران و نگاه فیلمسازان به انیمیشن که نگاه برادر ناتنی سینما است، سبب می‌شود تا بخش عظیمی از سرمایه و تخصص انیمیشن ما از بین برود.

مهدی خرمیان یکی از انیماتورهای حرفه‌ای کشورمان ضمن پیچیده خواندن امر اکران به جام‌جم، گفت: بحث اکران مناسبات، پیچیدگی‌ها، روابط و مسائل صنفی خود را دارد و بیشتر روابط بر آن حاکم است تا ضوابط!

او افزود: بحث اکران انیمیشن در سینمای ایران، نوپاست و تازه یکی، دو سال است که ما می‌توانیم فیلم انیمیشنی هم روی پرده ببینیم. این ‌که چقدر سینمای انیمیشن روی پرده موفق خواهد بود را باید با ریسک‌پذیری و حمایت دولتی دنبال کرد. چون اگر بدون حمایت راهی اکران شود، با این بی‌علاقگی که مردم به سینما پیدا کرده‌اند، با شکست مواجه خواهد شد. خرمیان سینمای انیمیشن را نهال نوپایی دانست که باید حمایت دولتی از آن صورت گیرد و گفت: همه انیماتورهای جهان می‌دانند که سینمای انیمیشن مختص آمریکاست و حتی اروپا هم به سختی در این زمینه فعال است، حتی کشور فرانسه ظرف یکی، دو سال اخیر دست به تولید فیلم سینمایی انیمیشن زده است. در چنین شرایطی سینمای ایران فیلم انیمیشن تولید کرده و باید حداقل در امر اکران مورد حمایت قرار گیرد.

بهرام عظیمی کارگردان فیلم انیمیشن «تهران 1500» هم با بیان این‌ که مردم ایران به آثار هنرمندانشان علاقه دارند و در هر شرایطی از آن حمایت می‌کنند، به جام‌جم گفت: فیلمی مثل «خورشید مصر» به دلیل نداشتن سالن سینما، در گیشه شکست خورد وگرنه مخاطب ایرانی در پی فیلم ایرانی است و در هر شرایطی از آن حمایت می‌کند. به نظرم اگر یک فیلم انیمیشن اکران خوب داشته باشد و از آن حمایت لازم صورت گیرد، می‌تواند مورد توجه مردم قرار بگیرد.

او سینمای انیمیشن ایران را در اول راه دانست و گفت: استودیوی پیکسار هم وقتی کارش را شروع کرد، با مشکلاتی مثل مشکلات ما روبه‌رو بود ولی در نهایت آنقدر مصمم عمل کرد تا بالاخره یک فیلم تولید کرد که مورد استقبال قرار گرفت. در عظیمی گفت: خیلی وقت‌ها ما آن عرقی که به کارمان باید داشته باشیم را نداریم و به همین خاطر نتیجه آن‌طور که باید خوب نمی‌شود. عناصر اصلی یک پروژه باید از دل و جان کار کنند تا به هدفشان که جذب مخاطب است، برسند. این انیماتور ادامه داد: اگر یک فیلم، فیلم خوبی باشد، در سینما دیده می‌شود، حتی اگر مدت‌ها از زمان تولیدش گذشته باشد.

محمد ابوالحسنی، تهیه‌کننده فیلم انیمیشن «تهران 1500» هم با اشاره به تاثیر شرایط اکران برای نمایش فیلم‌های انیمیشن به جام‌جم گفت: فیلم ما مشکلی برای اکران عمومی ندارد و پخش‌کنندگان زیادی پیگیر دریافت پخش فیلم هستند و اگر این فیلم اکران شود شاید بتواند تحولی در اقتصاد سینما به‌وجود بیاورد ولی متاسفانه شرایط عمومی اکران مناسب نیست.

او افزود: ما قرار بود که فیلم را مهرماه اکران کنیم ولی به دنبال زمان اکران مناسب هستیم. بحث ما اکران پاییز است ولی امیدواریم اختلافات حوزه هنری و ارشاد به طور کامل برطرف شود، تا در آن زمان فیلم را به نمایش عمومی دربیاوریم.

آزاده کریمی / گروه فرهنگ و هنر