قرآن به 145 زبان دنیا ترجمه شده است

با پیروزی انقلاب اسلامی در ایران، ‌عشق و علاقه به قرآن موجب شد تا فکر ایجاد نهادی به منظور ترجمه قرآن عملی شود. سال 1373 مرکز ترجمه قرآن مجید به زبان‌های خارجی با همکاری وزارت ارشاد به وسیله سازمان اوقاف و امور خیریه تاسیس شد. این مرکز در سال 1384 با نام موسسه ترجمان وحی به ثبت رسید. هدف از تاسیس این موسسه، رساندن قرآن به دست میلیون‌ها انسان مشتاق سراسر جهان بود که مایل بودند با قرآن به زبان مادری‌شان آشنایی پیدا کنند زیرا ما نمی‌توانیم مردم دنیا را دعوت به یادگیری زبان عربی کنیم تا بتوانند برای نخستین بار با این کتاب آسمانی آشنا شوند و از آن استفاده کنند.

در حال حاضر شش ترجمه قرآن را انجام داده‌ایم که پنج ترجمه، جایزه جهانی کتاب سال را از آن خود کرده است. این ترجمه‌های قرآن اکنون در کشورهای آمریکا، انگلستان، ترکیه، آذربایجان، هند، چین و اسپانیا منتشر می‌شود و مورد قبول همگان قرار گرفته است. الان نیز ترجمه قرآن به 14 زبان را در دست داریم که عبارتند از روسی، ژاپنی، اوگاندایی،‌ لوگاندایی،‌ لزگی،‌ پشتو، اردو، گرجی، ایتالیایی، سوئدی و‌ فنلاندی. کار ترجمه بعضی از این زبان‌ها مانند اردو، بنگالی و گرجی تمام شده است. برای مثال ترجمه ژاپنی نیز در حال ویرایش نهایی است.

اولین گام برای ترجمه قرآن، تسلط به زبان مقصد است. یعنی گذشته از زبان مبدا که عربی است و مترجم لازم است معنای آن را دریابد، باید به زبان مقصد هم مسلط باشد تا بتواند مفاهیم درک شده را در قالبی زیبا بیان کند.

ما سعی می‌کنیم با در اختیار گذاشتن همکار، محقق، پژوهشگر و منابع مختلف، موارد ابهام مترجم را برطرف کنیم.

خیر. ما مترجمانی داریم که اصلا فارسی بلد نیستند؛ مترجمانی که در زبان و گویش منطقه خودشان تسلط دارند، در عین حال از زبان‌های بین‌المللی به عنوان واسطه برای فهم بیشتر استفاده می‌کنند. مثلا انگلیسی و فرانسه امروز پل ارتباطی مترجمان در زبان‌های مختلف است. به همین دلیل ما نیز ترجمه‌های قابل قبول در این دو زبان را به آنها معرفی می‌کنیم تا کار نهایی مطمئن‌تر باشد.

ترجمه‌ها را پنج گروه بازبینی می‌کنند تا اطمینان حاصل شود که ترجمه به شکل درستی بیانگر مفاد آیه است.

خیر. مثلا ما الان ترجمه اسپانیایی قرآن را به یکی از دانشگاه‌های مادرید فرستاده‌ایم تا افرادی که به زبان و ادبیات اسپانیایی آشنا هستند، ساختار زبانی ترجمه قرآن مورد نظر را بررسی کنند. برای تائید انتقال درست مفاهیم قرآنی نیز قرآن ترجمه شده را به دست افراد آگاه دیگری در همان جا می‌فرستیم.

یکی از مسائل مهم همین موضوع است. بعضی به ما اشکال می‌گیرند که شما طی این همه سال قرآن را فقط به شش زبان ترجمه کرده‌اید. کسی نیست به آنها بگوید که برای نوشتن یک نامه ساده چند بار کاغذتان را مچاله کنید و از نو می‌نویسید! چطور انتظار دارید ترجمه قرآن را سرسری و بدون صرف وقت انجام داد. ترجمه قرآن، کار عمیق و درستی است. متن بسیار مهم و مشکل است. بسیاری از افراد ایرانی که سالیان سال مشغول آموختن علوم قرآنی و... هستند، پس از 30 سال کار باز هم جرات ترجمه آیات را ندارند زیرا کار خطیر و مهمی است. چطور ما انتظار داشته باشیم که ترجمه‌ها بسرعت صورت بگیرد. مثلا برای ترجمه آلمانی ما تاکنون پنج بار گروه تشکیل داده‌ایم که در نهایت ترجمه نمره قبولی نگرفته است و ما آن را به اتمام نهایی نرساندیم.