تامین اجتماعی زیر بار نمی‌رود

براساس بند (ب)‌ ماده ۳۸ قانون برنامه پنجم توسعه کشور مصوب شده است که دولت تمام صندوق‌های بیمه درمانی کشور را در سازمان بیمه خدمات درمانی ادغام کند و تمام مسائل مربوط به بیمه سلامت در سازمان بیمه سلامت ایران متمرکز شود و تمام جمعیت ۷۵ میلیونی کشور از یک بیمه پایه درمان برخوردار شوند.

هدف از این مصوبه این است که اولا هیچ فردی بدون پوشش بیمه درمانی در کشور نباشد، ثانیا همه افراد جامعه از یک نوع بیمه و خدماتی عادلانه بهره‌مند شوند.

دولت مکلف شده که این برنامه را تا پایان سال اول برنامه پنجم توسعه انجام دهد که بر این اساس حدود چهار ماه از این فرصت قانونی گذشته است؛ چراکه سال 90 سال شروع اجرای برنامه پنجم توسعه بود.

این در حالی است که اساسنامه سازمان بیمه سلامت ایران نیز بهمن سال گذشته به تصویب هیات وزیران رسید و برای تائید نهایی به شورای نگهبان ارسال شد که شورای نگهبان نیز دو ایراد خلاف شرع و یک ابهام بر این اساسنامه وارد دانست که پس از رفع این دو ایراد از سوی دولت، اخیرا به تائید شورای نگهبان رسیده است.

با این تفاسیر بیمه خدمات درمانی و تامین اجتماعی و 17 صندوق بیمه‌ای دیگر که در زمینه درمان و سلامت در کشور فعال است، باید باهم ادغام شده و در نهایت سازمان بیمه سلامت تشکیل شده و شروع به کار کند.

با تشکیل سازمان بیمه سلامت ایرانیان، ‏قرار است بیمه پایه یکسانی به ‏تمامی مردم ارائه شود. به این ‏ترتیب که همه‌ جمعیت 75‏ میلیونی کشور از یک بیمه پایه ‏درمان برخوردار خواهند بود و ‏در صورت اجرای این عملیات، دیگر ‏فردی فاقد پوشش بیمه درمان در ‏کشور نخواهد ماند.

با این حال مدیرعامل صندوق تامین اجتماعی در اولین واکنش به این ادغام عنوان داشته که تامین اجتماعی از این امر مستثناست.

سعید مرتضوی درخصوص آغاز به کار سازمان بیمه سلامت گفته است: در اساسنامه سازمان بیمه سلامت به تبصره چهار بند (ب)‌ ماده 38 قانون برنامه پنجم اشاره شده که صندوق تامین اجتماعی از این ادغام مستثناست.

به گزارش مهر، عبدالله عمادی، معاون رفاهی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی درخصوص این‌که گفته می‌شود صندوق تامین اجتماعی حاضر نیست در سازمان بیمه سلامت ایرانیان تجمیع شود، گفته است که این سازمان باید به نظر و تصمیم دولت تن بدهد.

عمادی در پاسخ به این پرسش که صندوق تامین اجتماعی سازمان بیمه سلامت ایرانیان را جایگزینی برای سازمان بیمه خدمات درمانی می‌داند و نتیجه چنین اطلاقی، به واقعیت پیوستن این شایعه است که صندوق تامین اجتماعی به هیچ قیمتی تن به تجمیع نخواهد داد، می‌گوید: سازمان تامین اجتماعی در جلسه‌ای که اساسنامه سازمان بیمه سلامت ایرانیان در آن نوشته شد، حضور داشت. به هر حال سازمان تامین اجتماعی هم باید به نظر و تصمیم دولت تن بدهد. البته مشکل ما صرفا با صندوق تامین اجتماعی نیست بلکه هم‌اکنون 17 صندوق بیمه‌ای مستقل فعال است که باید خرید راهبردی خدمات درمانی از این سازمان‌ها به صورت متمرکز انجام شود. البته انتظار نداشته باشید که در سال اول فعالیت سازمان بیمه سلامت ایرانیان، تمام انتظارات ما محقق شود.

براساس اعلام وزارت بهداشت، سهم بیمه‌ها از پرداخت هزینه‌های درمان مردم کاهش یافته و از بالای 20 درصد در سال‌های گذشته به 18 درصد رسیده است.

هم‌اکنون پرداخت از جیب مردم حدود 54 درصد، سهم منابع دولتی 20 درصد، سهم بیمه‌های خصوصی هفت درصد و حدود 18 درصد سهم بیمه‌های پایه و دولتی از پرداخت هزینه‌های درمان است.

83 درصد مردم تحت پوشش بیمه پایه، 14.5 درصد تحت پوشش دو بیمه پایه، 46.12 درصد تحت پوشش بیمه تکمیلی بوده و 8.16 درصد از مردم تحت پوشش هیچ بیمه‌ای نیستند.

قانون می‌گوید تمام صندوق‌های بیمه و بخش‌های درمان بیمه‌ها باید تحت یک صندوق واحد و در سازمان بیمه سلامت ادغام شود.

تنها ملاحظه‌ای که در قانون در مورد ادغام صندوق‌های بیمه درمان صورت گرفته، مربوط به سازمان بیمه نیروهای مسلح است که این صندوق بیمه‌ای نیز با اجازه رهبر معظم انقلاب می‌تواند ادغام شود.

به اعتقاد کارشناسان، یک کاسه کردن بیمه‌ها، سازوکارها و آیین‌نامه‌های آن به صلاح بیمه‌هاست و سبب می‌شود که این همپوشانی‌های فعلی برطرف شده، اعتبارات یکجا باشد و سیاستگذاری یکجا صورت گیرد و در مجموع ادغام صندوق‌های بیمه‌گر درمان سبب تقویت بیمه‌ها می‌شود.

این وسط اختلافی نیز میان وزارتخانه‌های بهداشت و کار، رفاه و تامین اجتماعی وجود دارد. براساس مصوبه دولت، دبیرخانه سازمان بیمه سلامت در وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی قرار دارد و جایگاه ساختاری دبیرخانه این سازمان اکنون چالشی میان وزارت بهداشت و وزارت رفاه است.

وزارت بهداشت تاکید دارد که دبیرخانه شورای عالی بیمه سلامت مانند گذشته در این وزارتخانه باشد، اما وزارت کار، رفاه و تامین اجتماعی نظر برعکسی دارد و معتقد است خود باید متولی این سازمان باشد. با وجود، این کارشناسان معتقدند که سازمان بیمه سلامت و شورای عالی بیمه سلامت باید با حمایت کامل دولت تشکیل شود.

با این تفاسیر انتظار می‌رود ضمن رفع مشکلات گفته‌شده برای افزایش سهم بیمه‌ها در درمان مردم، ساز و کار تاسیس سازمان بیمه هرچه زودتر کامل شود.

مستوره برادران نصیری - گروه جامعه