رادیو نمایش، نگاه تخصصی می‌خواهد

با توجه به این‌که رادیو نمایش چندی پیش یک سالگی‌اش را جشن گرفت، فکر می‌کنید آیا باعث جریان‌سازی در هنرهای نمایشی کشور شده است؟

نظرسنجی مرکز تحقیقات سازمان صدا و سیما نشان می‌دهد این شبکه رادیویی موفق بوده و با آن که یک سال از راه‌اندازی این شبکه می‌گذرد، اما توانسته ارتباط خوبی با مخاطبان برقرار کند. این شبکه رادیویی در کمتر از یک سال با وجود لوکال بودن از سه درصد مخاطب به 9 درصد و پس از زمان کوتاهی به 14 درصد رسید؛ در حالی که شبکه‌های پیام و تهران هم لوکال هستند. اما رادیو نمایش توانسته در فاصله زمانی کوتاه به اندازه این شبکه‌ها مخاطب داشته باشد.

دلیل پر مخاطب بودن رادیو نمایش، انتقال پیام‌های غیرمستقیم از طریق نمایش است. در این مدت ما با استقبال زیادی از سوی دانشگاه‌ها و مراکز آموزشی روبه‌رو شده‌ایم و توانسته‌ایم تئاترهای متنوعی اجرا کنیم. همچنین پس از فراخوان سومین جشنواره رادیویی 300 نمایشنامه رادیویی به دست ما رسید. همه این موارد نشان‌دهنده ارتباط مخاطبان عام و خاص با این شبکه رادیویی است.

من با صحبت شما موافق نیستم. این شبکه رادیویی در حوزه سینما و تلویزیون هم برنامه‌های چالشی داشته و باز هم خواهد داشت. به عنوان نمونه برنامه «پرانتزباز» در حوزه سینما با استقبال زیادی از سوی مخاطبان روبه‌رو شده است. همچنین در جشنواره رادیو، این برنامه غرفه داشت و به عنوان بهترین غرفه شناخته شد.

همچنین «رادیوفیلم» از دیگر برنامه‌های رادیو نمایش بوده که با استقبال زیادی از سوی مخاطبان و سینماگران روبه‌رو شده است. همچنین رامین رحیمی، تهیه‌کننده فیلم «شیرین» به کارگردانی عباس کیارستمی از این‌که فیلم در برنامه پخش شود، استقبال کرده است. در حوزه تلویزیون هم برنامه‌های «کارنامه» و «دیالوگ» را داریم که موضوع‌های متعددی را مورد بررسی قرار دادیم و برنامه‌های «خنده بازار»، «انیمیشن‌ها» و «کلاه قرمزی» در نوروز 91 را مورد ارزیابی قرار دادیم و عوامل آنها همچون حمید جبلی با حضور در برنامه‌های کارنامه و دیالوگ به نقد و بررسی این آثار پرداخت. در مجموع، تعامل خوبی با بزرگان سینما داریم.

نه، اصلا ناراحت نیستم، ولی از انتقادی استقبال می‌کنم که تخصصی باشد، نه تخریب‌کننده. نقدهایی که درباره رادیو نمایش نوشته می‌شود باید کاملا تخصصی باشد. در مجموع برنامه‌های متنوع شبکه نمایش با استقبال مخاطبان همراه بوده است.

بگذارید با یک مثال در حوزه موسیقی پاسخ بدهم. تا چندی پیش پخش موسیقی یار دبستانی مشکل داشت و زمانی مجوز داده شد که با تصویر انقلاب همراه شد، اما این ترانه در رادیو مجوز نداشت تا این که به مرور در رادیو هم پخش شد. ممکن است برخی فیلم‌ها به لحاظ تصویر و حجاب خانم‌ها قابلیت پخش از تلویزیون را نداشته باشد، اما چون در رادیو با صدا روبه‌رو هستیم، می‌توانیم آن را پخش کنیم، چون قابل کنترل است. به عنوان مثال فیلم «جدایی نادر از سیمین» از تلویزیون پخش نشد، اما در رادیو پخش شد. البته خطوط قرمز در سازمان صدا و سیما یکسان است و فرقی ندارد، اما می‌توان برخی فیلم‌ها را از رادیو پخش کرد. وقتی به رادیو نمایش به عنوان رادیوی تخصصی نگاه کنید، متوجه می‌شوید برخی انتقادها بی‌معناست.

همان طور که اشاره کردم تصاویر فیلم‌ها در رادیو فیلم قابل کنترل است، بنابراین ایرادی ندارد. ما همین فیلم شش و بش را تعطیلات نوروز با هدف سرگرم‌کنندگی مردم پخش کردیم. از سوی دیگر مخاطبان اصلی رادیو فیلم نابینایان هستند. آنها استقبال خوبی از رادیو فیلم کردند. ما دو میلیون نابینا داریم که می‌توانند فیلم‌ها را از طریق رادیو فیلم گوش بدهند. همچنین قرار است در آستانه روز عصای سفید، نشست چهارم رادیو نمایش را با حضور نابینایان برگزار کنیم. نظر این دوستان برای ما اهمیت زیادی دارد. شاید باورتان نشود، اما این مخاطبان خاص مرتب با ما در تماس هستند و چندی پیش که به مدت نیم ساعت این شبکه رادیویی به دلیل مشکلات فنی قطع شده بود با تماس‌های زیادی روبه‌رو بودیم.

ما از مجری بازیگران استفاده می‌کنیم که همه آنها کارشناس حوزه نمایش هستند که در این باره می‌توان به ایوب آقاخانی، اشکان صادقی و... اشاره کنم. این مجری ـ بازیگران ارتباط خوبی با مخاطبان برقرار کردند. ما با استفاده از مجری ـ بازیگرانی که کارشناس هم هستند تلاش می‌کنیم برنامه‌های این شبکه رادیویی به شکل مطلوبی اداره شود. این دوستان اطلاعات خوبی در حوزه نمایش دارند و برنامه‌ها را بخوبی هدایت می‌کنند.

ما سه هدف را در تولید نمایش مدنظر داریم. در رادیو نمایش متناسب با مناسبت‌های تقویمی، نمایش‌های مناسبی تولید خواهیم کرد. دومین هدف، تولید نمایش براساس سیاست‌های سازمان صداوسیماست مثل تولید نمایش در زمینه انرژی هسته‌ای و... سوم این که تولید نمایش براساس سیاست‌های مرکز هنرهای نمایشی رادیو که در این باره نمایش‌های متعدد داخلی و خارجی را تهیه می‌کنیم. در مجموع دوسوم نمایش‌های مرکز به نمایشنامه‌های داخلی و یک‌سوم به کارهای اقتباسی اختصاص دارد.

در مجموع ما طی یک سال گذشته تلاش کردیم بتوانیم به ساختار متفاوتی در نمایش‌ها دست پیداکنیم. قصد داشتیم 24 ساعته و سراسری شویم که این اتفاق چندی پیش افتاد. در حال حاضر 14 درصد مخاطب داریم و درصد رضایتمندی هم 85 درصد است. امیدواریم به مرور زمان بتوانیم تعداد مخاطبان را بیشتر کنیم، چراکه ما به دنبال کیفیت هستیم.

مهدی دهقان