مراقب افسردگی دیابتی‌ها باشید

در طول 30 سال گذشته، مطالعات علمی زیادی بر شیوع بالای افسردگی در بیماران دیابتی تاکید کرده؛ به طوری که شیوع افسردگی در این بیماران 21 تا 27درصد و تقریبا 2 برابر دیگران تخمین زده شده است . همچنین مطالعات نشان داده‌ است ابتلا به افسردگی سبب کاهش کنترل قند خون و افزایش عوارض دیابت می‌شود و عملکرد روانی ـ اجتماعی و شغلی فرد دیابتی را بدتر می‌کند.

بیمار دیابتی افسرده پذیرش خوبی نسبت به درمان ندارد و کمتر پیگیر تغییر روش زندگی از جمله رعایت رژیم و انجام فعالیت‌های ورزشی و حتی مراجعه به پزشک و انجام آزمایش‌های منظم و مصرف داروهاست. از طرفی افسردگی با تاثیر برمتابولیسم و هورمون‌ها بخصوص محور هیپوتالاموس ـ هیپوفیز ـ آدرنال می تواند تنظیم قند خون را  مختل کند.

بیماران دیابتی افسرده 5/4 برابر همتایان غیرافسرده‌شان دچار عوارض جسمی شده و نیاز به بستری شدن پیدا می‌کنند و اختلال عملکرد شغلی و اجتماعی در آنها 7 برابر بیشتر است و در نهایت شایان ذکر است که مرگ و میر این بیماران 5/2 برابر بیشتر از بیماران دیابتی غیرافسرده است. بنابراین شناسایی و درمان افسردگی در بیماران مبتلا به دیابت از اهمیت چشمگیری دارد.

خوشبختانه درمان‌های غیردارویی و دارویی افسردگی در این بیماران مثمر ثمر بوده و نتایج رضایت بخشی داشته است. بسیاری از داروهای روانپزشکی منجر به بهبود علائم افسردگی، بهبود عملکرد و حتی بهبود کنترل قند بیماران شده‌اند، بدون این‌که با سایر داروهای بیمار تداخلی  ایجاد کنند.

برخی خانواده‌ها و حتی پزشکان گمان می‌کنند طبیعی است که فرد مبتلا به دیابت یا سایر بیماری‌های مزمن بی‌حوصله و گوشه‌گیر باشد چرا که دلیل خوبی برای غمگین بودن دارد! و متاسفانه همین استدلال غلط منجر به تاخیر در مراجعه و پیگیری درمان می‌شود . واقعیت این است که وجود هرگونه علائم بی‌حوصلگی، خستگی، گوشه‌گیری، ناامیدی، عدم لذت از زندگی، مشغولیت ذهنی زیاد با مردن و آرزوی مرگ کردن باید جدی و مهم شمرده شده و جهت درمان آن اقدام شود.

دکتر عاطفه قنبری جلفایی

 روانپزشک، عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران