توجه به ورزش در سایه اخلاق

در این میان ورزش‌هایی مانند فوتبال، کشتی، بسکتبال و والیبال به علت گرایش مردم به آنها جایگاه ویژه‌ای در این برنامه دارند.

برای آشنایی بیشتر با این برنامه زنده به سراغ تهیه‌کننده و مجری آن رفتیم تا درباره چند ‌‌و‌ چون برنامه بیشتر بدانیم.

حمیدرضا حصارکی، گوینده و کارشناس ورزشی رادیو تهران در پاسخ به این پرسش که یک مجری مسلط چه ویژگی‌هایی باید داشته باشد، می‌گوید: مجری برنامه ورزشی باید به اتفاقات روز ورزشی در حوزه‌های مختلف اشراف داشته باشد. یک مجری نباید فقط به دانش در یک یا دو رشته ورزشی اکتفا کند. باید در جریان اتفاقات مهم باشد و تغییر و تحولات را دنبال کند یا دست‌کم در طول روز یک یا دو روزنامه استاندارد ورزشی را مطالعه و سایت‌های خبری این حوزه را رصد کند تا از آخرین اخبار اطلاع داشته باشد. من معتقدم مجریان ورزشی باید بدون متن و به صورت بداهه از عهده اجرای برنامه برآیند.

مجریان می‌توانند شخصیت خود را همان‌گونه که هست نشان دهند و دنبال صداسازی و شخصیت‌سازی کاذب نباشند تا اعتماد مخاطبان را جلب کنند. یک مجری خوب باید عاشق کار خود باشد.

مجریانی که در برنامه‌های ورزشی فعالیت دارند باید اهالی ورزش را بشناسند و ترجیحا در چند رشته به صورت تخصصی فعالیت کنند تا صریح و منصفانه به نقد بپردازند. اگر مخاطب او را باور نداشته باشد تحلیل‌ها و نقدهای او هم به دل نخواهد نشست.

مخاطب زمانی نقد مجری را می‌پذیرد که او را در آن قالب باور داشته باشد. اینها از موفقیت‌های یک مجری ورزشی است. یک برنامه ورزشی با یک مجری غیر‌توانمند جایگاه خود را نزد مخاطب از دست خواهد داد و خلاف این نیز دیده شده که یک برنامه معمولی با مجری مسلط و خلاقش به برنامه‌ای جذاب و پرمخاطب تبدیل شده است.

البته باید گفت: مجری ورزشی باید روحیه متفاوتی نسبت به یک مجری ادبی یا تاریخی داشته باشد، چرا که مخاطبان این‌گونه می‌پسندند. ادبیات گفتاری مجری ورزشی بهتر است متناسب با ورزش باشد. خیلی کتابی و رسمی حرف نزند. مهم‌ترین ویژگی مجری ورزشی داشتن روحیه تحقیق و مطالعه است. باید چنین روحیه‌ای داشته باشد تا به جمع‌آوری و انتشار اطلاعات بپردازد.

از دیگر ویژگی‌های یک مجری موفق، صداقت است. باید به دیدگاه مخاطبان احترام بگذارد و واقعیت‌ها را بیان کند. البته هر مجری‌ای بهتر است استقلال خود را حفظ کند و جانبدارانه به مسائل ورزشی نگاه نکند تا در مخاطب تاثیرگذار باشد. مجری‌ای که به حوزه کاری خود علاقه‌مند نباشد موفق نخواهد بود.

وقتی از حصارکی درباره اقبال مخاطبان سوال می‌کنم وی در پاسخ می‌گوید: بازخورد خوبی از اهالی خود ورزش و مخاطبان ورزشی از تمامی سنین داشته‌‌‌ایم. تلفن‌ها و پیامک‌هایی که به برنامه زده می‌شود نشان‌دهنده جذب مخاطبان در همه سنین است. آنچه در این برنامه بسیار اهمیت دارد احترام به شخصیت افراد و کسوت فرد یا تشکیلاتی است که منتقد آن هستیم. تلاش شده علاوه بر شنیده شدن همه حرف‌های مصاحبه‌شونده، همزمان نظر خود و شنونده‌ها زده شود و بدون پیشداوری، قضاوت را به عهده شنونده بگذاریم. این سبب شده تا مورد استقبال مخاطبان، اهالی ورزش و کسانی که مهمانان برنامه بودند، قرار بگیریم.

هماد خزائی، تهیه‌کننده برنامه از سال 77 در رادیو تهران کار خود را آغاز کرده و بیشتر تهیه برنامه‌های مناسبتی و ویژه را به عهده داشته است که می‌توان به برنامه «سرآغاز» و «درس احکام» اشاره کرد.

او در توضیحاتی بیشتر درباره برنامه ورزش از رادیو تهران می‌گوید: برنامه ورزش از رادیو تهران سه سال است از این شبکه پخش می‌شود. ابتدای پخش این برنامه مدیر شبکه رادیویی تهران، محمد جهانی که از گزارشگران ورزشی قدیمی است نیز با این برنامه همکاری داشتند و عوامل را در مسیری درست هدایت کردند.

این برنامه که به طور ‌غیرمستقیم در سلامت جسم و روح شنوندگان تاثیر خواهد داشت با پرهیز از حاشیه‌ها در گفت‌و‌گو با چهره‌های ورزشی، مسوولان و دست‌اندرکاران و سردبیران ورزشی سعی می‌کند مسائل را بدون جهت‌گیری نقد و قضاوت کند.

در این برنامه بخش‌های متنوعی گنجانده شده است؛ اخبار بانوان با کارشناسی سمانه رحیمی که آخرین اتفاقات و اخبار ورزشی بانوان اطلاع‌رسانی می‌شود و اسماعیل بابایی، کارشناس ورزشی کشتی که تمام اتفاقات ورزش کشتی را ارائه می‌کند. در ضمن ایمان پناهی، کارشناس بسکتبال و وحید نمازی، کارشناس فوتبال با آخرین اخبار ورزشی در این برنامه همراه شنوندگان خواهند بود.

وی درباره عواملی که موجب تمایز این برنامه با دیگر برنامه‌ها شده است، می‌گوید: اصلی‌ترین فاکتور از لحاظ محتوا مسائلی است که هر علاقه‌مند به ورزش دوست دارد از مسوولان یا ورزشکاران بپرسد. چون حرف مردم گفته می‌شود مخاطب جذب می‌شود. حتی خود ما مخاطبی هستیم که این فرصت به ما داده شده تا بی‌واسطه با شنونده‌ها در ارتباط باشیم.

برنامه ورزش از رادیو تهران برنامه‌‌ای چالشی، اما بدون پرداختن به حاشیه است. شاید خواه ناخواه به حاشیه اشاره شود، اما حاشیه‌ای که مخرب نیست و برنامه را تحت تاثیر قرار نمی‌دهد. رویکرد برنامه این‌گونه است که اتفاقات ورزشی روز را پیگیری می‌کنیم و با ارتباط با مسوولان و مدیران مربوط مخاطبان را در جریان شفاف‌سازی اخبار قرار می‌دهیم. با توجه به ریتم و ضرباهنگ برنامه که بسیار تند و بانشاط است سعی شده از موسیقی‌های جذاب و غیرکلیشه‌ای بهره‌مند شویم تا شادابی و سرزندگی را برای شنوندگان این برنامه به ارمغان بیاوریم.

خزائی درباره هدف از تولید برنامه می‌گوید: شفاف‌سازی مسائل روز ورزشی و دوری از حاشیه‌ها مهم‌ترین دغدغه این برنامه است. مهم‌ترین هدف کمک به ورزش کشور و پیشبرد اهداف جامعه و محوریت قرار دادن اخلاق در ورزش چه در کلام و چه در رفتار است. چون رادیو تهران، استانی و مربوط به شهر تهران است ما بیشتر به تیم‌های تهرانی می‌پردازیم. البته بدون تعصب یا گرایش به تیم و فرد خاص، دقیق‌ترین و شفاف‌ترین اطلاعات ورزشی را در اختیار شنوندگان همیشگی رادیو تهران قرار می‌دهیم.

یکی دیگر از تهیه‌کنندگان برنامه ورزش از رادیو تهران، حسین صادقی است که کار خود را از سال 77 با رادیو ورزش آغاز کرد و از سال 88 وارد رادیو تهران شده و تهیه‌کنندگی برنامه‌هایی همچون «تهران در شب» و «از ستاره تا سپیده» را به عهده داشته است.

وی درخصوص تاثیر این برنامه در ترویج فرهنگ ورزشی می‌گوید: باید قبول داشت رادیو فراگیرترین رسانه است و با وجود تکثیر رسانه‌ها هنوز جایگاه خود را حفظ کرده و به تثبیت رسانده است. من معتقدم اگر ما از شعارزدگی پرهیز کنیم و در جهت ترویج اخلاقیات پیش رویم و صادقانه با مردم حرف بزنیم قطعا رادیو در ترویج فرهنگ ورزشی بسیار تاثیرگذار خواهد بود.

پخش برنامه‌های ورزشی در نشاط و شادابی روحیه شنوندگان بسیار تاثیرگذار است. من به شخصه بر این باورم یک برنامه ورزشی خوب طیف قابل توجهی از شنوندگان را جذب می‌کند. درصد بالایی از جامعه ما را جوانان تشکیل می‌دهند که به ورزش علاقه‌مند و بسیار نیز ورزش می‌کنند. برنامه‌های ورزشی نقش بسیاری در جذب آنها دارد و با ترویج فرهنگ ورزشی، جامعه و نسل سالمی خواهیم داشت. البته مخاطبان ما عام هستند. ما در نظر می‌گیریم از یک نوجوان تا یک فرد بزرگسال هر لحظه که برنامه را گوش کنند بتوانند ارتباط برقرار کنند. اگرچه مطالب تخصصی نیز در این برنامه گنجانده شده، اما قالب کلی برای عامه مردم طراحی شده و به همه حوزه‌های ورزشی پرداخته می شود.

صادقی درباره این‌که آیا حضور بیش از یک تهیه‌کننده در برنامه موجب اختلال در کار می‌شود یا خیر اعتقاد دارد:من به شخصه معتقدم برنامه‌های روتین چند ساله یا برنامه‌هایی که یک تهیه‌کننده عهده‌دار آن است به دلیل تکرار و شاید کلیشه شدن موضوعات آن تنوع و خلاقیت خود را از دست می‌دهد، اما داشتن دو یا سه تهیه‌کننده در یک برنامه سبب خلق ایده‌های نو، متنوع و اعمال سلیقه‌های متفاوت می‌شود، علاوه بر این نتیجه کار گروهی و جمعی، خوب و موفق خواهد بود. البته این مساله درصورتی محقق خواهد شد که گروه با یک هدف واحد در یک مسیر گام بردارد. اگر در روال برنامه‌ها هر سه ماه یک‌بار تغییرات رخ دهد و تهیه‌کنندگان تغییر کنند سلیقه‌های متفاوت و ایده‌های نو خلق و برنامه از حالت یکنواختی خارج می‌شود، البته باید در نظر داشت کار گروهی زمانی نتیجه‌بخش خواهد بود که با یکدیگر هماهنگ باشیم و در یک جهت برای رسیدن به هدف پیش برویم تا موضوعات و مضمون یکسان و تکراری را انتخاب نکنیم.

برنامه «ورزش از رادیو تهران» را می‌توانید هر روز بجز جمعه‌ها ساعت 18 تا 19 از موج AM1332 یا موج FM94 شنیده و نظرات خود را به نشانی radiotehran@irib.ir یا شماره پیام کوتاه 30000956 ارسال نمایید.