بزرگراهی پر از صحنه‌های اکشن

پاسخ به این پرسش کار چندان سختی نیست، زیرا به احتمال زیاد همان عواملی که باعث جذب بسیاری از بینندگان آلمانی به این دستپخت خوش‌طعم هنرمندان داخلی شده، توانایی جذب تماشاگران غیرآلمانی را در بسیاری از کشورهای کوچک و بزرگ جهان دارد. در عین حال، همین عوامل است که باعث تداوم تولید و پخش مجموعه هشدار برای کبری ـ 11 برای حدود 15 سال شده و هنوز هم فصل‌های جدید آن ساخته می‌شود. کافی است یک اپیزود مجموعه مثال زده شود تا علت علاقه و پیگیری تماشاگران آن درک و فهمیده شود: یک انفجار بزرگ در بزرگراه صورت می‌گیرد. تعدادی ماشین از بین می‌رود و گروهی از آدم‌ها زخمی می‌شوند. بزودی سروکله اولین و دومین پلیس پیدا می‌شود و باران گلوله است که رد و بدل می‌شود. این گلوله‌ها نه فقط به در و دیوار و ماشین‌ها که حتی به سمت شعله‌های آتش وسط بزرگراه هم شلیک می‌شود. یک چنین سکانس هیجان‌انگیزی ـ‌که در اپیزودهای مختلف مجموعه تکرار می‌شود و فقط برای یک بار اتفاق نمی‌افتد ـ را شاید فقط بتوان در یک فیلم اکشن پرخرج سینمایی با بازی بروس ویلیس یا آرنولد شوارتزنگر پیدا کرد، اما تماشاگران تلویزیونی مجموعه هشدار برای کبری ـ 11 این شانس را دارند که بیننده چنین سکانس‌های هیجان‌انگیری باشند.

هشدار برای کبری ـ 11 که در گونه درام‌اکشن جنایتکارانه قرار می‌گیرد به مدد تلاش وسیع گروه سازنده‌اش توانسته به فصل 17 برسد. این فصل هم‌اکنون در تلویزیون آلمان و تعدادی از شبکه‌های اروپایی روی آنتن است و طبق نظرخواهی‌های صورت گرفته هنوز هم در صدر درجه‌بندی تلویزیونی قرار دارد و شمار بینندگان آن کاهش نیافته است. اپیزودهای جدید مجموعه هم مثل روزهای اول تولید آن بین 45 تا 50 دقیقه هستند.

در کنار تعدادی از بازیگران قدیمی، گروهی از بازیگران جدید هم در قالب شخصیت‌های تازه به جمع هنرمندان مجموعه پیوسته‌اند و در کنار هم یک ترکیب خوب و متنوع را تشکیل داده‌اند. گابریل هبرلینگ، کارگردان و خالق اصلی هشدار برای کبری ـ 11 است، اما طبیعی است که مجموعه‌ای اینچنین طولانی و دنباله‌دار نیازمند تعداد بیشتری کارگردان است.

تا به امروز بیش از 20 فیلمساز جوان و کهنه‌کار تلویزیونی آلمان با فصل‌های مختلف مجموعه همکاری کرده‌اند. آنها کارگردان 3 تا 30 اپیزود مجموعه بوده‌اند. بیشترین سهم را در این بین هنز دیتز با کارگردانی 29 اپیزود در فاصله سال‌های 2006 تا به امروز دارد. جوانگرایی و تنوع‌کاری این فیلمساز باعث شد تا اپیزودهایی که کارگردانی کرده بود بیشتر از بقیه اپیزودها مورد توجه تماشاگران قرار گیرد و تهیه‌کنندگان هشدار برای کبری ـ 11 هم کارگردانی اپیزودهای بیشتری را به دست او بسپارند.

دیتز فعالیت سریال‌سازی را از سال 1997 شروع کرده و در فاصله این سال‌ها با 10 مجموعه تلویزیونی همکاری داشته که کبری ـ 11 آخرین آنها تا به امروز است. او می‌گوید: «کارنامه هنری من و مجموعه کبری ـ 11» همسن و سال هستند. کارم را در تلویزیون زمانی شروع کردم که پخش این مجموعه تازه شروع شده و محبوبیت زیادی بین مردم کسب کرده بود. خودم هم یکی از بینندگان پر و پا قرص آن بودم. کارگردانی اپیزودهایی از این مجموعه یکی از بزرگ‌ترین آرزوهایم بود و در آن سال‌ها، فکر می‌کردم این رویا و آرزویی است که هیچ وقت برآورده نخواهد شد.

روزی که پیشنهاد کارگردانی اپیزودی از کبری ـ 11 را دریافت کردم، بهترین روز زندگی‌ام بود. می‌خواستم ثابت کنم من هم می‌توانم برای این مجموعه عنصر مفیدی باشم. بسیاری از من می‌پرسند رمز موفقیتم در ادامه همکاری با مجموعه چیست و چطور توانسته‌ام بالاترین رکورد را در زمینه کارگردانی اپیزودهای آن داشته باشم. رمز و رازی در کار نیست. هر چه هست فقط شامل این می‌شود که هنگام کارگردانی مجموعه خودم را به جای بیننده قرار می‌دهم (خودم هنوز هم یکی از بیننده‌های دائمی مجموعه هستم)‌ و می‌پرسم به عنوان یک تماشاچی چه انتظاری از مجموعه و قصه آن دارم و دلم می‌خواهد چه اتفاقاتی برای شخصیت‌های اصلی قصه رخ دهد؟ وقتی این خط را دنبال می‌کنم، به آن چیزی می‌رسم که فیلمبرداری می‌کنم و حاصل کار تبدیل به چیزی می‌شود که هم من و هم بقیه را راضی و خشنود می‌کند.

کبری ـ 11 یک درام پلیسی است که بخش اعظم قصه اپیزودهای آن در بزرگراه‌های آلمان اتفاق می‌افتد. هر اپیزود مجموعه دنبال‌‌کننده یک پرونده مهم جنایی و پلیسی است که افسران وظیفه‌شناس و از جان گذشته دو گشتی پلیس بزرگراه را درگیر خود می‌کند.

این دو افسر یکی آلمانی و دیگر ترک‌تبار هستند. سازندگان مجموعه علت انتخاب یک شخصیت ترک برای یکی از دو نقش اصلی را حضور تعداد زیادی از مردم ترک زبان در آلمان می‌دانند و حتی به شوخی می‌گویند بسیاری از جوانان ترک با ماشین‌های مرسدس و بی‌ام‌وی با سرعت زیادی در بزرگراه‌های آلمان رانندگی می‌کنند و همین مساله، حضور یک افسر ترک را در نقش اصلی مجموعه توجیه‌پذیر می‌کند! در عین حال، گروهی از منتقدان می‌‌گویند بهره‌گیری از یک شخصیت (و بالطبع یک بازیگر)‌ شرقی و ترک در یک مجموعه اروپایی، دایره تماشاگران آن از کشورهای اروپایی را فراتر برده و باعث جذب تماشاگران آسیایی و عرب هم به این مجموعه می‌شود. این اظهارنظر چندان هم دور از واقعیت نیست.

کبری ـ 11 به همان اندازه که در کشورهای کوچک و بزرگ اروپایی مطرح و پربیننده است، تماشاگران بسیار زیادی هم در کشورهای آسیایی (و از جمله ایران)‌ و عرب‌زبان دارد. 2 مامور پلیس قصه مجموعه معمولا در ساعات کاری خود در بزرگراه با انواع و اقسام خلاف‌ها و آدم‌های بد رودررو و درگیر می‌شوند. همین رویارویی‌های مکرر است که باعث خلق صحنه‌های هیجان‌انگیز تعقیب و گریز ماشین‌ها و انفجارات پی‌درپی می‌شود.

در دل همین اتفاقات است که در هر اپیزود 45 دقیقه‌ای مجموعه دست‌کم دو سه نفر کشته می‌شوند. بعضی وقت‌ها هم شما، این کشته‌ها (و افزایش آنها)‌ صدای اعتراض منتقدان تلویزیونی را ـ که از افزایش خشونت در برنامه‌های تلویزیونی نگران هستند ـ بلند می‌کند، اما همین منتقدان هم نمی‌توانند تحسین خود را نسبت به اکشن درجه یک و سطح بالای مجموعه که یادآور کارهای کسانی مثل جری بروکهایم و مایکل بی است و حتی بعضی وقت‌ها تنه به نسخه تلویزیونی کارهای نفسگیری مثل «سرعت» (درباره اتومبیل)‌ می‌زند، ابراز نکنند.

همین حال و هوا و اکشن سطح بالا بوده که اردوگان آتالای بازیگر ترک را جذب بازی در مجموعه کرده است. او بازیگر اصلی و پای ثابت کبری ـ 11 است که از سال 1996 با آن بوده و هنوز هم با وجود تغییرات متعدد و متنوع مجموعه، نقش اصلی را بازی می‌کند. آتالای تا به حال در 230 اپیزود کبری ـ 11 ایفای نقش کرده است. او در هانور آلمان از خانواده‌ای ترک به دنیا آمده (پدر ترک و مادر آلمانی)‌ در هامبورگ درس بازیگری خوانده و پس از بازی افتخاری به عنوان بازیگر مهمان در تعداد زیادی فیلم سینمایی و مجموعه تلویزیونی، با ایفای نقش ستوان سمیر گیرکان در کبری ـ 11 به شهرت زیادی رسید.

این بازیگر در 17 کار تلویزیونی در مجموعه پربیننده «دلقک» (که از سیمای جمهوری اسلامی ایران هم پخش شده)‌ هم بازی داشته است و در رابطه با حضورش در کبری ـ 11 می‌گوید: «سال قبل وقتی مشغول بازی در فیلم تلویزیونی کمدی «گیستر» بودم، خیلی‌ها با تعجب به من و کارم نگاه می‌کردند. همه انتظار داشتند که سرصحنه انفجاری رخ دهد یا یک تعقیب و گریز ماشین‌ها به راه بیفتد. کسی باور نمی‌کرد درحال بازی در یک کار کمدی خانوادگی هستم و قرار نیست اتفاق اکشن و عجیب و غریبی در آن بیفتد، اما واقعیت این است که عموم مردم مرا به عنوان سمیر، افسر سرسخت مجموعه کبری ـ 11 می‌شناسند و من اصلا از بابت این قضیه، احساس ناراحتی نمی‌کنم. اتفاقا فکر می‌کنم خیلی هم خوب است که آنها مرا این گونه به یاد می‌آورند.

بعضی کارهای تلویزیونی تاثیر بسیار زیادی روی مخاطبان خود می‌گذارند و شخصیت‌های داخلی این مجموعه‌ها تبدیل به یک فرهنگ و چهره عمومی می‌شوند. احساس می‌کنم کبری ـ 11 و سمیر گیرکان هم همین حالت را پیدا کرده است. این اتفاق را به فال نیک می‌گیرم و تا هر زمانی که تولید مجموعه کبری ـ 11 ادامه پیدا کند، با آن همکاری خواهم کرد.

من و سمیر گیرکان حالا دوستانی صمیمی و نزدیک شده‌ایم و نمی‌توانم دوری او را تحمل کنم.

اما آنچه باعث محبوبیت گیرکان، آتالای و کبری ـ 11 شده، زحمت بی‌وقفه و شبانه‌روزی 20، 30 فیلمنامه‌نویس تلویزیونی است که در پشت صحنه به خلق شخصیت‌های خوب و بد و ماجراهای هیجان‌انگیز این مجموعه پرداخته‌اند و شاید کمتر کسی حتی اسم آنها را هم بداند. ماتیاس هربرت که از ابتدای تولید کبری ـ 11 به عنوان فیلمنامه‌نویس و مشاور فیلمنامه با آن همکاری داشته می‌گوید: «در دنیای سینما و تلویزیون همیشه رسم بر این بوده که موفقیت هر کاری به نام بازیگران آن نوشته می‌شود.

تماشاگران معمولی بازیگر را روی صحنه تلویزیون یا پرده سینما می‌بینند و همه چیز را به پای او حساب می‌کنند. آنها توجهی به این نکته ندارند که این بازیگر در حال بازی شخصیتی است که توسط یک نویسنده خلق شده و از خودش چیزی ارائه نمی‌کند؛ ولی مشکل این است که نویسنده (و حتی کارگردان)‌ در پشت صحنه حضور دارد و کسی او را نمی‌بیند.

در همه جای دنیا همین طور است. البته برخی از بازیگران همیشه هنگام صحبت درباره کارهایشان به زحمات دیگران هم اشاره می‌کنند و این باعث می‌شود عموم مردم متوجه کارهای ما هم شوند، اما با این وجود فیلمنامه‌نویسی و خلاقیت موجود در آن را با شهرت بازیگری عوض نمی‌کنم. جذابیت این کار بیشتر است. شما توانایی آن را دارید که چیزی را که هیچ وقت وجود نداشته روی کاغذ و جلوی دوربین خلق کنید و برایش اجرای کارهای مختلف را طبقه‌بندی کنید. خلق شخصیت سمیر گیرکان هم به همین ترتیب صورت گرفت، او در یک بعدازظهر سرد زمستانی در وسط بزرگراهی خلق شد که یک تصادف باعث ترافیک سنگینی در آن شده بود. وقتی افسر پلیس بزرگراه را دیدم که گیج شده بود و داشت بال بال می‌زد تا مشکل موجود را حل کند،‌طرح مجموعه کبری ـ 11 در ذهنم جرقه زد.»

منتقدان تلویزیونی بدل‌کاری‌های مجموعه را هم عرض کارگردانی و فیلمنامه‌نویسی آن قرار داده‌اند و خود مجموعه در حد وسیعی به خاطر هنر بدل‌کاران آن و صحنه‌های اکشن بدل‌کاری‌اش شناخته و معروف شده است. تخریب و نابودی تعداد زیادی وسیله نقلیه در هر اپیزود مجموعه، یکی از دلایل اصلی مهم استقبال تماشاگران از آن بوده است. منتقدان به این نکته اشاره می‌کنند که بدون استثنا در هر اپیزود کبری ـ 11 یک سکانس جسور و خیره‌کننده اکشن وجود دارد که باعث حیرت تماشاگران می‌شود.

با‌ آن که قصه مجموعه در شهر برلین اتفاق می‌افتد، ‌اما لوکیشن‌های آن نقاط مختلف آلمان همچون دوسلدورف، کولگنی و چند نقطه دیگر کشور هستند. موفقیت فراوان کبری ـ 11 راه را برای تولید بازی‌های ویدئویی و کامپیوتری آن هموار کرد و بازی‌های زیادی بر اساس خط اصلی قصه مجموعه و شخصیت‌های آن ساخته و به بازار ارائه شدند. استقبال دوستداران بازی‌های ویدئویی از این بازی‌ها خوب بود و بازیگران مجموعه به عنوان صداپیشه با سازندگان این بازی‌ها همکاری کردند.

بازی‌های ویدئویی فوق پخش بین‌المللی هم داشته‌اند. پخش کبری ـ 11 در حالی ادامه دارد که سازندگان و تهیه‌کنندگانش گفته‌اند آمادگی برای تولید فصل بعدی آن را هم دارند و فعلا تصمیمی برای توقف تولید مجموعه نگرفته‌اند و قصد ندارند ماجراجویی‌های افسران بزرگراه خود را به یک پایان مشخص برسانند.