شهرها و جاذبه‌ها

طلوع ‌خورشید در مراسم چوپانی اسکو

مراسم چوپانی اولین روز پاییز در روستای عنصرود کوه سلطان اسکو در فهرست میراث ناملموس آثار ملی کشور به ثبت رسید.‌ روستای عنصرود یکی از روستاهای آذربایجان شرقی است که در دهستان سهند بخش مرکزی شهرستان اسکو واقع شده است.
کد خبر: ۴۵۲۷۰۰

این روستا دارای چشمه‌های متعدد آب معدنی و طبیعت ییلاقی بسیار زیباست و از چشمه‌های چوپان بلاغی، پری بلاغی و آغ بلاغ تامین می‌شود و به برکت این چشمه‌ها روستا دارای باغ‌ها و زمین‌های سرسبز و آباد است.‌ رئیس شورای ثبت آثار تاریخی و فرهنگی آذربایجان شرقی در خصوص این مراسم می‌گوید: مردم روستای عنصرود در اولین روز پاییز به زیارت قبر اسامه ابن فرقد معروف به اسامه سلطان که در قله کوه سلطان قرار دارد رفته و نذر و نیاز می‌کنند. با توجه به عناصر دخیل در این آیین به‌ویژه روایت دخترگبری و آمدن اسامه ابن فرقد برای تبلیغ دین اسلام، این آیین یکی از رسوم باسابقه آذربایجان شرقی در شکرگزاری به شمار می‌رود.

تراب محمدی با اشاره به قدمت این آیین تصریح می‌کند: تقدس کوه از زمان‌های قدیم در ایران و مناطق کوهستانی به‌ویژه آذربایجان شرقی وجود داشته و کوه‌ها در فرهنگ مردم از جایگاه بالایی برخوردار بوده‌اند. به همین خاطر از قدیم الایام بسیاری از آیین‌های شکرگزاری و درخواست‌ها در بالای کوه‌ها صورت می‌گرفته که آیین شکرگزاری از کوهستان با دام و گله، قدمتی معادل با دوره‌های آغازین دامداری دارد.

محمدی با اشاره به نحوه برگزاری این مراسم می‌گوید: مردم آبادی به خصوص دامداران از بعدازظهر 31 شهریور، گروه گروه، به سوی قله سلطان حرکت کرده و هرکس که به میعادگاه برسد، ابتدا ارادت قلبی خود را به زیارتگاه اعلام کرده و سپس برای اقامت شب جایی را مهیا می‌کند.

پس از اسکان، همه اهالی به طواف سلطان می‌پردازند، به طوری که نوحه‌خوان محلی نوحه خوانده و مردان تا فرا رسیدن صبح عزاداری می‌کنند و پس از نماز صبح، مردم خود را آماده کرده و منتظر گله‌های گوسفندان می‌شوند که آنها هم شب را در نزدیکی‌های زیارتگاه به سر برده‌اند.

سپس گله‌ها به نوبت از سمت غرب از میان مردم که در دو صف مقابل هم ایستاده و نظاره‌گر گله‌اند، عبور کرده به سوی زیارتگاه می‌روند و پس از طواف از سمت غرب خارج می‌شوند.‌رئیس شورای ثبت آثار تاریخی و فرهنگی استان در فهرست آثار ملی، این آیین را منحصر به‌فرد عنوان کرده و می‌گوید: در پایان این مراسم، در حین عبور یکی از چوپانان که در پروراندن گله موفق‌تر از بقیه بوده جلوی گله حرکت کرده و مردم با دیدن گله ماشاءالله گویان از چوپان قدردانی می‌کنند.

‌یکی از اهالی شهرستان اسکو با بیان اینکه این مراسم در نزدیکترین پنجشنبه و جمعه آخرین روز شهریور در روستای عنصرود برگزار می‌شود می گوید : ‌ اولین خورشیدی که صبح جمعه طلوع می‌کند، بسیار زیبا و تماشایی است و آن روز چوپان‌هایی که شب را در پایین دره سپری کرده بودند، نیز به جمع روستاییان واقع در بالای کوه می‌پیوندند و پس از این‌که شیر یک‌روزه خود را به مردی که از بارگاه مراقبت می‌کند می‌دهند، شروع به گرداندن گوسفندان خود در اطراف بارگاه می‌کنند و هر گوسفندی که پایش لیز بخورد را گرفته و قربانی می‌کنند.

سعیده دلال علیپور/ جام‌جم تبریز

newsQrCode
ارسال نظرات در انتظار بررسی: ۰ انتشار یافته: ۰

نیازمندی ها