آینده مبهم قبرس پس از مرگ دنکتاش

به عقیده کارشناسان، با درگذشت رئوف دنکتاش، صفحه‌ای مهم از تاریخ ترکیه و بخش ترک‌نشین قبرس بسته شد؛ چرا که او بود که استقلال این بخش را از قبرس در سال 1983 به طور رسمی اعلام کرد، هر چند تاکنون بجز ترکیه، هیچ کشوری استقلال آن را به‌رسمیت نشناخته است.

دنکتاش اکنون در حالی چشم از جهان فروبسته است که به گفته دخترش آخرین کلمات وی نیز در مورد وضعیت ترک‌تبارهای قبرس و نگرانی از آینده آنان بود؛ آینده‌ای که در پرده‌ای از ابهام قرار دارد. نام دنکتاش مترادف با بخش ترک‌نشین قبرس، مذاکرات پایان‌ناپذیر با بخش یونانی‌نشین و تلاش‌های وی برای استقلال و تحقق حقوق ترک‌تبارهای جزیره قبرس به عنوان یک طرف مساوی از نظر حقوق با بخش یونانی‌نشین است. بعد از استقلال قبرس و شناسایی ترکیه به عنوان یکی از 3 کشور دارای حق ضمانت و با درگذشت دکتر کوچک، دنکتاش رهبری بلامنازع ترک‌تبارهای قبرس را به دست گرفت.

در پی تشدید حملات یونانی‌تبارهای قبرس به مسلمانان ترک‌تبار جزیره و مداخله نظامی ترکیه به استناد حق ضمانت آن کشور برای حمایت از ترک‌تبارهای جزیره، رئوف دنکتاش به عنوان مخاطب جامعه جهانی در مساله قبرس درآمد.

مذاکرات بی‌پایان تحت رهبری دنکتاش با سازمان ملل، بخش یونانی‌نشین و برخی کشورها همانند انگلستان و آمریکا از دهه 1970 آغاز شد و تا به امروز نیز ادامه دارد.

مذاکرات بخش ترک‌نشین قبرس تحت رهبری دنکتاش با سازمان ملل از دوران دبیرکلی کورت‌والدهایم آغاز شد. دنکتاش با همیاری ترکیه در سال 1983 بخش ترک‌نشین قبرس را جمهوری ترک قبرس شمالی اعلام کرد و به عنوان اولین رئیس‌جمهور این بخش که به جز ترکیه از سوی هیچ کشور دیگری به رسمیت شناخته نشد، انتخاب شد.

دنکتاش ارتباط بسیار نزدیکی با ترک‌تبارهای قبرس داشت و حتی گفته می‌شد که وی تمامی اتباع ترک‌تبار جزیره را به نام می‌شناسد.

پس از روی کار آمدن حزب «عدالت و توسعه» در ترکیه در سال 2002 میلادی و بعد از طرح صلح کوفی عنان، دنکتاش به دلیل مخالفت با این طرح با دولت رجب طیب اردوغان اختلاف‌نظر پیدا کرد و متعاقب همه‌پرسی در مورد این طرح، وی گفت که در انتخابات ریاست جمهوری بخش ترک‌نشین قبرس شرکت نخواهد کرد.

به رغم تلاش‌های ترکیه برای حل مساله قبرس در چارچوب طرح صلح عنان، این طرح از سوی یونانی‌تبارهای جزیره رد شد و دنکتاش نیز اعلام کرد که وی این نکته را که یونانی‌تبارهای جزیره خواهان حل مساله قبرس نیستند اعلام کرده بود و به آن واقف بود.