کامیون‌هایی که سکوت شب را می‌شکنند

همان‌هایی که حضور شبانه‌ و ارتکاب برخی تخلفات رانندگی توسط آنها مدت‌هاست امنیت رانندگان سایر وسایل نقلیه و بخصوص خودروهای شهری را به خطر انداخته است.

تردد خودروهای سنگین فقط در بزرگراه‌ها و اتوبان‌ها مشکل‌ساز نشده، بلکه تردد شبانه کامیون‌های حمل نخاله و مصالح ساختمانی در داخل خیابان‌ها و معابر شهری برای تردد‌های شهروندان نیز نگران‌کننده و گاه حادثه‌آفرین شده است.

نیمه‌های شب کامیون‌های حامل مصالح ساختمانی داخل کوچه می‌آیند و با سر و صدای فراوان آجر و میلگرد و سیمان را تخلیه می‌کنند، صدای ترمزهای پی در پی همراه با جلو و عقب رفتن‌های کامیون که با حرف زدن‌های بلند کارگران ساختمان آنچنان درهم می‌آمیزد که فکر می‌کنی روز شده است و انگار نه انگار که اهالی محل هم به آرامش احتیاج دارند.

ساخت‌وسازهای شبانه و در پی آن تردد خودروهای سنگین حمل مصالح ساختمانی یا زباله و نخاله در محله‌های مسکونی، مدت‌هاست خواب راحت را از چشم شهروندان ربوده است.

نکته جالبی که ساکنان این محله‌ها به آن اشاره می‌کنند این است که هر بار به همراه تنی چند از اهالی برای اعلام اعتراض خود نسبت به این وضع به شهرداری منطقه مراجعه کرده‌اند، متاسفانه پاسخ درستی نگرفته‌ و شهرداری چندان توجهی برای رسیدگی به مشکلشان نداشته است.

ارتکاب برخی تخلفات رانندگی از جمله سرعت و سبقت‌های غیرمجاز توسط رانندگان وسایل نقلیه سنگین در کامیون‌ها و جرثقیل‌ها در بزرگراه‌ها و اتوبان‌های شهر بخصوص در ساعات شب که به نظر می‌رسد کمبود حضور ماموران پلیس راهور در این ساعات نیز بی‌تاثیر نیست، شرایطی را فراهم آورده که رانندگان خودروی شخصی و وسایل نقلیه عمومی برای تردد در این مسیرها احساس خطر کنند.

نگاهی به آمار سوانح و تصادفات رانندگی در سطح شهر و جاده‌ها نشان می‌دهد متاسفانه وسایل نقلیه سنگین و بخصوص کامیون‌ها، جرثقیل‌ها و کشنده‌ها به دلیل بی‌توجهی به رعایت برخی قوانین راهنمایی و رانندگی سهم قابل توجهی در وقوع تصادفات رانندگی داشته‌اند؛ حوادثی که گاه به قیمت آسیب‌دیدگی شدید، مجروح شدن یا حتی مرگ سرنشینان خودروی مقابل تمام شده است.

بر اساس اعلام سازمان پزشکی قانونی و با استناد به آمارهای موجود در فاصله زمانی سال های 1385 تا 1389 تقریبا 120 هزار و 70 نفر در حوادث رانندگی جان باختند که در مرگ 1/19 درصد آنان یعنی 22 هزار و 971 نفر، کِشنده‌ها (کامیون، ‌کامیونت، تریلی) مقصر و عامل بوده‌اند.

بیشترین مرگ متاثر از کِشنده‌ها (کامیون، ‌کامیونت و تریلی) نسبت به مجموع فوتی‌های حوادث رانندگی در 5 سال اخیر مربوط به سال 1386 است که با 4644 نفر، 20 درصد تمام فوتی‌ها را در برمی‌گیرد.

پس از آن سال 1389 با 3/19 درصد، سال 1388 با 1/19 درصد، سال 1387 با 7/18 درصد و سال 1385 با 5/18 درصد به ترتیب بیشترین درصد کشته‌های ناشی از کشنده‌ها نسبت به تمام کشته‌های حوادث رانندگی در همان سال را دربرمی‌گیرند.

همچنین رانندگان کامیون‌ها بیشتر از آن‌که در حوادث رانندگی کشته شوند، عامل مرگ دیگر افراد در این‌گونه حوادث بوده‌اند، در حالی که راکبان موتورسیلکت‌ وضعیتی عکس دارند، در نتیجه راکبان موتورسوار بیشتر از آن‌که عامل مرگ دیگر افراد باشند خود در حوادث رانندگی کشته می‌شوند.

بی‌توجهی رانندگان وسایل نقلیه سنگین به رعایت قوانین و ارتکاب تخلفات حادثه‌ساز فقط موجب نگرانی رانندگان سایر خودروها نشده است، چراکه شهروندان و بخصوص عابران پیاده که هنگام شب قصد تردد در معابر و خیابان‌های شهر را دارند نیز گهگاه به دلیل سرعت‌های سرسام‌آور آنها و احتمال وقوع تصادف احساس امنیت نمی‌کنند.

اهالی محله‌هایی که خیابان‌های اطراف‌شان محل تردد دائمی کامیون‌ها و خودروهای سنگینی که شبانه مشغول حمل مصالح ساختمانی و تیرآهن و... به ساختمان‌های در حال احداث هستند، دل پری از وضعیت زندگی‌شان دارند.

آنها می‌گویند رانندگان کامیون‌ها با این فرض که در آن ساعت از شب کمتر عابر پیاده‌ای در خیابان تردد می‌کند، اغلب بی‌محابا و با آنچنان سرعت بالایی در یک خیابان یا معبر عبور می‌کنند که از صدای مهیب حرکت پرسرعت این خودروها گاه پنجره‌های ساختمان‌های اطراف به لرزه می‌افتد!

ممنوعیت تردد خودروهای سنگین داخل شهر تا ساعات پایانی روز باعث شده رانندگان این خودروها اجبارا مصالح ساختمانی از جمله تیرچه بلوک، آجر سفالی، تیرآهن، میلگرد و سیمان را از حدود ساعت 10 شب تا ساعاتی گذشته از نیمه‌شب به محل ساخت‌وساز انتقال دهند.

در این میان پاسخ کارفرمایان به اعتراض ساکنان محله‌هایی که از سر و صدای ناشی از حضور شبانه کامیون‌ها برای خالی کردن بار میلگرد و آجر و سیمان و... به ستوه آمده‌اند، این است که آنها چاره‌ای جز این ندارند زیرا پلیس راهنمایی و رانندگی از تردد کامیون‌های حمل مصالح ساختمانی هنگام روز جلوگیری می‌کند.

تردد شبانه خودروهای سنگین در حالی مدت‌هاست امنیت و آسایش شهروندان را در معرض تهدید قرار داده که متاسفانه تاکنون مسوولان شهری از شهرداری گرفته تا راهنمایی و رانندگی در این زمینه چاره‌اندیشی نکرده‌اند.

به نظر می‌رسد این بار دیگر پس از مدت‌ها گلایه شهروندان و نارضایتی آنها از وضعیت تردد شبانه کامیون‌ها و سایر خودروهای سنگین در معابر شهری و حتی بزرگراه‌ها و اتوبان‌ها به نتیجه رسیده و مسوولان راهنمایی و رانندگی از چندی پیش برخورد با تخلفات خودروهای سنگین را به طور جدی در دستور کار قرار داده‌اند.

در مرحله اول، برخورد با تخلفات خودروهای سنگین در اتوبان‌ها و بزرگراه‌های تهران به مرحله اجرا گذاشته شده است.

رئیس پلیس راهنمایی و رانندگی تهران در این زمینه از اجرای طرح ضربتی برخورد با تخلفات خودروهای سنگین خبر داده و می‌گوید: تردد و توقف خودروهای سنگین در سطح معابر پایتخت فقط از ساعت 22 تا 6 مجاز بوده و پس از آن ممنوع است.

سردار حسین رحیمی در گفت‌وگو با «جام‌جم» با اشاره به درخواست‌های مردمی برای برخورد با تخلفات خودروهای سنگین که در ساعات پایانی شب و اوایل بامداد در خیابان‌ها و بزرگراه‌های شهر انجام می‌شود، توضیح می‌دهد: برخورد با این دسته از تخلفات خودروهای سنگین در جهت کاهش تصادفات، آرام‌سازی ترافیک و افزایش نظم و انضباط ترافیکی در پایتخت آغاز شده است.

رئیس پلیس راهور تهران این را هم می‌گوید که بررسی‌های پلیس نشان داده عمده تخلفات خودروهای سنگین بخصوص کامیون‌ها در اتوبان‌های تهران سرعت غیرمجاز، تردد در لاین سمت چپ (لاین سرعت) و حمل نخاله و مصالح ساختمانی بدون روکش است.

وی با اشاره به این که این طرح بتدریج در تمام بزرگراه‌های تهران نیز اجرا خواهد شد، توضیح می‌دهد: براین اساس گشت‌های کنترل نامحسوس طبق جدول تهیه شده به صورت تصادفی در بزرگراه‌های تهران مستقر شده و با رانندگان متخلف خودروهای سنگین برخورد می‌کنند.

سردار رحیمی با تاکید بر این که تردد کامیون‌ها قبل از ساعت 22 در معابر درون‌شهری ممنوع است، تصریح می‌کند: پلیس درخصوص برخورد با این دسته از رانندگان متخلف برنامه ویژه‌ای دارد که بزودی شهروندان شاهد اجرای آن خواهند بود.

رئیس پلیس راهور تهران این هشدار را هم به تمام رانندگان خودروهای سنگین داد که با تمهیدات اندیشیده شده در صورت انجام هرگونه تخلف در بزرگراه‌های تهران بشدت با آنها برخورد خواهد شد.

هرچند مسوولان پلیس راهور از چندی پیش تشدید برخورد با تخلفات رانندگان خودروهای سنگین و نظارت دقیق بر نحوه تردد‌های آنها در سطح شهر و جاده‌ها را به اجرا گذاشته‌اند تا شاید به این ترتیب از میزان تخلفات آنها و حوادث و تصادفاتی که به نحوی این خودروها در وقوع آنها دخیل بوده‌اند کاهش یافته و از سویی پاسخی بر نگرانی‌های شهروندان از این بابت باشد اما ضروری است این نظارت و کنترل نه مقطعی بلکه دائمی باشد تا از تاثیر‌گذاری بیشتری در بازدارندگی از تخلفات و قانونمندی رانندگان این خودروهای سنگین برخورد باشد.

از سوی دیگر ضروری است شهرداری‌ها نیز برای ساخت و سازهای در حال انجام شهر قوانین و مقررات به‌روزتری وضع کنند، همچنین موضوع اجازه تردد شبانه کامیون‌های حامل مصالح ساختمانی به محل ساخت و سازها که گاه موجب از بین رفتن آرامش اهالی محل می‌شود نیز موضوع مهمی است که مسوولان راهنمایی و رانندگی و شهرداری‌ها باید با تعامل در این زمینه چاره‌اندیشی کنند.

پوران محمدی -‌ گروه جامعه