سیاحت و زیارت در منطقه لواسان

اما در جای‌جای این کشور مکان‌هایی وجود دارد که گردشگران مذهبی برای زیارت به آن مکان‌ها سفر می‌کنند.

نکته‌ای که در اینجا قصد داریم به آن بپردازیم وجود تعداد زیادی از امامزادگان و بقاع متبرکه ایشان در منطقه لواسان است که تا امروز از نظر بسیاری از مسافران این دیار پوشیده مانده و در واقع گردشگرانی که به قصد استفاده از طبیعت زیبا و آب و هوای مناسب به منطقه لواسانات می‌آیند، می‌توانند از این مجال استفاده کرده و زیارت را نیز در برنامه خود بگنجانند.

ساختمان این امامزاده در لواسان کوچک، بلوار امام خمینی، محله جائیج واقع شده و قسمتی از صحن خارجی آن به مزار اختصاص داده شده است. ایوان ورودی بنا ‌ سال 1376 بازسازی شده و برای تزئین آن از کاشی هفت‌رنگ استفاده شده است.

ضریح امامزاده در وسط یکی از اتاق‌ها قرار گرفته که روی آن ضریحی تعبیه شده است. سنگ قبر آن از جنس مرمر است و روی آن عبارت «مرقد مطهر حضرت امامزاده عبدالله ابن حسین ابن عدنان ابن موسی الکاظم» نوشته شده است. گنبدی که بر بالای اتاق مقبره ساخته شده دو پوششی بوده و از بیرون ، تقریبا مخروطی به نظر می‌رسد؛ درون گنبد هم آیینه‌کاری شده است. نمای بیرونی امامزاده با سنگ تیشه‌ای استخوانی ساخته شده است.

مقبره این امامزاده در لواسان کوچک در محله ناران واقع شده است. بنای امامزاده ‌جنب حسینیه بوده به گونه‌ای که صحن امامزاده و حسینیه یکی است؛ بخشی از صحن این امامزاده نیز به مزار محله تبدیل شده است.‌ بنا دارای 2 ایوان است؛ ایوان ورودی در ضلع شمالی واقع شده و در چوبی منبت کاری شده‌ای آن را به بخش‌های دیگر وصل می‌کند.

به احتمال قوی ورودی اصلی و قدیمی‌امامزاده، ایوان جنوبی بوده است. بعد از ایوان جنوبی وارد اتاق مقبره می‌شویم که دارای آیینه‌کاری است. بنا به گفته خادم امامزاده، تغییراتی ‌داخل امامزاده صورت گرفته است.

آرامگاه این امامزاده در لواسان کوچک و در شمال روستای ناصرآباد قرار دارد. بدنه بنای آرامگاه از سنگ و سقف آن شیروانی و دارای گنبد فلزی جدید است. در صفحه 262 کتاب «آثار تاریخی شمیران» در فصل آثار باستانی و تاریخی ـ فرهنگی منطقه شهر لواسان در مورد این امامزاده چنین آمده است: «.... گفته می‌شود که بنای این امامزاده از نوع برج‌های مقبره‌ای شکل، نظیر بنای امامزاده سیدخسرو (امامزاده همین روستا که متعلق به قرون 9 یا 10 است) بوده و با مصالح سنگ و گچ سنتی احداث شده است و به علت حفاری‌های غیر مجاز، گذشت زمان و محل قرار گیری، آسیب‌های فراوانی دیده و در حال تخریب بود؛ لذا اهالی روستا بنای فعلی را به جای آن احداث کردند. قدمت بنای فعلی امامزاده سیدناصرالدین روستای ناصرآباد از یک دهه تجاوز نمی‌کند اما بنای قبلی آن‌ متعلق به قرن 8 هجری بوده است.»

آرامگاه امامزاده اسماعیل در لواسان کوچک در ضلع غربی روستای برگ جهان قرار گرفته است.

در صفحه 158 کتاب « بقاع متبرکه استان تهران» نویسنده، این امامزاده را از نوادگان امام موسی‌کاظم(ع) می‌داند و در مورد بنای امامزاده می‌نویسد: «‌بنای قبلی بقعه با قدمت 700 سال ازجنس سنگ و ساروج نشان از یکی از میراث‌های با ارزش گذشته دارد که جای خود را به ورودی فعلی امامزاده با پلان مربع شکل‌ داده است.»

همان‌طور که نوشته شد، این بنا در نزدیکی امامزاده موسی قرار گرفته است. بنای این امامزاده شامل 2 قسمت است، اتاق مقبره و اتاق مستطیل شکل متصل به مقبره. حجت‌السلام سید مرتضی علم‌الهدی در «کنزالنساب» ، صفحه 65، نوشته: «امامزاده موسی‌ابن‌ ابراهیم ابن‌علی ابن‌موسی‌الرضا(ع) با باب گرام و اخوی گرانقدرش امامزاده طیب هنگامی‌که به موضع آبنیک رسیدند، مخالفین اطلاع یافتند و هر سه بزرگواران را به فیض شهادت نائل نمودند و آن امامزادگان در 3 موضع از آن آبادی دفن گردیدند.» به نظر می‌رسد که بنای اولیه امامزاده طیب روستای آبنیک اوایل دوره قاجار مرمت شده است.

این بنا در کوچه شهدای‌هادیان، کوچه حسینیه روستای رسنان لواسان بزرگ قرار دارد.‌ بنای بقعه، جدید است و سقف آن شیروانی فلزی دارد؛ گنبدی مخروطی از همین پوشش هم بر آن تعبیه است. خادم امامزاده می‌گوید که قبل از نصب پوشش فلزی، گنبد از سنگ و با ملاط گچ ساخته شده بود.‌ به گفته آقای دزواره‌ای، خادم امامزاده، در گذشته در بخش جنوبی بنا سه ستون و نرده‌هایی چوبی، ایوان ستون‌داری را تشکیل می‌دادند که به جای آن ایوان، اتاق فعلی ساخته شده است؛ لازم به ذکر است که این اتاق را اهالی 25 سال پیش ساختند. ‌دیوارها به ارتفاع 5‌‌/‌‌1 متر با سنگ مرمر کار شده و باقی سطح دیواره‌های داخل بنا با رنگ تزئین شده است. اتاق گنبدخانه دارای پوشش گچی بوده و ضریح چوبی کنده‌کاری شده‌ای در آن نصب شده است. ‌ در اطراف امامزاده قطعاتی از سفال‌های دوره اسلامی‌یافت شده و به نظر می‌رسد که اطراف این مکان قبلا بخشی از بافت قدیمی‌ روستا بوده است. با توجه به نمونه سفال‌های یافت شده و سبک احداث بنا و مشخصات معماری و مصالح به کار رفته (سنگ و ساروج )، قدمت این بنا به قرون 7 و 8 هجری می‌رسد.»

این بنا در بافت قدیمی‌ لواسان بزرگ قرار گرفته است. امروزه امامزاده ‌کنار گورستان محلی واقع شده و بنا توسط چند پله از سطح زمین بالاتر آمده و دارای یک ایوان نرده دار است؛ در ایوان امامزاده نیز قبرهای زیادی دیده می‌شود.

داخل امامزاده پوششی از گچ دارد؛ در وسط، یک ضریح فلزی که داخل آن مضجع چوبی قرار گرفته، دیده می‌شود.

سقف بنا پوشش شیروانی دارد و دارای یک گنبد فلزی مخروطی شکل سبز رنگ است.

‌کنار امامزاده و چسبیده به آن مسجد کوچکی نیز دیده می‌شود.

این بنا در منطقه شمال غربی دشت لار و ‌‌کنار گورستانی قرار گرفته است. ساختمان امامزاده، جدید است و با بلوک‌های سیمانی ساخته شده، اما نمای بیرونی آن از قلوه سنگ است. ‌بنا دارای 2 اتاق یکی مربع شکل و کوچک‌تر در ضلع شرقی و دیگری مستطیل شکل و بزرگ‌تر در ضلع غربی است و از وسط اتاق کوچک‌تر به اتاق بزرگ‌تر راه دارد.

این امامزاده که مرقدش در شرق روستاى خوش آب و هواى میگون و در 25 کیلومترى بخش فشم قرار دارد، از نوادگان امام موسى‌کاظم(ع) است. بناى بقعه ایشان در سال‌هاى اخیر مورد مرمت قرار گرفته است. محیط سرسبز و کوهستانی، قرار گرفتن بقعه کنار رودخانه و دسترسى آسان ‌، زائران و گردشگران مشتاق فراوانى را در فصل بهار و تابستان به سوى این بقعه متبرکه جلب مى‌کند.

بنابر فهرست بناهاى تاریخى میراث فرهنگی، قدمت این بقعه، احتمالا به قرن 9 یا 10 هجرى مى‌رسد.

این امامزاده از نوادگان امام موسى‌کاظم(ع) است. بقعه متبرکه ایشان در روستاى بوجان در10 کیلومترى گلندوک در بخش لواسان کوچک در منطقه‌اى کوهستانى و خوش آب و هوا واقع شده است و چند‌ درخت چنار قدیمى نیز در محل بقعه قرار دارد. قدمت بقعه به دوره صفویه بازمى‌گردد.

در ضلع شمال غرب روستای آبنیک در ناحیه رودبارقصران یکی دیگر از فرزندان امام علی‌بن‌موسی‌الرضا(ع) آرمیده است. برای ورود پس از عبور از فضایی مستطیل شکل که فاقد تزئینات خاص است، وارد گنبد خانه می‌شویم که بخش قدیمی ‌بقعه است.

از ضلع جنوب غربی نیز با عبور از یک در می‌توان وارد برج گنبد‌خانه شد. این در از مرقد مقدس امامزاده سید‌ولی‌(ع)، واقع در بازار تهران پس از بازسازی به این امامزاده منتقل شد. ضریح امامزاده ‌ از جنس فلز است که ‌وسط اتاق مقبره قرار دارد.

شکیبا خندان