ترساندن مخاطب با تیتراژ

معمولا تیتراژهایی که از شبکه 4 سیما پخش می‌شوند، از نظر درجه کیفی و خلاقیت در درجه و رتبه بالایی قرار دارند. تیتراژ برنامه راز هم با این که به نوعی پیروی و تقلید از یک کلیشه ثابت برای برنامه‌هایی شبیه به خود است، اما در ادامه خواهیم گفت با این احوال همچنان یک نمونه مقبول در رده برنامه‌های گفت‌و‌گویی و تاک شو محسوب می‌شود. برنامه حالتی انتقادی و شکلی چالشی دارد و به همین دلیل است که این نام را برای خود برگزیده است؛ گویی قائل به یک پشت پرده‌ای سعی می‌کند از آن پرده بردارد.

و این دقیقا معنای لفظ راز است و این ایدئولوژی را هم در انتخاب نام برنامه و هم در تک‌تک عناصر تصویری تیتراژش گنجانده است.

تصاویری که از پشت یک عینک به نمایش درمی‌آیند و در آن، تصاویری پخش می‌شود که از آثار دیگری گزینش شده‌اند و این در حقیقت به معنای آن است که برنامه سعی دارد با نگاهی دقیق و شفاف به بررسی این مسائل بپردازد و آنها را مجدد مرور و بازبینی و به عبارتی، مشکلات آن را نمایان کند.

تدوین تند تیتراژ سعی دارد نوعی از وحشت خلق کند. کم بودن نور در تیتراژ سعی دارد فضایی موهوم و موحش را پدید بیاورد و با موسیقی سعی دارد عنصر دلهره را خلق کند تا مخاطبش را با استفاده از عنصر ترس، تحت سیطره بگیرد و بتواند آنها را اقناع کند. موسیقی کوبنده و سریع است و همین مساله باعث ایجاد اضطراب از عنصری نامعلوم می‌شود.

عمده رنگ‌هایی که در تیتراژ به کار رفته، آبی و سرد است که این سرد بودن رنگ‌ها نیز به نوعی موید ایده و نظری است که برنامه به محیط اطراف دارد، فضایی مملو از تهدید و ترس که سعی می‌کند آن را تصویر کند.

عنصر دیگری که می‌توان به آن اشاره کرد، تصاویر پایانی تیتراژ است، تصاویری از ریموت تلویزیون و چشمی که از درون تلویزیون نگاه می‌کند. این تصویر هم در حقیقت شالوده حرف‌هایی است که اگرچه سالیان سال است تکرار می‌شود، اما در این تصویر هم قابل رویت است، مسائلی مانند سلطه رسانه و عدم قدرت مخاطب در برابری با آن و مسائل و مشکلاتی از این دست که همواره برای مخاطبان ایرانی تکرار شده است.

در آخر باید گفت اگرچه شاید ایدئولوژی و فکری که در پس تصاویر برنامه است، قابل بحث و بررسی باشد، اما رعایت هماهنگی‌ها و همگون بودن تیتراژ و این نکته که کاملا بیانگر شیوه نگرش برنامه است، مقبول و قابل تحسین است.