گسکر؛ دروازه اروپا در دوران صفوی و قاجار

همایش ملی گسکرشناسی صبح امروز (چهارشنبه، 16 شهریورماه) در سالن اجتماعات فرهنگ و ارشاد اسلامی شهرستان صومعه‌سرا واقع در نزدیکی سایت تاریخی «گسکر» آغاز شد.

در این مراسم که مسؤولان کشوری، استانی، دانشجویان، اساتید و صاحب‌نظران در آن حضور داشتند، ولی جهانی ـ دبیر علمی همایش و رئیس هیأت باستان‌شناسی شهر تاریخی گسکر ـ گفت: از میان 110 مقاله ارسالی از دانشگاه‌های معتبر ایران و کشورهای ژاپن، کره جنوبی، هند، ایتالیا و آلمان، 22 مقاله به‌عنوان مقالات برتر ارائه می‌شوند.

او ادامه داد: کاوش‌های انجام‌شده در سال 1380 و در منطقه «هفت دغنان» صومعه‌سرا به کشف شهر تاریخی گسکر منجر شد. این محوطه مساحتی حدود 13هکتار دارد که 60 هکتار آن در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده است و به‌دنبال ثبت بقیه عرصه موجود هستیم.

جهانی اظهار کرد: تا کنون 70 درصد حریم این شهر در مدت یک دهه فعالیت‌های باستان‌شناسی مشخص شده و بقایای منحصربه‌فردی از پل‌های خشتی، حمام‌های قدیمی، کهنه‌بازار و بخش مسکونی آن از زیر خاک بیرون آمده است.

آوازه شهر تاریخی گسکر را برمی‌گردانیم

وی با اشاره به این‌که گسکر در گذشته فقط در حد یک نام بود، گفت: این امر در حالی بود که بارها در کتب تاریخی ما درباره اهمیت این شهر صحبت به میان آمده بود. تلاش ما این است که آوازه این شهر تاریخی را به آن برگردانیم.

گسگر دروازه اروپا در دوره‌های صفوی و قاجار

او وجود انواع سفالینه‌ها، سکه‌ها، مهرها و کاشی‌های منقوش به نقش انسان را گواهی بر میزان بالای مراودات فرهنگی و تجاری این منطقه تاریخی با مناطق دور دنیا از جمله کشورهای چین و ژاپن دانست و بیان کرد: این شهر متعلق دوره اسلامی، بویژه در دوره‌های صفوی و قاجار به‌عنوان دروازه اروپا شهرت داشته است. امیدواریم هرچه زودتر سایت ـ موزه تاریخی و طبیعی گسکر در کنار این منطقه پرجاذبه گردشگری راه‌اندازی شود.

سیدمحمود میراسکندری ـ رئیس پژوهشکده باستان شناسی و دبیر شورای باستان‌شناسی کشور ـ نیز گفت: تعیین حریم بناها و محوطه‌های تاریخی و باستانی در دستور کار پژوهشکده باستان‌شناسی کشور است.

وی ادامه داد: برای جلوگیری از دخل و تصرف به حریم بناها و محوطه‌های تاریخی لازم است، هرچه سریع‌تر حریم محوطه‌ها در تمام کشور تعیین شود.

میراسکندری بیان کرد: گیلان به‌لحاظ باستان‌شناسی و کارهای پژوهشی بسیار فنی است و بسیاری از کشورهای دنیا برای انجام کارهای مطالعاتی روی سایت‌های استان گیلان تمایل فراوان دارند. بنابراین حریم محوطه‌هایی مانند رستم‌آباد و گسکر باید در اسرع وقت تعیین شود.

کریم شعبانی ـ فرماندار شهرستان صومعه‌سرا ـ نیز در این همایش اظهار کرد: هدف از برگزاری همایش ملی «گسکرشناسی» معرفی بزرگ‌ترین شهر تاریخی اسلامی شمال کشور به عموم مردم ایران است، زیرا ما هر چقدر آثار فرهنگی خود را بیشتر پاس بداریم، بر میزان ارزشمندی ایران اسلامی در جهان اضافه کرده‌ایم.

او قرار گرفتن شهر تاریخی گسکر در مسیر راه ترانزیت و محور گردشگری، تاریخی و طبیعی استان گیلان را فرصتی برای رونق گردشگری طبیعی و تاریخی شهرستان صومعه‌سرا دانست و اضافه کرد: امیدواریم با همکاری متولیان امر هرچه زودتر سایت ـ موزه طبیعی و تاریخی شهر گسکر ایجاد شود، زیرا ما زمانی موفق خواهیم بود که تمام ایده‌ها و تلاش‌ها به جایگاه واقعی خود برسد.

شناسایی 2300 اثر تاریخی و فرهنگی در استان گیلان

امید عزیزی ـ مدیرکل میراث فرهنگی و گردشگری گیلان ـ نیز گفت: استان گیلان دوهزار و 300 اثر تاریخی و فرهنگی شناسایی‌شده دارد که 935 اثر از آنها در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده‌اند و این گواهی بر غنی بودن آثار فرهنگی و تاریخی در این استان است، زیرا قدمت فعالیت‌های باستان‌شناسی در گیلان به 100 سال پیش می‌رسد.

وی با تأکید بر این‌که معرفی سایت تاریخی گسکر با رویکرد باستان‌شناسی تحقیقی و تحلیلی با نگاهی به فردا انجام می‌شود، ادامه داد: توجه به آثار تاریخی دوره اسلامی در دستور کار ما قرار دارد. بنابراین از همکاران اداره ثبت آثار تاریخی کشور می‌خواهیم تا برای ثبت 60 هکتار باقی‌مانده از محوطه 120 هکتاری «هفت‌دغنان» که شهر تاریخی گسکر در آن واقع شده است، اهتمام ورزند.