حسین کعبی: وقتی فیگو را در جام جهانی زدم....
این همه فیلم از کجا میآید؟
یکی از معضلات فرهنگی این روزهای جامعه ما پخش بیرویه و کنترل نشده فیلمهای رنگارنگ و فلهای از شبکههای فارسیزبان ماهواره است. تقریبا هر روز دهها فیلم سینمایی و تلویزیونی بدون رعایت حقوق مولف و بدون در نظر گرفتن قواعد بینالمللی در این زمینه روانه آنتن این شبکهها میشود. بدیهی است از لحاظ اخلاقی و فرهنگی نیز هیچگونه نظارتی روی محتوا و شکل عرضه این آثار وجود ندارد و صرفا انبوهی سرگرمی خام و مصرفی هستند که برای جذب مخاطب به هر قیمتی پخش میشوند، آن هم با تبلیغات گسترده و فریبندهای که مردم را به تماشای نسخههایی متفاوت از فیلمهای اکران شده داخلی دعوت میکند و سریالهای پرمخاطب تلویزیون را هم بدون هیچ حساب و کتابی روی آنتن میفرستد.
گذشته از این فیلم دزدی آشکار، بتازگی جریان دیگری هم شکل گرفته که ظاهرا کنترل بیشتری بر آن وجود دارد و از سوی برخی افراد در کشور هدایت و تغذیه میشود. این جریان که از طریق حقوقی و براساس قوانین عرف بینالمللی در تجارت محصولات فرهنگی، فیلمهای داخلی را در اختیار شبکههای ماهوارهای میگذارد، این روزها به تجارتی پرسود تبدیل شده که خیلیها را به وسوسه پول درآوردن از فیلمهای قدیمی و تاریخگذشتهشان انداخته است. هر روز در شبکههای مختلف فیلمهای ایرانی تولید داخل پخش میشوند و گفته میشود این فیلمها توسط صاحبانشان به دست گردانندگان شبکههای ماهوارهای میرسد و بابت واگذاری حقوق پخش آنها پول اندکی دریافت میکنند که البته از هیچ بهتر است و برای تهیهکنندهای که فیلم 10 سال قبلش را به هیچ قیمتی نمیتواند بفروشد یا از آن کسب درآمد کند، پولی است بادآورده.
در هفتهای که گذشت اتحادیه پخشکنندگان سینمای ایران در جلسهای با حضور بیشتر اعضایش به این موضوع پرداخت و قرار شد با این پدیده فراگیر (که روز به روز هم گستردهتر میشود و فیلمهای بیشتری را در بر میگیرد) برخورد جدی شود. با ممنوعیت عرضه و فروش فیلمهای تولید داخل به شبکههای ماهوارهای، احتمالا جریان فروش اینگونه آثار از رونق میافتد و دیگر شاهد پخش بیمناسبت فیلمهایی که سالهای از تاریخ تولیدشان گذشته نخواهیم بود. اما نباید فراموش کرد این پدیده در کشور ما فقط به یک شکل رخ نشان نمیدهد و پیش از این هم مشکلاتی درباره تبلیغات شرکتهای داخلی از طریق شبکههای ماهوارهای فارسیزبان وجود داشته که هنوز هم کاملا حل نشده است. بهتر است متولیان سینمای ایران فکری به حال تهیهکنندههای ورشکسته کنند و قانونی برای عرضه فیلمهای سینمایی به شیوهای درآمدزا و کنترلشده ارائه دهند که باعث شکلگیری چنین جریاناتی در آینده نشود. به هر حال اقدام قاطع اتحادیه پخشکنندگان میتواند موثر باشد، اما باید توجه کرد که شبکههای مختلفی که هر روز مثل قارچ از دل ماهوارهها سر بر میآورند، نیاز به خوراک دارند تا مخاطبانشان را جذب کنند و دستشان برای سرگرم کردن آنان پر باشد. حتی اگر این مسیر بسته شود، آنها مسیر تازهای باز میکنند و از طریق دیگری به فیلمها و سریالهای باکیفیت داخلی دسترسی پیدا خواهند کرد. این جریان نیازمند برخورد دقیق و کارشناسانه و البته قاطع است و هر برخوردی که موقتی باشد و ساختاری ریشهای نداشته باشد در درازمدت ناموفق خواهد بود.
گفت و گو
