سرویس مدارس در انتظار ساماندهی

حمزه شکیب، رئیس کمیسیون توسعه و عمران شورای شهر تهران پیش از این با بیان این‌که پیشنهاد شهرداری تهران افزایش متوسط ۲۶‌درصدی کرایه‌های سرویس مدارس در مقایسه با سال گذشته است، گفته بود: برابر مصوبه کمیسیون عمران، کرایه‌ها 23.5 درصد افزایش یافته است که از این میزان ۱۵ درصد مربوط به هزینه‌های تحمیل شده ناشی از هدفمندسازی یارانه‌ها و 8.5 درصد بابت افزایش سالانه است.

اما معاون امور شهرداری‌های سازمان شهرداری‌ها و دهیاری‌های کشور نظری برخلاف اعضای شورای شهر تهران داشته و تاکید می‌کند: مصوبه شورای شهر ملاک نیست و فرمانداری نیز باید درباره نرخ کرایه سرویس مدارس اظهارنظر کند و تصمیم نهایی را بگیرد.

حمیدرضا صارمی با بیان این‌که براساس مصوبه شورای شهر در هشتم شهریور ماه نرخ کرایه سرویس مدارس 23.5 درصد افزایش یافته است ، می‌گوید: برابر این مصوبه متوسط نرخ سرویس هر دانش‌آموز تا پنج کیلومتر ، برای خودروی سواری 51‌هزار تومان، ون 31 هزار تومان، مینی‌بوس 22‌هزار تومان، میدل‌باس 19 هزار تومان و اتوبوس 16 هزار تومان به صورت ماهانه تعیین شده است.

وی تاکید می‌کند: البته هنوز مصوبه شورای شهر به دست ما نرسیده و منتظر هستیم تا ما را در جریان آخرین تصمیمات قرار دهند.

صارمی این را هم می‌گوید که نرخ‌ها باید واقعی و براساس وضعیت اجتماعی و اقتصادی مردم باشد، همچنین این نرخ‌ها باید به‌گونه‌ای تصویب شود که حساسیت‌زا نباشند و والدین دانش‌آموزان نیز قادر به پرداخت هزینه‌ها باشند.

هر چند هنوز موضوع تعیین نرخ‌های پیشنهادی سرویس‌های مدارس برای سال تحصیلی جدید به مرحله اختلاف‌نظر جدی میان مسوولان فرمانداری و شورای شهر تهران نرسیده است، اما این طور که از گفته‌های این مقام مسوول در سازمان شهرداری‌های وزارت کشور پیداست و تجربه تصویب نرخ‌های سرویس مدارس در سال‌های گذشته نشان می‌دهد که طی روزهای آینده و با بررسی نهایی فرمانداری تهران احتمال به وجود آمدن اختلاف‌نظر بر سر نرخ‌های جدید سرویس مدارس دور از انتظار نیست.

جالب این است که با وجود تمام افت و خیزهایی که نرخ‌های پیشنهادی تا تصویب نهایی با آن مواجه می‌شوند باز هم در عمل نه والدین و نه رانندگان سرویس‌های مدارس چندان خود را ملزم به رعایت این نرخ‌ها ندانسته و نرخی که قرارداد ما بین خانواده‌ها و راننده سرویس مدرسه برمبنای آن بسته می‌شود به صورت توافقی است و نرخ مصوب در کمتر مواردی ملاک عمل دو طرف قرار می‌گیرد.

موضوع تعیین نرخ کرایه سرویس مدارس برای سال تحصیلی جدید و روندی که تا تصویب نهایی این نرخ‌ها مانند هر ساله منجر به اختلاف نظر میان فرمانداری و شورای شهر خواهد شد، آن چنان وقت و انرژی مسوولان ذی‌ربط را به خود اختصاص داده است که به نظر می‌رسد در این میان سایر مسائل مرتبط با موضوع سرویس مدارس که به طور جدی دغدغه خانواده‌ها نیز است مورد بی‌توجهی واقع شده‌اند.

ایمنی سرویس مدارس از جمله مهم‌ترین دغدغه‌های خانواده‌هایی است که هر ساله با آغاز سال تحصیلی جدید قرار است جابه‌جایی فرزندشان را از خانه به مدرسه و برعکس به سرویس‌های مدارس بسپارند؛ موضوعی که به نظر می‌رسد مدت‌هاست بیش از این‌که دغدغه مسوولان آموزش و پرورش، متولیان حمل و نقل و ترافیک شهر از جمله سازمان تاکسیرانی و شورای شهری‌ها باشد فقط دغدغه خانواده‌هاست.

مشکل این است که این بار نه فقط در مصوبه شورای شهر بلکه حتی در اظهارنظر مسوولان سازمان تاکسیرانی یا مسوولان سازمان شهرداری و فرمانداری از وضعیت جابه‌جایی دانش‌آموزان با سرویس مدارس و این‌که چه نوع خودروهایی مجاز به جابه‌جایی دانش‌آموزان بعنوان سرویس مدرسه هستند؟ برای چه خودروهایی ممنوعیت وجود دارد؟ رانندگان این سرویس‌ها باید دارای چه ویژگی‌هایی باشند؟ و... کمتر حرفی به میان آمده است.

از همه بدتر این‌که هنوز بسیاری از وعده‌های مسوولان در خصوص استاندارد کردن سرویس‌های مدارس عملی نشده است، هنوز هم همه نوع خودرویی با هر رنگ و مدلی بعنوان سرویس مدارس به کار گرفته می‌شوند، هنوز هم به جای 4 دانش‌آموز گاه تا 6 نفر روی هم تلمبار می‌شوند تا به مقصد برسند، هنوز هم مینی‌بوس‌های فرسوده و زهوار دررفته در کوچه‌پس‌کوچه‌های شهر دانش‌آموزان را جابه‌جا می‌کنند، هنوز هم نظارت چندان جدی روی صلاحیت اخلاقی و رفتاری برخی رانندگان سرویس‌های مدارس وجود ندارد و... اینها همه مشکلاتی هستند که همچنان در موضوع سرویس مدارس به قوت خود باقی است.

والدین دانش‌آموزان هر سال با شروع سال تحصیلی جدید ضمن پر کردن فرم‌های مخصوص، در پی افراد متصدی سرویس در مدارس هستند، چرا که مدت‌هاست برخی مدارس برای تامین وسیله رفت وآمد دانش‌آموزان هیچ مسوولیتی ندارند و این مسوولیت را به انجمن اولیا و مربیان سپرده‌اند.

اما با وجود فعالیت رئیس انجمن اولیا و مربیان در تامین سرویس مدارس، مشکلات مربوط به این سرویس‌ها به قوت خود باقی است؛ چرا که رئیس انجمن در بیشتر مراکز آموزشی که اغلب از اولیای یکی از دانش‌آموزان است، به دلیل مشغله کاری به تامین امنیت و نظارت بر عملکرد سرویس‌ها بها نمی‌دهد و پس از اختصاص خودرو و معرفی راننده و دریافت هزینه از والدین، در طول سال تحصیلی مسوولیت خود را فراموش می‌کند.

شاید مشکل هم از همین جا ناشی می‌شود این‌که دیگر مدارس به طور رسمی هیچ مسوولیتی در قبال امنیت سرویس مدارس دانش‌آموزان ندارند و والدین دانش‌آموزان و رانندگان سرویس مدارس را مستقیما رودرروی یکدیگر قرار داده‌اند تا خودشان در این زمینه به توافق برسند.

متاسفانه هنوز این فرهنگ که خودروی سرویس مدرسه باید معاینه فنی داشته باشد جا نیفتاده است.

این گفته مشاور مدیرعامل ستاد مرکزی معاینه فنی خودروهای تهران است که با اشاره به ضرورت معاینه فنی خودروهای سرویس مدارس تاکید می‌کند: متاسفانه هنوز این فرهنگ در میان خانواده دانش‌آموزانی که قصد انتخاب سرویس مدرسه را دارند جا نیفتاده است که با رانندگانی که خودرویشان برگه معاینه فنی ندارد قرارداد نبندند.

حسن عسگری در گفت‌وگو با «جام‌جم» مقایسه‌ای هم میان وضعیت سرویس مدارس در کشورمان با بسیاری از شهرهای دنیا داشته و می‌گوید: هم‌اکنون در بسیاری از شهرهای دنیا خودروهایی که قرار است از آنها به عنوان سرویس مدارس استفاده شود در همان کارخانه و در مرحله تولید با ویژگی سرویس مدارس تولید می‌شوند و تمام نکات ایمنی در مورد آنها باید در نظر گرفته شود.

به گفته وی حتی اغلب این خودروهای سرویس مدارس از همان ابتدای تولید به اتاقکی با تجهیزات ایمنی مانند کپسول اطفای حریق و وسایل کمک‌های اولیه مجهز هستند.

عسگری اظهار امیدواری می‌کند روزی فرا برسد که در کشور ما نیز کارخانجات سازنده خودرو به‌طور ویژه خودروهای سرویس مدارس را تولید کنند نه این‌که هر خودرویی با هر رنگ و مشخصاتی به عنوان سرویس مدرسه به‌کار گرفته شود.

به گفته مشاور مدیرعامل ستاد مرکزی معاینه فنی خودروهای تهران، امسال نیز همچون سال‌های گذشته با فرارسیدن ماه مهر و تمایل خانواده‌ها به استفاده از سرویس مدارس برای دانش‌آموزان، موضوع معاینه فنی خودروهایی که قرار است به‌عنوان سرویس مدرسه به‌کار گرفته شوند، از جمله وضعیت کمربندهای ایمنی، چراغ‌ها، ترمز، لاستیک‌ها، میزان آلایندگی و... با جدیت دنبال شود.

عسگری توضیح می‌دهد: در این راستا روز دوشنبه با حضور مسوولان دستگاه‌های اجرایی مسوول از جمله راهنمایی و رانندگی، محیط زیست و مسوولان ترافیکی شهر که به نوعی با موضوع ایمنی سرویس‌های مدارس مرتبط هستند، طرح معاینه فنی سرویس‌های مدارس همزمان با نزدیک شدن به فصل بازگشایی مدارس بطور رسمی در مرکز معاینه فنی نیایش کلید بخورد.

این‌که سرانجام نرخ کرایه سرویس‌های مدارس در سال 91ـ90 با 23.5 درصد افزایش به تصویب نهایی برسد یا کمتر شاید ازاین جهت که نرخ‌های سرویس مدارس باید از قانون خاصی تبعیت کنند تا خانواده‌ها نیز براحتی بتوانند برای تامین این هزینه برنامه‌ریزی کنند، امری مهم به نظر برسد اما ضروری است همچنان که نرخ کرایه‌ها دغدغه‌ای برای مسوولان و خانواده‌هاست، موضوع ایمنی سرویس‌های مدارس نیز با جدیت پیگیری شود.

این یک واقعیت است که متاسفانه اغلب خودروهایی که به‌عنوان سرویس مدارس انتخاب می‌شوند از بسیاری ویژگی‌های یک سرویس مدرسه ایمن و مطمئن برخوردار نیستند و اغلب آنها ضمن فرسودگی و داشتن نقایص ایمنی بارز، تهدیدی برای سلامت و امنیت جانی دانش‌آموزان به‌شمار می‌آیند.

ضروری است همچنان که مسوولان هرساله با جدیت موضوع تعیین نرخ‌های سرویس مدارس را دنبال می‌کنند و این نرخ‌های پیشنهادی اغلب با افزایش قابل توجهی هم به تصویب می‌رسند، در مقابل ارتقای کیفیت خدمات‌دهی خودروهایی که به عنوان سرویس مدرسه به‌کار گرفته می‌شوند را نیز در دستور کار قرار دهند و در این مورد نیز به جدیت تعیین نرخ‌ها عمل کنند.

پوران محمدی
گروه جامعه