تقلید همیشه چیز بدی نیست!

کار از آنجا ایراد پیدا می‌کند که حتی فکرهای خوب و جواب‌داده قبلی را تنها به این دلیل که پیشتر کار شده‌اند، کنار می‌گذارند و کیست که نداند اغلب آثاری که این روزها در کشور و خارج کشور ساخته می‌شوند بارها ساخته شده‌اند و اثر ساخته شده تنها، نسخه جدید از همان ایده قبلی و قدیمی است که احیانا به اندازه بضاعت سازندگانش به روز شده است. این مورد بیشتر درباره آثار نمایشی صادق است اما می‌شود این موضوع را به دیگر آثار تصویری تلویزیون هم ربط داد. از برنامه‌های گفت‌وگو محور گرفته تا برنامه‌های ترکیبی، همه نمونه‌های موفقی داشته‌اند که می‌شود باز هم آنها را تبدیل به احسن کرد. هیچ اشکالی هم ندارد. در جایی که اصل مخاطب است، می‌شود به خاطر او بسیاری از «فرضیه‌های روی کاغذ» را کنار گذاشت و به همه چیز جوری دیگر نگاه کرد. حتی می‌شود نمونه‌های موفق قبلی را به عنوان یک «بستر» در نظر گرفت و در ادامه شاخ و برگ‌های مناسب آن را اضافه کرد. همین الان از شبکه «آی‌فیلم» یک مسابقه سینمایی و تلویزیونی با محوریت فیلم‌ها و سریال‌های ایرانی برای مخاطبان جهان عرب پخش می‌شود. «فنون الفوز» نام این مسابقه تلویزیونی است که در آن هر بار 2 گروه از 2 کشور مختلف شرکت می‌کنند. تا اینجا البته اتفاق خاصی نیفتاده اما ویژگی این برنامه در نوع سوالات و نوع طراحی است که سازندگان برنامه داشته‌اند. در این برنامه تدوین، دوبله، بازیگری و اطلاعات عمومی درباره سینما و تلویزیون به نمایشی‌ترین شکل ممکن به مخاطبان عرضه می‌شود مثلا در بخش دوبله، قطعه‌ای از فیلمی پخش می‌شود و بعد شرکت‌کنندگان به جای شخصیت‌های مورد نظر حرف می‌زنند و آن گاه به صورت کامل همان قطعه با دوبله شرکت‌کنندگان دو طرف پخش می‌شود. در بخش تدوین هم قطعات به هم ریخته یک سکانس از فیلمی نمایش داده می‌شود و سپس از شرکت‌کنندگان می‌خواهند شکل درست تدوین آن سکانس را تشخیص دهند.

مثل چنین مسابقه‌ای هم‌اکنون از شبکه 4 سیما پخش می‌شود. مسابقه‌ای تحت عنوان «چهارسه‌دویک» که یک مسابقه‌ای تلفنی است و تلاش می‌کند میزان اطلاعات شرکت‌کننده را ارزیابی کند. نگارنده متوجه این نکته ظریف هست که برآورد بودجه برنامه‌ای مثل «چهارسه‌دویک» با فنون الفوز یکی نیست اما در جایی که قرار است برای مخاطب برنامه‌ای جذاب تدارک دیده شود آن هم با موضوعی مانند سینما یا تلویزیون آیا بهتر نیست ما از حداکثر توانایی‌هایمان برای ارائه یک برنامه خوب استفاده کنیم؟ چه اشکالی دارد ما برنامه‌ای سینمایی یا تلویزیونی با حضور شرکت‌کنندگان مختلف در استودیو داشته باشیم؟آیا با برگزاری یک مسابقه تلفنی درباره سینما و تلویزیون می‌توانیم از همه پتانسیل‌های رسانه‌ای مثل تلویزیون استفاده کنیم؟ به نظرم هیچ اشکالی ندارد گاهی از روی دست همدیگر نگاه کنیم. فکر می‌کنم اینجا تقلب هیچ هم بد نیست. گرچه معتقدم برنامه «چهارسه‌دویک» برنامه خوبی است که در ادامه خوب‌تر هم خواهد شد، اما به نظر می‌توانست شروع مناسب‌تری داشته باشد. کیشلوفسکی، فیلمساز بزرگ جهان در جایی گفته است ما همه از روی دست همدیگر نگاه می‌کنیم اما باهوش‌ترین ما کسانی هستند که از روی دست کارگردانان بزرگ نگاه می‌کنند و بعد اسمش را می‌گذارند «الهام»!