بقعه آقاسیدحسین لنگرود (کیا) و بازار
بقعه آقاسیدحسین از نوادگان امام موسی ابنجعفر(ع) در بافت قدیمی بازار ماهیفروشان و در مرکز شهر لنگرود، در ضلع شرقی رودخانه قرار دارد؛ رودی که نقش مهمی در تاریخ و اقتصاد و نحوه شکلگیری شهر لنگرود ایفا کرده و میکند. بافت سنتی بازار هم در اطراف همین رود شکل گرفته است.
این بازار با بافت سنتی و حجرهها و دالانهای تودرتو و دکانهایی که شاید صدها سال به همین روال به حیات خود ادامه دادهاند، انسان را برای لحظاتی چند از هیاهو و سروصدای ماشینی شهر جدا میکند و به دالان تاریخ میبرد... البته دالان این بازار هم به هیچ وجه بیسروصدا نیست و ازدحام صداهای فروشندگان و خریداران شما را با فضایی متفاوت ولی گرم و دوستداشتنی روبهرو میکند.
مورخان بر این باورند که بازار لنگرود در دوره سلجوقیان و خوارزمشاهیان پا گرفت، در دوره غزنویان رشد کرد و در دوره صفویه و افشاریه و خصوصا فتحعلیشاه رونق گرفت.
«رابینو» که اوایل قرن بیستم سرکنسول دولت بریتانیا در شهر رشت بود، درخصوص لنگرود مینویسد: «کنارههای رودخانه لنگرود زیباترین منظرهای است که من در ایران دیدهام.»
در لنگرود 2 روز در هفته (شنبه و چهارشنبه) بازارهای محلی برپا میشود، این بازارها به دلیل عرضه مقادیر قابلتوجهی برنج و چای، انواع میوهها و سبزیها، ماهی و محصولات بومی و فرآوردههایی که از روستاها به صورت مستقیم میآید، خریداران و گردشگران بسیاری را به سوی خود جلب میکند.
بازار برنجفروشان در وسط شهر نزدیک مسجد شهدا و بقعه آقاسیدحسین کیا قرار دارد و بازار ماهیفروشان نزدیک بازار برنجفروشان و در کوچه معروف به سماک کوچه است که آنجا هم منتهی به حرم و بقعه آقاسیدحسین کیا میشود؛ بازار میوهفروشان هم در ضلع شمالی بازار و جنب پل بتونی در کنار بازار ترهبار قرار دارد.
بنای بقعه آقاسیدحسین کیا جدید است و با شیروانی پوشیده شده، ورودی بقعه دارای سه طاق هلالی با نقاشیهای دوره قاجار است. در حاشیه پایین ایوان و ورودی یک نوار کاشی 7 رنگ قاجاری به چشم میخورد.
بنای اصلی در مرکز واقع شده و الحاقات دوره قاجاری اطراف آن را گرفته است. در دیواره شمالی خارجی بنای اصلی آثار کاشیکاری دوره ایلخانی هم مشاهده میشود. کاشیکاریهای این دیوار دارای نقوش حیوانی، گل و گیاه و مرغ به رنگهای فیروزهای، لاجوردی، سفید و سبز است.
در بالای این کاشیها یک نوار کاشی دوره قاجار هم کار شده است.
آقای برکاتی که پدران وی نسل اندر نسل از متولیان این بقعه بودهاند، در این مورد برایمان چنین توضیح داد: «علت تفاوت تاریخی و زمانی این کاشیها این است که به دلیل آتشسوزی شهر لنگرود در دوره قاجار، کاشیهای مقبره میر بهادر و این بنا را با هم تلفیق کردهاند».
ضریح بقعه ،چوبی و جدید است و گنبد و دیوارههای داخلی آن گچی هستند. یک سنگ کتیبه قاجاری در این محل از آتشسوزی لنگرود حکایت میکند.
براساس نوشته این کتیبه سال اتمام مرمت بنا 1268 هجری قمری است.