گزارشی از برنامه «پیدا و پنهان» در رادیو گفتوگو
اوقات فراغت؛ ضرورتی برای زندگی
مباحث فرهنگی چه در حوزه برنامهسازی تخصصی و چه در قالبی عام، همواره مورد توجه برنامهسازان و مخاطبان بوده است؛ برای تنوع نیز میتوان مقولاتی گوناگون، چون اجتماع، ارتباطات، دین، هنر و ... را در حوزه فرهنگ
جای داد.
رادیو گفتوگو به عنوان یک شبکه تخصصی به این حوزهها نگاهی ویژه دارد و در برنامههای گفتوشنودی خود مباحث فرهنگی را نقد و بررسی میکند. یکی از این برنامهها «پیدا و پنهان» است؛ چنانکه از نام این برنامه برمیآید به واکاوی نقاط پنهان و مبهم فرهنگ در جامعه و نیز ابعاد پررنگ آن در لایههای درونی اجتماع میپردازد.
بایدها و نبایدها، پیشروی عناوین فرهنگی
پیش از شروع برنامه، مهمانان برنامه همراه سردبیر در دفتر پخش رادیو گفتوگو حضور دارند. دکتر سیدبشیر حسینی، مجری ـ کارشناس بحثهای تخصصی روزهای شنبه و هر هفته برنامه است که امروز گفتوگویی را با دکتر علی غلامی (پژوهشگر حوزه علوم انسانی و استاد دانشگاه امام صادق(ع)) ترتیب داده است.
در برنامه امروز قرار است پیدا و پنهان (همچون هفته گذشته) به بحث اوقات فراغت و بایدها و نبایدهای آن بپردازد. حسینی پیش از شروع برنامه درخصوص مباحث برنامه امروز توضیح میدهد: «این دومین جلسهای است که درخصوص اوقات فراغت صحبت میکنیم. پیشتر به مبحث تئوری این حوزه پرداختیم و امروز فعلیت یکی دو ارگان دولتی را در این جهت بررسی میکنیم.»
او ادامه میدهد: «در اینجا هم بحث اوقات فراغت مطرح است و هم بحث شبکه رادیویی گفتوگو... یکی از تلفیقهایی که در این باره انجام میدهیم این است که فراغت به عنوان مقولهای ضروری در زندگی ما چگونه میبایست مورد بهرهبرداری قرار گیرد! از آنجا که فراغت محدود به دوران جوانی و نوجوانی و همچنین ایام تابستان نیست، میخواهیم بررسی کنیم، در این بین سهم اقشار فرهیخته، مسوولان و خانوادهها در زمینهسازی آن
چقدر است.»
دکتر غلامی، مهمان امروز برنامه پیدا و پنهان در ادامه گفتههای حسینی چنین میگوید: «مباحث نظری به این منظور طرح میشوند تا دیدی همهجانبه نسبت به موضوع در اختیار شنونده قرار گیرد چون تا ندانیم ماهیت فراغت به چه معنا است، برنامهریزی کردن در این خصوص بیهوده است و به معنای حرکت کردن به سمت پدیدهای مجهول میباشد. فراغت به معنای بیکاری و زمان تعطیلی نیست؛ اگر چه ویژگیهایی نظیر استراحت و شکوفایی استعدادها را در پی دارد، اما فرد را از قید و بند برنامهریزی رها نمیکند.»
وی ادامه میدهد: «آنچه در ذهن من نقش بسته است، این که فراغت را در برنامه امروز از منظر فرد و برنامهریزان پیش ببریم؛ همانگونه که وقتی یک جوان به عنوان گروه، هدف قرار میگیرد، در وهله نخست خانواده و در درجات بعدی جامعه و مسوولان موظفند تا برای اوقات فراغت او سهمی در برنامهریزی داشته باشند؛ که در این حوزه، وظیفه برنامهریزی به من هم مربوط است که امیدوارم در این راه موفق باشم.»
دستیابی به نتایج جامعهشناختی
برنامه در دقایق ابتدایی آغازش، با یک ارتباط تلفنی بحث اوقات فراغت را به چالش میکشد و به گفته سردبیر برنامه، تلاش میشود تا مباحث از منظر فرهنگی بررسی شود.
محمدجواد طالبی میگوید: «همیشه میان فرهنگ و جامعه، ارتباطی تنگاتنگ وجود دارد و نمیتوان گفت، جامعهای فاقد فرهنگ وجود دارد.»
سردبیر روزهای شنبه پیدا و پنهان ادامه میدهد: «در برخی برنامههایمان مبحث رسانه را نیز در حوزه فرهنگ بررسی کردهایم و به بهترین نتایج جامعهشناختی دست یافتیم. همچنین در مقوله ارتباط جوانان، ناهنجاریهای موجود در جامعه را پیدا و درباره آنها به طرح مساله پرداختیم؛ از طرفی چنین موضوعاتی را از نگاه قرآن و احادیث هم بررسی میکنیم، چرا که بسیاری از مخاطبان عام ما شاید در این خصوص کمتر مطلع باشند.»
عموما در مباحث فرهنگی، برنامهسازان تلاش میکنند تا با رجعتی به گذشته، به بازنمایی فرهنگ اصیل ایرانی ـ اسلامی و خردهفرهنگهای غنی داخلی رویکردی ویژه داشته باشند تا خلأهای پیشرو را با محتوایی قابل تامل و پربار انسجام بخشند.
محمدجواد طالبی معتقد است: «چنین مباحثی در گفتههای ارزشمند امام(ره) و مقام معظم رهبری نیز بارها مورد تاکید قرار گرفته ... به هر حال جامعه ایرانی حدود 1400 سال با فرازهای دین اسلام همنشین و بخشی از آن بوده، ضمن اینکه از پیشینه تاریخی ارزشمند هم برخوردار است. ما نیز در این برنامه چنین مسائلی را از منظر اسلام بررسی میکنیم.»
وی صحبتهایش را درباره این برنامه چنین ادامه میدهد: «پیش از پخش برنامه، سرفصلهای موجود را همراه مجری و یک تیم تحقیقاتی از پژوهشگران دانشگاه امام صادق(ع) و یک جامعهشناس مرور میکنیم. اما اینکه مباحث طرح شده برنامهای که روی آنتن میرود، چقدر تاثیر میگذارد را میبایست در نظر مخاطبان رادیو گفتوگو جویا شد!»
رادیو گفتوگو تخصصی عمل میکند!
پیدا و پنهان رادیو گفتوگو در حقیقت برنامهای چندوجهی است، بهگونهای که هر روز توسط گروههای برنامهساز مختلف روی آنتن میرود. امروز استودیوی این برنامه روز شلوغی را در پیش دارد؛ چرا که در کنار عوامل حاضر در استودیو، چندین ارتباط تلفنی نیز گرفته میشود تا مبحث به بهترین شکل بازشکافته شود و در خاتمه به نتیجه منجر شود.
ابوالفضل اینانلو که اجرای برنامه را برعهده دارد، درخصوص جایگاه مجری در برنامه پیدا و پنهان میگوید: «من در این برنامه به عنوان مجری اصلی فعالیت دارم و عناوین مختلف بحث را ارتباط میدهم و فکر میکنم یکی از حسنهای رادیو گفتوگو این است که در این شبکه هر کسی کار خودش را انجام میدهد و عناوین شغلی در برنامه کاملا تخصصی است؛ گاهی در برنامه به دلیل غیبت کارشناسی، مجری به عنوان گفتوگوکننده حضور مییابد.»
اینانلو ادامه میدهد: «رادیو گفتوگو برای پیشبرد گفتوگوهایش کاملا تحقیق شده عمل میکند و هر کس بنا به ذائقه و تخصص بحث را هدایت میکند. در پیدا و پنهان نیز دکتر حسینی پیش برنده موضوعی گفتوگوهاست و بنده در جایی که اشراف کمتری نسبت به موضوع دارم به عنوان گوینده اصلی وارد عمل میشوم.»
اما پیدا و پنهان از حضور یک هماهنگی باسابقه نیز بهرهمند است. مریم قربانعلینژاد که از ابتدای تاسیس این شبکه با برنامههای مختلفی همکاری داشته است، درخصوص یافتن آدمهای رسانهای و افرادی که به عنوان کارشناس تلفنی در مباحث برنامه پیدا و پنهان شرکت میکنند، میگوید: «هر برنامهای با توجه به پارامترهای محتوایی، حضور افرادی خاص را در بحثهای خود میطلبد. پیدا و پنهان از جمله برنامههای چالشی این شبکه است که در حوزه فرهنگ و هنر به طرح مساله میپردازد. طبیعتا در انتخاب افرادی که از کلام رسانهای برخوردارند و میتوانند مباحث را به چالش بکشند، تلاش میکنیم تا وجوه محتوایی و نقادانه برنامه را نیز مدنظر قرار دهیم.»
قلب پیدا و پنهان موسیقی است
پیدا و پنهان از برنامههایی است که موسیقی در آن نقش مهمی دارد. فرهاد دهنوی، تهیهکننده برنامه میگوید: «غذای یک برنامه رادیویی و در حقیقت قلب برنامه موسیقی است و به نظرم موسیقی به برنامه کمک میکند تا شنونده محتوا را نیز دنبال کند و مهمترین نکته این است که موسیقی با درونمایه برنامه همخوانی داشته باشد.»
دهنوی ادامه میدهد:«هر شبکه رادیویی بنابر تعریفی که دارد، نوع خاصی از موسیقی را میطلبد. شما در رادیو گفتوگو نمیتوانید از موسیقی غیرفاخر استفاده کنید؛ ضمن این که معتقدم نمیتوان شبکههای رادیویی را به مخاطبی خاص نسبت داد؛ چرا که وقتی شما در رادیویی تخصصی از فراغت کلامی به بیان میآورید، مسلما مخاطبان شما شامل طیف عام شنوندهها میشوند و همین طور موضوعات دیگر... به همین نسبت موسیقی که از آن استفاده مینمایید میباید باتوجه به محتوا و مضمون برنامهها دستهبندی شوند و مخاطبان هدف چندان نمیتوانند در انتخاب تهیهکنندگی دخیل باشند.»
پیدا و پنهان هر روز از ساعت 15/19 تا 20 روی موج F.M ردیف 106 مگاهرتز از شبکه رادیویی گفتوگو شنیده میشود.
آزاده خواجهنصیری
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
پشت پرده اتاقهای دود و طلسـم
