نرخ تورم خرداد کماکان در ابهام

به گزارش مهر، مرکز آمار ایران در حالی از سوی شورایعالی آمار به عنوان متولی جدید اعلام نرخ تورم در کشور تبدیل شده است که با گذشت تیرماه و رسیدن مردادماه، هنوز نرخ تورم خردادماه امسال را اعلام نکرده است.

در حالیکه بانک مرکزی که پیش از این متولی اعلام نرخ تورم در کشور بود، حداکثر تا 15 هر ماه نرخ تورم ماه پیش از آن را اعلام می کرد، این وضعیت در حالی است که مقامات ارشد بانک مرکزی نسبت به این موضوع واکنش مثبتی از خود نشان نداده اند و به نحوی نارضایتی خود را از این روند نشان داده اند.

مرکز آمار نیز که متولی اعلام نرخها و آمارهای اقتصادی در کشور شده است، یکی از مهمترین آمارهایی را که تاکنون منتشر کرده، مربوط به نرخ بیکاری کشور در ماهها و فصول مختلف است اما این وظیفه مرکز آمار ایران هم طی یکسال گذشته با مشکلات و ابهامات فراوانی همراه بود.

سرنوشت نرخ تورم در ابهام

تاخیر همیشگی مرکز آمار در اعلام برخی نرخها از جمله نرخ بیکاری طی سال گذشته به یکی از بحث برانگیزترین و پرچالش ترین موضوعات در بخش کار در کشور تبدیل شده بود که در نهایت با اصرار و به چالش کشیدن آن توسط نمایندگان مجلس از سوی رئیس مرکز آمار اعلام شد.

حال به نظر می رسد که عدم اعلام نرخ تورم را نیز باید به سایر نرخهایی که همچنان با تاخیر از سوی این نهاد اعلام می شود، افزود، این امر نه تنها مشکلاتی را برای مرکز آمار و تحلیلگران اقتصادی بوجود می آورد، بلکه شبهاتی را در نرخ تورمی که با تاخیر اعلام می شود، ایجاد می کند.

اینکه بانک مرکزی یا مرکز آمار ایران نرخ تورم را اعلام کند، موضوعی است که طی سالهای اخیر همواره مورد بحث و مناقشه بوده که در نهایت با اعلام نظر شورایعالی آمار به سرانجام خود رسید و در نتیجه بانک مرکزی اعلام کرد که از این پس نرخ تورم خود را برای بررسی و نظر نهایی به شورایعالی آمار ارائه خواهد کرد.

مرکز آمار برای اولین بار در خردادماه گذشته نرخهای تورمی محاسبه شده توسط این مرکز را به صورت رسمی اعلام کرد، از آنجا بود که اختلافهای آماری در محاسبه نرخ تورم بانک مرکزی و مرکز آمار نمایان شد.

برای از بین بردن اختلافات آماری که به عقیده کارشناسان اقتصادی ناشی از سبد کالایی و نرخ پایه ای است که برای محاسبه نرخ تورم در نظر گرفته می شود، قرار شد که مرکز آمار نرخ را اعلام کند.
 
بانک مرکزی و مرکز آمار که هر دو نرخهای خود را رسمی و ملاک می دانند، نرخهایی را اعلام می کردند که اختلاف بین آنها نه تنها شبهاتی را به صحیح بودن آن وارد می کرد، بلکه باعث دوگانگی در آمارهای اقتصادی که توسط تحلیلگران اقتصادی مورد محاسبه قرار می گرفت، می شد.
 
براساس قانون پولی و بانکی بانک مرکزی مسئول اعلام نرخ تورم است، اما شورایعالی آمار نظر دیگری دارد و مرجع اعلام رسمی آمار که نرخ تورم هم از جمله مهمترین آنها است به مرکز آمار سپرده است، البته این تصمیم شورایعالی آمار در پی نتایج نشستهایی بود که با مرکز آماری کشور برگزار کرده بود.

محمود بهمنی رئیس کل بانک مرکزی نیز در پی این تصمیمات چند روز پیش گفت: شورایعالی آمار به مرکز آمار اختیار داده که در سال 90 آمارهای مربوط به نرخ تورم را تولید و اعلام کند.

رئیس کل بانک مرکزی با تاکید بر این که براساس تقسیم وظایف صورت گرفته و با تاکید مجلس انتظار داریم که از این پس نرخ آمار توسط مرکز آمار ایران اعلام شود، افزود: این در حالی است که بانک مرکزی همچنان به تولید نرخ تورم ادامه می‌دهد و نهادهایی که نرخ تورم بانک مرکزی را بخواهند این نرخ در اختیار آنها قرار خواهد گرفت.

وی با بیان اینکه اگر آمارها توسط مرکز آمار اعلام شود دیگر دوگانگی در این خصوص پیش نخواهد آمد افزود:‌ یک اختلاف جزئی بین آمار مربوط به نرخ تورم بانک مرکزی و مرکز آمار در اردیبهشت ماه در حدود 2 درصد وجود داشت که این امر ناشی از سال پایه‌ای بود که نرخ تورم این دو نهاد براساس آن تعیین می‌شد.

بهمنی ادامه داد: بانک مرکزی سال پایه‌ای نرخ تورم را سال 83 و مرکز آمار سال 81 تعیین کرده بود اما امسال سال پایه توسط بانک مرکزی تغییر خواهد کرد.

نرخ تورم اعلامی بانک مرکزی برای سالهای 86، 87، 88 و 89 به ترتیب 18.4 درصد، 25.4 درصد، 10.8 درصد و 12.4 درصد است، این نرخها توسط مرکز آمار به ترتیب 17.2 درصد، 25.5 درصد، 9.5 درصد و 13.9 درصد اعلام شده است.

نرخ تورم 15.4 درصدی

گفتنی است که چند روز پیش بهروز مرادی رئیس سازمان هدفمندی یارانه‌ها به نقل از بانک مرکزی نرخ تورم خرداد ماه را 15.4 درصد اعلام کرده است.

سید شمس الدین حسینی سخنگوی اقتصادی دولت نیزدر این خصوص گفته است: مرجع متعارف و شناخته شده بانک مرکزی است که طی سالیان مختلف این کار را انجام می دهد و در سالهای گذشته نرخی که مبنای ارزیابی قرار گرفته همان نرخ اعلامی بانک مرکزی بوده است و اگر بانک مرکزی نرخ تورم را 14.2 درصد اعلام کرده، این نرخ با همان نرخهای قبلی اعلامی توسط این بانک قابل قیاس است و این نرخها قابل قیاس با نرخ تورمی اعلامی مرکزی آمار نیست.

وزیر امور اقتصادی و دارایی افزوده است: بانک مرکزی بر اساس سبدی از کالاها که مرجع قانونی دارد، نمونه گیری را انجام می دهد و بر اساس سال پایه آن را اندازه گیری می کند. مرکز آمار نیز با مبانی علمی اما با سال پایه علمی دیگری اما با سبد مشابه با تفاوت هایی اندازه گیری نرخ تورم را انجام می دهد.

سخنگوی اقتصادی دولت خاطرنشان کرده است: به عنوان وزیر اقتصاد به دلیل اینکه سالها از تورم بانک مرکزی در محاسبات استفاده نموده اند، همچنان ملاک استفاده ام نرخ تورم اعلامی بانک مرکزی خواهد بود.