بزرگترین غار دست ساز جهان نیازمند رسیدگی

به گزارش مهر، غار سنگ‌شکنان جهرم در جنوب غربی شهرستان جهرم (185 کیلومتری شیراز) قرار دارد. در گذشته پیش عده‌ای سنگ‌تراش در دل کوهی نزدیک شهرستان جهرم این غار را به ‌وجود آورده‌اند. برخی از ساکنان محلی و کارشناسان قدمت این غار را مربوط به حدود 600 سال قبل می دانند.

وسعت این غار حدود 40 هزار متر مربع با ارتفاع متوسط سه متر است.این غار به طور کامل مصنوعی بوده و به دست بشر ساخته شده است. غار سنگ‌شکنان در گذشته یک معدن سنگ بوده که از سه لایه سنگ تحتانی، میدانی و فوقانی تشکیل شده است. دو لایحه تحتانی و فوقانی دارای سنگ های سخت بوده و لایه میدانی به دلیل رطوبتی که داشته دارای سنگ نرم بوده است.

در دوره های گذشته معماران جهرمی این غار را کشف کرده و به وسیله ابزاری نظیر تیشه و اره هایی که داشته اند سنگ هایی را استخراج کرده اند.

این معماران در ابتدا سنگ ها را از بدنه کوه جدا کرده و از آن امرار معاش می کرده اند. این افراد از سنگ های استخراج شده برای ساختمان ها، کفپوش منازل، ستون ها و سرستون های مساجد استفاده می کرده اند و به دلیل حجم استخراج سنگ این غار وسعت بسیار زیادی دارد.

اما نکته قابل توجه در بزرگترین غار دست ساز جهان این است که معماران در آن زمان به تکنولوژی معدن رسیده و ستون هایی را در این غار ساخته اند که وزن لایه فوقانی را تحمل می کند و با توجه به عمق غار احتمال داشته که نور کافی در انتهای این غار نباشد اما معماران با ابزارهایی که داشته روشنائی هایی ایجاد کرده تا زمانی که به انتهای غار می رسند بتوانند سنگ برداشت کنند.

این غار به الفاظ مختلفی مانند غار سنگ شکنان و سنگ اشکنان شناخته شده و دارای 13 دهانه و 100 ستون است.اما برخی از کارشناسان میراث فرهنگی معتقدند که در یک دوره که برداشت سنگ پایان یافته افراد سودجو اقدام به برداشت سنگ کرده و این غار را مورد تعرض قرار داده اند که این امر باعث شده که ستون های جلوی غار به شدت ضعیف شده و در آینده استحکام خود را از دست خواهند داد.

اما طی مدت اخیر بزرگترین غار دست ساز جهان در حالی در لیست آثار ملی قرار گرفته که از داشتن حداقل امکانات و تجهیزات برای گردشگران بی نصیب است به همین دلیل در حال حاضر بیش از هر زمان دیگری این غار به توجه مسئولان نیاز دارد زیرا هم اکنون به محلی امن برای معتادان و افراد ولگرد تبدیل شده است.

یک فعال میراث فرهنگی در این رابطه گفت: این غار هم اکنون به دلیل کم توجهی مسئولان امر به پاتوق افراد ولگرد و معتاد تبدیل شده و نبود امنیت لازم در این اثر تاریخی منجر شده که گردشگران نتوانند از آن بازدید کنند.

وی معتقد است که طی چند مدت اخیر با تلاش دوستداران میراث برای شناسایی بزرگترین غار دست ساز جهان اقداماتی صورت گرفته اما آن چیزی که برای مقاوم سازی و دیگر اقدامات به منظور جلوگیری از تخریب آن موثر است انجام نشده است.

بر اساس نظر دوستداران میراث فرهنگی، بزرگترین غار دست ساز جهان از داشتن حداقل امکانات از جمله سرویس بهداشتی، راهنمای گردشگری و حتی از نظر نظافت در وضعیت بسیار بدی است به همین دلیل با ثبت این اثر تاریخی و باارزش هم اکنون بیش از هر زمان دیگری متولیان امر باید برای حفاظت از این غار تلاش کنند.

این اثر یکی از داشته های تاریخی مهم شهرستان جهرم به شمار می آید که می تواند به رونق صنعت گردشگری در این شهرستان کمک کند.

با ثبت این اثر تاریخی منحصر به فرد مسئولان امر می توانند نسبت به محافظت و مراقبت از این غار تاریخی تلاشهای بیشتری انجام دهند.