اعتیاد به مواد مخدر نوظهور

شاید فکر کنید عوارض این مواد فقط اعتیادآور بودن آنها و احساسات موقت هستند ولی قضیه به همین جا ختم نمی‌شود، این مواد آثار دائمی مخربی بر تمامی ارگان‌های بدن بخصوص سیستم عصبی و قلبی عروقی دارند و نیز علت بسیاری از سرطان‌های موجود استفاده از همین مواد مخدر است. حتی ممکن است برخی از این مواد اعتیادآور نباشند، ولی مستقیما اثرات مخرب خود را روی سلول‌های مغز و دیگر سلول‌های عصبی بدن اعمال کنند و به‌طور مستقیم این اعضا را از کار بیندازند، مثلا برنز و نخ از این جمله‌اند. با توجه به این مسائل و شیوع نسبتا فراوانی که این مواد در بین جوانان ما پیدا کرده‌اند، شناخت آنها می‌تواند تا حد زیادی به شما کمک کند تا از عوارض این مواد بشدت سمی در امان باشید.

شاید شما هم به دفعات شنیده باشید یا با آدم‌هایی برخورد کرده‌اید که به بدنسازی می‌روند و از استروئیدها به عنوان داروی مقوی یاد می‌کنند یا خانم‌ها بخصوص دختران جوانی که دست به مصرف بی‌رویه و نادرست داروهای حاوی هورمون‌های مردانه می‌زنند با این باور که به وزن ایده‌آل خود برسند، اما واقعا این ادعا‌ها تا چه حد به واقعیت نزدیک هستند؟

سال‌ها پیش استروئیدهای آنابولیک به منظور جایگزینی کمبود هورمون‌های مردانه تولید و به بازار عرضه شد. این دارو در کاهش ضعف مبتلایان به ایدز نیز موثر بود. اشکال مختلفی از این استروئیدها در بازار موجود است و به صورت خوراکی، تزریقی، پماد یا ژل در اختیار افراد قرار می‌گیرد. این داروها از آنجا که حاوی هورمون‌های مردانه هستند، باعث عضلانی شدن بدن می‌شوند و می‌توانند تا حدودی بر توان جسمی فرد بیفزایند، همچنین با مصرف این مواد نوعی حالت سرخوشی به فرد دست می‌دهد که این مساله به تنهایی باعث افزایش تمایل فرد در استفاده مجدد از این مواد می‌شود. متاسفانه تحقیقات نشان داده که استروئیدهای آنابولیک در افراد مصرف‌کننده باعث بروز مشکلاتی از قبیل تغییرات خلق به سمت افسردگی و اضطراب می‌شود، بعلاوه می‌تواند منجر به ایجاد وابستگی یا همان اعتیاد شود. به این صورت که فرد در صورت قطع مصرف آن دچار اختلالات رفتاری و خلقی از جمله تحریک‌پذیری، برانگیختگی و پرخاشگری می‌شود. از عوارض دیگر این استروئیدها، جوش‌های چرکی در پوست است که بشدت به درمان مقاوم هستند، طاسی سر و به‌وجود آمدن شوره، پرفشاری خون، افزایش کلسترول و متعاقبا بروز سکته از دیگر عوارض آن هستند. سرطان کبد عارضه خطرناکی است که به کرات پس از مصرف طولانی مدت این مواد گزارش شده است. بعلاوه این داروها اثرات وابسته به جنس نیز دارند به صورتی که در زنان باعث بروز علائم مردانه مثل ضخیم شدن صدا، پرمویی بدن و ریزش موی سر شده و در مردان منجر به کاهش قدرت باروری و رشد سینه‌ها می‌شود. به طور کلی تخمین زده می‌شود این داروها عوارض ناشناخته بسیاری دارند و به همین دلیل موکدا توصیه می‌شود از هرگونه مصرف نابجای آن بپرهیزید. بسیاری از محققان بر این باورند استروئیدهای آنابولیک تاثیری بر لاغری افراد ندارند و فقط توده عضلانی را افزایش می‌دهند. شاید تغییر ظاهر فرد به شکل عضلانی، او را به این برداشت اشتباه هدایت کند که لاغر شده است.

در کنار این مواد استروئید، موادی به نام‌های نور جیزک و تم جیزک در باشگاه‌ها و مراکز ورزشی به اصطلاح برای افزایش نیروی ورزشکاران مورد استفاده قرار می‌گیرد. جالب است بدانید این مواد همان هروئین هستند که به صورت فشرده درآمده و به عنوان نیروزاهای جدید معرفی می‌شوند. افراد مدتی پس از استعمال این مواد به مخدرهای تزریقی روی می‌آورند و به همین راحتی معتاد می‌شوند! متاسفانه مصرف این مواد در آزمایش خون قابل شناسایی نیست. جالب‌تر آن‌که برخی سوداگران مرگ ادعا می‌کنند می‌توان از این مواد به عنوان راهی برای ترک مواد مخدر سود برد که این گفته نه تنها درست نیست و کسی با مصرف این مواد اعتیاد خود را ترک نمی‌کند، بلکه اعتیاد فرد را تشدید می‌کند و او را در دامی خطرناک‌تر می‌اندازند.

قرص ریتالین حاوی ماده‌ای به نام «متیل فندیت» است که برای درمان بیماران بویژه کودکان بیش فعال و بیش فعالانی که در تمرکز خود مشکل دارند، تجویز می‌شود. این ماده را می‌توان با شیشه مقایسه کرد ولی قدرت آن از شیشه کمتر است و در قیاس با کافئین مدت بیشتری فرد را بیدار نگه می‌دارد. این دارو با این تصور که در شب امتحان باعث بیداری و تمرکز بیشتر فرد می‌شود، در بین دانشجویان گروه‌های مختلف رواج دارد. بسیاری از افراد به اشتباه تصور می‌کنند این ماده اعتیادآور نیست ولی متاسفانه اعتیاد به این دارو نسبت به خیلی از مواد مخدر سریع‌تر صورت می‌گیرد. اعتیاد به این ماده چندان پر سر و صدا نیست ولی وقتی فرد بخواهد آن را کنار بگذارد، تازه به اعتیاد خود پی می‌برد. این قرص از نظر‌های مختلفی مورد سوءاستفاده قرار می‌گیرد، البته اگر افراد به اندازه کافی با عواقب استفاده بی‌رویه و بدون تجویز پزشک آشنا باشند، هیچ گاه اقدام به مصرف خودسرانه چنین دارویی نمی‌کنند. انگیزه‌هایی که جوانان را به سمت مصرف قرص ریتالین می‌برد شامل تمایل به لاغری و کاهش وزن، سرخوشی و افزایش انرژی، کاهش نیاز به خواب و افزایش تمرکز در شب امتحان و افزایش توانایی‌های جسمی و روحی آنان است، هر چند متاسفانه آنچه در دراز مدت نصیب آنها می‌شود، لاغری مفرط(کاشکسی)، کاهش توانایی‌های مغزی از جمله تمرکز، اختلال در خواب و کاهش حافظه، مشکلات متعدد جسمی مثل پرفشاری خون، کم خونی، افزایش ضربان قلب و کچلی، معضلات روحی از قبیل افسردگی‌های شدید و پرخاشگری هستند که رهایی از آنها بسیار دشوارتر از پیشگیری از بروزشان است. آنچه باید مورد توجه قرار گیرد، آن است که کودکان و افرادی که خلق و خوی ثابتی ندارند و مشکلاتی از قبیل اضطراب و خودزنی دارند بیشتر به سمت استفاده از ریتالین می‌روند.

نخ و برنز 2 ماده مخدری است که بتازگی با تبلیغات جدید وارد بازار شده‌اند. به گفته برخی منابع این مواد همان مواد مخدر قدیمی هستند که نامشان عوض شده و این بار با این چهره در بین جوانان رسوخ کرده‌اند. این مواد به مراتب از موادی مثل کراک مخرب تر و زیان آورتر هستند. نخ، ظاهری شبیه برنج سوخته دارد و طریقه استعمال آن به این صورت است که در خراشیدگی‌های سطح بدن قرار می‌گیرند. این ماده از این طریق در بدن نفوذ کرده و تا عمق یک تا 2 سانتی‌متری فرو می‌رود بعلاوه طول این ناحیه ایجاد شده توسط نخ به حدود 7 سانتی‌متر هم می‌رسد و به این طریق جذب بدن می‌شود و اثرات مخرب خود را به جا می‌گذارد. برخی افراد نیز قطعات درشت‌تر آن را با پیچیدن به دور سیگار خود استعمال می‌کنند.

برنز ماده‌ای است که وقتی روی یخ قرار گیرد، تبخیر می‌شود و فرد مواد حاصل از این تبخیر را استنشاق می‌کند و به این ترتیب از طریق دستگاه تنفس وارد بدن و از این راه جذب می‌شود.

این دو ماده از توهم زاهای به اصطلاح جدید هستند که با شیوه استعمال جدید به بازار مصرف ارائه شده‌اند. عوارض این مواد تمام بدن بخصوص توانایی‌های ذهنی را مورد هدف قرار داده به طوری که فرد مصرف‌کننده از حالت هوشیاری خارج شده و چنان در توانایی‌های شناختی وی اختلال ایجاد می‌شود که حتی افراد خانواده خود را از دیگران تمیز نمی‌دهد. بعلاوه این افراد در تشخیص فاصله‌ها و ارتفاعات دچار مشکل می‌شوند و فاصله‌های دور را نزدیک و ارتفاعات بلند را کوتاه تصور می‌کنند البته این عوارض از ابتدایی‌ترین آثار این مواد است، خود شما براحتی می‌توانید عواقب بدتر آن و خطراتی که برای جان مصرف‌کننده و اطرافیان وی در بر خواهد داشت را حدس بزنید. توجه کنید که این مواد فقط چند نمونه هستند که هر روز تولید و به بازار عرضه می‌شوند. مواد تخدیری بسیاری وجود دارند که شاید هنوز جزو مواد اعتیادآور طبقه‌بندی نشده‌اند ولی آثار مخرب فراوانی دارند، مواد دیگری که از قدیم بوده‌اند و نیز موادی مثل شیشه و کراک همچنان از معضلات جامعه محسوب می‌شوند. از آنجا که تولید مواد مخدر به این سمت و سو کشیده شده که مواد مخدر بشدت زیان بارتر از گذشته را با روش استعمال راحت‌تری در دسترس جوانان قرار دهند، بعلاوه نوع تبلیغاتی که به مصرف‌کننده ارائه می‌شود، متفاوت و به مراتب اغواکننده‌تر هستند، بهترین راهکار برای در امان ماندن از این دام‌ها، داشتن آگاهی کافی و انتقال آن به جوانانی است که بیشتر طعمه این سوداگران می‌شوند. به عنوان مثال برخی آرایشگاه‌های زنانه ماده‌ای مثل شیشه را به عنوان دارویی برای لاغری به افراد معرفی می‌کنند و به این ترتیب افرادی که آگاهی کافی در این زمینه ندارند در دام اعتیاد گرفتار می‌شوند. در باشگاه‌های ورزشی نیز همان‌طور که توضیح داده شد، موادی عرضه می‌شوند که در نگاه اول برای جوانان بسیار جذاب هستند، ولی با کمی تامل، این مواد نیز جز آثار مخرب فراوان سودی برای مصرف‌کننده ندارند.

فاطمه خداکرمی