معبد آناهیتا الهه آبهای روان

به گزارش ایرنا، معبد الهه آبهای روان (آناهیتا) که از نظر تاریخی مربوطه به دوران ساسانی و به لحاظ ستونهای سنگی قطور، یکی از منحصر به فردترین معابد سنگی جهان است.

این بنا به خاطر ستونها و پله های آن شباهت زیادی به تخت جمشید شیراز دارد و از این رو از پربیننده ترین آثار تاریخی استان کرمانشاه محسوب می شود.

این بنا بر روی تپه طبیعی با حداکثر ارتفاع 32 متر نسبت به سطح زمین های اطراف ساخته شده است.

نقشه بنای کنگاور چهار ضلعی و به ابعاد 209*224 متر است که هر ضلع آن به شکل صفحه ای به قطر 18 متر است، این صفحه ها با لاشه سنگ و ملاط گچ ساخته شده اند که نمای بیرونی آنها به وسیله سنگهای بزرگ تراشیده شده ای به صورت خشکه چین پوشش داده شده و گاهی برای اتصال برخی از بلوکها، از بستهای آهنی و سربی استفاده کرده اند.

در قسمت جنوبی بنا، پلکان دو طرفه ای به درازای 154 متر وجود دارد که هر دو تا پنج پله در یک بلوک سنگی ایجاد شده است.

در وضع موجود تعداد سنگ پله ها در پلکان شرقی 26 پله و در پلکان غربی 21 پله می باشد ولی با توجه به ارتفاع دیوار که 20/8 متر از آن باقی مانده به طور یقین تعداد پله ها بیشتر از این بوده است.

در بخش شمال شرقی بنا نیز دو ردیف موازی سنگهای تراشیده بکار رفته که بر وجود ورودی به عرض دو متر در این بخش از بنا دلالت دارد، در مرکز بنا، صفحه ای با جهت شرقی، غربی ساخته شده که 93 متر درازا و 30/9 متر پهنا و بین 3 تا 5 متر ارتفاع دارد.

این صفحه با لاشه سنگهای بزرگ که حداقل یکی از سطوح آن صاف بوده ساخته شده است و نمای آن با ملاط گچ پوشیده شده که جز در برخی از سطوح پایین دیوار نشانی از آن نمانده است.

بر روی صفحه های چهارگانه این بنا به جز فاصله بین دو رشته پلکان جنوبی، یک ردیف ستون قرار گرفته است، این ستون ها کوتاه و قطورند بلندی هر ستون که شامل پایه، ساقه و سرستون می باشند 54/3 متر و قطر هر یک از ساقه ستونها که استوانه ای شکل است 144 سانتی متر است.

در مورد کارکرد این بنا در میان محققین اختلاف نظرهایی وجود دارد. بطوریکه عده ای از نویسندگان این بنا را معبدی برای الهه آناهیتا دانسته اند، آناهیتا ایزد بانوی، آبهای روان، زیبایی، فراوانی و برکت در دوران پیش از اسلام بوده است.

ولی برخی دیگر از محققین به تبعیت از نوشته های مورخین ایرانی و عرب سده سوم هجری به بعد کارکرد این بنا را کاخی ناتمام برای خسروپرویز معرفی کرده اند.

از نظر زمان ساخت نیز عده ای این بنا را به اواخر سده سوم و آغاز سده دوم پیش از میلاد نسبت داده اند، عده دیگر آن را به سده یکم پیش از میلاد و سیف الله کامبخش فرد کاوشگر بنا، آن را به سه دوره هخامنشی، اشکانی و ساسانی نسبت می دهد ولی مسعود آذرنوش کاوشگر دیگر بنا آن را کاخ ناتمامی از خسروپرویز در اواخر دوره ساسانی می داند.