حادثه ژاپن، از نیروگاه اتمی بترسیم یا نه؟

روشن است که در ساخت و ساز نیروگاه‌های اتمی قطعا امکان ندارد که به حوادث طبیعی همچون زلزله توجه خاص در حد بسیار بالا صورت نگیرد، چرا که موضوع و احتمال آلودگی‌های اورانیومی با تاثیرات مخرب بر نسل‌های متوالی در میان است.

در حادثه رخ داده در ژاپن نیز تا همین جای کار نیروگاه‌های اتمی با وجود وارد آمدن آسیب و وقوع انفجار در آنها (البته از نوع هیدروژنی)‌ هنوز به لحاظ امنیتی مردود و شکست‌خورده نیستند و در حادثه‌ای که در هزار سال گذشته ژاپن به این شدت و وضعیت سابقه نداشته، بشکه‌های فولادی رآکتورها هنوز در جای خود باقی مانده و در برابر وقوع انفجار و آلودگی‌های احتمالی که می‌تواند از طریق اقیانوس آرام حتی آمریکا و چین را هم متاثر کند، مقاومت کرده‌اند.

بنا بر گزارش‌های موجود، همزمان با وقوع زلزله 11 رآکتور اتمی در ژاپن به طور اتوماتیک خاموش شده و از کار بازایستاده‌اند و از لحظه‌ای که به کمک دیگر نیروگاه‌های حرارتی قرار بوده که به خنک شدن نیروگاه‌های اتمی کمک شود، این بخش‌ها خود درگیر سونامی شده‌‌اند.

لذا خنک کردن رآکتورهای اتمی دچار وقفه شده و افزایش زیاد دما موجب تولید هیدروژن شده که هیدروژن انباشته در مجاورت هوا ایجاد انفجار می‌کند که این انفجارها تاکنون خارج از شبکه و لایه‌های ضخیم فولادی رآکتورها بوده است، البته ژاپنی‌ها تاکنون با آب دریا و دیگر مایعات و گازهای خنک‌کننده و حتی لوله‌های آتش‌نشانی به خنک کردن سیستم‌ها پرداخته‌اند تا خلأ و دیرکرد روی داده در جریان خنک‌سازی را جبران کنند.

این وقایع چند نکته مهم در خود دارد؛ اول این‌که چنانچه صاحب‌نظران عرصه انرژی گفته‌اند کشورها باید در مدل تولید و مصرف انرژی خود مدل ترکیبی و برخورداری از انواع آن را داشته باشند، چه آن‌که وابسته شدن به یک نوع انرژی نقص‌هایی دارد که یکی از آنها یعنی عقب ماندن نیروگاه‌های حرارتی برای کمک به خنک‌سازی در این ماجرا دیده شد. کشور ژاپن امروزه بیش از 40 درصد از برق خود را از نیروگاه‌های اتمی تامین می‌کند و شاید در این جهت در مسیر افراط قرار گرفته باشد. توصیه مطلعین امر برخورداری کشورها از سبد انرژی‌های مکمل است. دوم این‌که نیروگاه‌های اتمی کماکان ایمن‌ترین محصول و تولید دست بشر در برابر حوادث طبیعی هستند و مورد پیش آمده در ژاپن نیز تجربه‌ای است که در آینده به کار افزایش ضریب ایمنی نیروگاه‌های اتمی خواهد آمد.

خلاصه این‌که حادثه ژاپن بسیار مهم است، ولی دلیل و بهانه ترسیدن و ترساندن یکدیگر از نیروگاه‌های اتمی نیست، آن هم در جهانی که تعداد بی‌شماری نیروگاه اتمی در آن در حال کار است و تامین امنیت در آن نه یک مقوله محدود به یک کشور بلکه تبدیل شده به پدیده‌ای دسته‌جمعی و جهانی است و تجربه بشر اتفاقا در زمینه تامین امنیت این یک مورد، یعنی نیروگاه‌های اتمی تولید برق موفق بوده است.

جلال برزگر / دبیر گروه سیاسی