پردیس ایرانی، افتخار جهانی

باغ‌های ایرانی از دیرباز و در نگاه سیاحان و جهانگردان همواره مورد توجه بوده‌اند. نمی‌توان سفرنامه‌ای از مسافران آمده به این دیار خواند و ردپایی از باغ‌های ایرانی را در آن نیافت. سبک خاص معماری از یکسو و از سویی دیگر توجه به مفهوم آب در ساخت مجموعه‌ای از سازه‌ها و ابنیه برای شکل گرفتن مفهومی به نام باغ ایرانی باعث شده است تا در تمامی دنیا باغ‌های ایرانی منحصر به‌فرد و کاملا ایرانی به نظر آیند. ایرانیان از دیرباز در زمینه ساخت سازه‌های آبی مشهور بودند و ترکیب این فناوری با هنر معماری اصیل ایرانی باعث شد تا باغ ایرانی جایگاه ویژه‌ای برای خویش در این زمینه دست و پا کند. این امر با توجه به نوع زیستگاه جغرافیایی ما که کاملا ایران را کشوری کم‌آب و شاید خشک ساخته، از اهمیت بالایی برخوردار است. در نگاه جهانگردان و سیاحان دنیای باستان، ایرانیان همواره هنر را در زندگی روزمره خویش دخیل داشته‌اند. از این‌رو وقتی در یافته‌های باستانی‌ باستان‌شناسان لیوان‌هایی منقش به تصاویر هنری دیده می‌شود، باستان‌شناسان چندان با تعجب به این امر نگاه نمی‌کنند. البته این امر تا به امروز نیز در زندگی ما جاری و ساری است، هرچند شاید نمود آن در زندگی امروزه ما چندان جلوه نداشته باشد، اما این یک واقعیت است که باید به آن توجه شود. از این‌رو باغ ایرانی را می‌توان نمایی از زندگی ایرانی دانست. زندگی توام با هنر که به جرات می‌توان گفت در دنیای باستان و حتی امروز نمی‌توان نمونه آن را در دیگر نواحی دنیا سراغ گرفت.

باغ‌های ایرانی شامل 4 عنصر زمین، آب، گیاه و فضای معماری است. آنچه باغ ایرانی را از سایر باغ‌های دنیا متمایز می‌کند، این است که هر آنچه در فضای باغ وجود دارد با نظم معماری به هم پیوند خورده و بناها و فضای باز باغ با هم تلفیق شده و جدای از یکدیگر نیستند به طوری که حتی عنصر آب در میان بناها در جریان است. باغ‌های ایرانی به طور حتم در فهرست جهانی یونسکو به ثبت خواهند رسید تا جهان بار دیگر به هنر فاخر ایرانی که در زندگی روزمره مردمان این نقطه از دنیا متجلی شده است، افتخار کند.

مهدی نورعلیشاهی / گروه فرهنگ و هنر