خداحافظی فارس با شیرین بیان

به گزارش مهر، در استان فارس حدود 7‌/‌11 میلیون هکتار مراتع در اقلیم‌های مختلف وجود دارد که ظرفیت تولید علوفه این عرصه‌ها بیش از یک ‌میلیون تن است و 5‌/‌8 میلیون هکتار از این عرصه‌ها مرتعی بوده و در حدود 50 درصد از آنها توان تولید گیاهان دارویی و صنعتی وجود دارد. گونه‌های گیاهی شاخص استان فارس شامل آنغوزه، باریجه، وشاء، زیره سیاه، گل نرگس و... است که به خاطر وجود این گونه‌های با ارزش استان فارس به قطب تولید گیاهان دارویی تبدیل شده است.

اما طی مدت اخیر بهره‌‌برداری‌های بی‌رویه باعث شده که برخی از گونه‌های گیاهان دارویی از جمله باریجه و آنغوزه در خطر انقراض قرار گیرند علاوه بر این نبود صنایع تبدیلی در فارس برای تبدیل گیاهان دارویی خطراتی را به همراه داشته است.

در حال حاضر بخش قابل توجهی از محصولات گیاهان دارویی به صورت خام و فرآوری نشده و در بسته‌بندی نامناسب به کشورهای مقصد صادر و به صورت فرآوری شده با قیمت‌های بسیار بالا به کشور باز می‌گردد.

رئیس اداره بهره‌برداری منابع طبیعی استان فارس در این رابطه گفت: به رغم بارندگی‌های نسبتا خوبی که طی مدت اخیر در این استان داشتیم، اما به دلیل بهره‌برداری‌های بی‌رویه برخی از گیاهان دارویی در خطر انقراض قرار دارند.

محمدصالح مصطفوی افزود: برخی از گیاهان ازجمله گیاهان دارویی از خانواده باریجه به شدت در حال انقراض هستند و برخی دیگر ازجمله آنغوزه، ریشه شیرین بیان و... در خطر انقراض قرار دارند زیرا افراد به صورت قاچاق اقدام به بهره‌برداری بی‌رویه از این گیاهان می‌کنند.

وی در بخش دیگری از سخنان خود با بیان این که صنایع تبدیلی گیاهان دارویی در فارس ضعیف است، بیان کرد: برخی از گیاهان که در فارس قدمت 50 ساله دارند بهره‌برداری شده و به صورت خام برای فرآوری به کشورهای دیگر صادر‌می‌شوند.

رئیس اداره بهره‌برداری منابع طبیعی استان فارس با بیان این که مقصد بیشتر صادرات گیاهان دارویی استرالیا و ایتالیاست، تصریح کرد: یک سی‌سی فرآوری صمغ آنغوزه 12 تا 13 دلار فروخته می‌شود در حالی که در فارس یک کیلوگرم صمغ آنغوره 50 دلار قیمت دارد.

مصطفوی گفت: صنایع تبدیل گیاهان دارویی در استان فارس و کشور بسیار ضعیف است به همین دلیل گیاهان دارویی که قادر هستند 500 برابر نفت ارزش افزوده داشته باشند به صورت خام به کشورهای اروپایی صادر می‌شوند.

وی با بیان این که طی چند سال اخیر مجوز بهره‌برداری گیاهان دارویی در فارس کم صادرشده، اظهار کرد: در سال جاری صادرات گیاهان دارویی 270 هزار کیلوگرم بوده که این میزان نسبت به سال گذشته 100 درصد افزایش داشته است.

رئیس اداره بهره‌برداری منابع طبیعی استان فارس درباره تعداد کارخانه‌های فرآوری ریشه شیرین‌بیان نیز گفت: در حال حاضر 8 کارخانه در استان فارس وجود دارد که با توجه به برداشت‌های بی‌رویه از این گونه طی 8 تا 10 سال آینده کارخانجات برای تامین مواد اولیه با مشکل روبه‌رو می‌شوند.

مدیرکل منابع طبیعی فارس نیز گفت: با وضعیت کنونی تا چند سال آینده ریشه شیرین‌بیان در این استان خشک خواهد شد.مهرزاد خرد افزود: متاسفانه در تصمیمات کلان گرفته شده در ارتباط با گیاهان دارویی به توسعه همه‌جانبه توجه نشده و در حال حاضر این گیاهان به صورت خام و بدون توجه به کشت و توسعه مجدد آنها صادر می‌شود، این در حالی است که در گذشته صادرکنندگان محصولات گیاهی دارویی براساس قانون و با داشتن مجوز از منابع طبیعی، اقدام به صادرات می‌کردند و ملزم بودند که با تحویل بذر مجانی این گیاهان به نسبت برداشت آنها، به کشت و توسعه مبادرت کنند.

وی تصریح کرد: از سال 82 به بعد به بهانه تسهیل در صادرات، صادرکنندگان این گیاهان، از منابع طبیعی مجوز نمی‌گیرند و به همین دلیل نظارتی هم بر روند توسعه و کشت آنها صورت نمی‌گیرد.خرد خاطرنشان کرد: استان فارس از نظر تنوع و توانمندی تولید گونه‌های گیاهان دارویی مقام اول را دارد و منابع طبیعی نیز با توجه به فقدان الزام قانونی و ردیف اعتباری، 13 هزار هکتار از اراضی استان را به کشت این نوع گیاهان اختصاص داده است.

به گفته وی، آنغوزه، وشاء، زیره‌سیاه و پیاز گل نرگس ازجمله گونه‌هایی است که به روند توسعه کشت آنها توجه‌ شده است.