«صدای روستا» را از زبان ما بشنوید

این برنامه که به همت گروه جامعه رادیو ایران تهیه می‌شود، قصد دارد ضمن معرفی روستاهای کشور به بحث کشاورزی و دامداری، صادرات در ایران و کارآفرینی و تولید پایدار بپردازد.

وقتی به استودیوی شماره 6 می‌رسم، پرهام تجدد صدابردار مشغول تنظیم صداست. آرم برنامه با صدای داوود حیدری آغاز می‌شود: «از بانگ بیدار باش خروسخون و به وقت غروب و صدای پیر موذن، کشاورز و روستایی دمی و درنگی از کار و تلاش غافل نیست.» این صدا که به همراه یک ملودی کهن ایرانی با ضرباهنگ‌های مخملی پخش می‌شود و هادی ساعی، تهیه‌کننده خوش‌ذوق برنامه افکت‌های مناسبی را گذاشته است، تداعی‌کننده حرکت، آغاز یک صبح پر از هیجان، رویش و سرسبزی است.

آن‌گاه علی‌اصغر نادرپور با آرامش خاصی می‌گوید: «با نام او که سرآغاز هستی است. شیرین‌ترین سلام‌ها برای شما که آرزومند ایرانی آباد هستید.» پس از پخش یک موسیقی، نادرپور با همان آرامشی که متعلق به مردمان ساده و بی‌ریای روستاست می‌گوید: «اون سوی همهمه شهر اون طرفا، پای نخلا... کپرها صمیمی‌اند... دل‌ها همه، آشنا، قوم و خویش و پاره تن همدیگه‌ن... اون سوی شهر، محبت، هست. زیاد هم هست، اون سوی شهر، اون سوی هیاهوی شهر، لهجه‌ها، ساده حرف می‌زنن. سلام کا... نه خسته. علیک! بابام.. نه مونده. کار و بار چه جوره...»

نادرپور با قلم شیوایش این متن‌ها را نوشته و با لحن گرمش با مخاطب صحبت می‌کند گویی که مخاطب را از نزدیک می‌بیند، فرهنگش را می‌شناسد با نیازش آشناست و چه صمیمی و راحت با امواج صدا از هیاهوی شهر فارغ می‌شود و به زیبایی دور از این شهر می‌رسد. با توصیف زیبایش شنونده را به پای نخل‌ها در بوشهر می‌برد.

آن گاه نادرپور ادامه می‌دهد: «در این برنامه با «صدای روستا» همسفر می‌شیم با همکارانمون در مرکز صدای بوشهر و آقای مختار فیاض و می‌شنویم چه برای ما تهیه کردن و در بخش کشاورزی چه فعالیت‌هایی در آن دیار انجام شده. با قطعه موسیقی از دیار بوشهر با هم همراه می‌شیم.»

فیاض خبرنگار صدای بوشهر اعلام می‌کند در روستای تلخو در دشتستان است. یک روستایی با لهجه جنوبی به عوامل برنامه خوشامد می‌گوید. پس از آن فیاض با فردی از شورای اسلامی روستای تلخو گفتگو می‌کند و او در خصوص موقعیت و جمعیت روستا، همجواری دیگر روستاها و قدمت آن صحبت می‌کند. گفتگو با تولیدکننده داروی آلوئه‌ورا از دیگر بخش‌های این گزارش است که فردی با راهنمایی و مشاوره جهاد کشاورزی توانسته این محصول را در راستای بالا بردن توان اقتصادی فردی روستا کشت و در تابستان برداشت کند.

علی پرویزی، گزارشگر مرکز اردبیل در بخش دیگری از برنامه با آب و تاب خاصی می‌گوید: «در روستای گیلوان سراغ خانمی را گرفتیم که در اطراف کوه‌های منطقه توانسته با کار و کوشش از منطقه دیم خشن باغ سرسبزی را به وجود آورد. در سال 83 کشاورز نمونه، سال 86 مددکار ترویج نمونه و در سال 89 کارآفرین نمونه شود.»

صدای روستا ضمن مطرح کردن خلاقیت‌ها به طرح مشکلات نیز می‌پردازد.

فرصت را غنیمت شمرده و با علی‌اصغر نادرپور در خصوص ساخت برنامه گفت‌وگو می‌کنم. او که از سال 62 فعالیتش را در تلویزیون و درست یک سال بعد در رادیو آغاز کرده است، می‌گوید: «برنامه صدای روستا در راستای آشنایی با روستاهای کشور در بعدهای اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی تهیه می‌شود. در بعد اجتماعی گزارش‌هایی از موقعیت روستا از جمعیت و اقوام گرفته تا داشته‌ها، امکانات و نیازها تهیه می‌شود. فعالیت‌های زیر بخش کشاورزی از تولیدات گیاهی و دامداری‌های صنعتی و سنتی، آبزیان و پرورش ماهی در منطق مختلف روستایی و مسائل آبخیزداری، بهره‌وری در استفاده از آب مصرفی و استفاده ابزارهایی برای کشت ارگانیک و جنگل و منابع طبیعی در بعد اقتصادی مطرح می‌شود. در بعد فرهنگی هم که مکمل با دو بعد اجتماعی و اقتصادی است مطالبی در خصوص فرهنگسازی توان تولید بالاتر در روستاهای کشور مطرح می‌شود و در فواصل برنامه هم با پخش موسیقی‌های همان محل شنونده را به آن دیار از طریق امواج می‌بریم.

نادرپور که سردبیر، گزارشگر و گوینده برنامه است، می‌گوید: «ما در این برنامه ضمن مطرح کردن خلاقیت‌ها و نوآوری‌ها برای معرفی الگوی بهتر به دیگر کشاورزان، به مشکلات هم می‌پردازیم ولی پاسخ مسوول مربوط را هم در آن برنامه می‌گنجانیم.»

نادرپور درباره تهیه برنامه می‌گوید: «گزارش‌های برنامه خیلی ساده و روان هستند. در ایل ترکمن با پیاله چای خوردیم. در گیلان چای و کلوچه و در مازندران با مرکبات رنگارنگ پذیرایی شدیم. همین نشستن‌ها و برخاستن‌ها و همدلی را سرلوحه کارهایمان قرار دادیم. همچنین به خاطر این‌که صدای روستا هر شب ساعت 21:30 از شنبه تا چهارشنبه پخش می‌شود، من با دیگر همکاران گزارشگرم علی رشیدپور و تینا میرکریمی به سفر می‌رویم.»

نادرپور ادامه می‌دهد: «گاهی در طول سفر با کارآفرینانی آشنا می‌شوم که جای معرفی دارند، به طور مثال با جوانی در دامنه کوه‌های رامسر آشنا شدم که کارشناس باغبانی بود و او در دامنه کوه‌های در اراضی شیبدار که قبلا محصول کیوی نامرغوب تولید می‌کرد با تغییر روش در تولید توانسته بود تولید نهال شناسنامه‌دار در سطح بسیار بالا از مرکبات و گل‌های تزیینی و نهال مثمر و غیرمثمر داشته باشد و درآمدی چندین برابر نسبت به گذشته به دست آورد.

همچنین با توجه به این‌که 30 سال سابقه کار در رادیو دارم و بیشتر در سیر و سفر به شهرها و نقاط مختلف روستایی و عشایر هستم هر بار که به روستایی سر می‌زنم و آنجا را آبادتر می‌بینم، خوشحال می‌شوم.»

نادرپور از همکاران گزارشگر استان‌های خراسان، یزد، اردبیل، مرکزی و بوشهر که همکاری صمیمانه‌ای با برنامه داشتند و گزارش‌های متنوعی را تهیه کرده‌اند، تشکر می‌کند و می‌گوید: «دیگر استان‌ها هم گزارش‌هایی را ارسال کردند، اما چون از سیاست برنامه به دور بوده دوباره با آنها تماس گرفته و راهنمایی‌های لازم را برای درخواست جدید انجام داده‌ایم.»

نادرپور اظهار امیدواری می‌کند که در آینده‌ای نزدیک بتواند طی ارتباط با کارشناس هواشناسی اطلاعات روز را در اختیار کشاورزان قرار دهد تا این قشر زحمتکش بدانند چه زمانی مناسب برای کشت و کار است.

مهدی ساعی، تهیه‌کننده گروه جامعه رادیو ایران درخصوص تهیه این برنامه می‌گوید: «همان طور که از اسم برنامه پیداست صدای روستا صدای کسانی است که شاید خیلی کمتر شنیده می‌شوند یا در برنامه‌های رادیویی جایگاه خاصی برای آنها تعیین نشده است. ولی این قشر هستند که با تلاش و کوشش خود باعث امنیت و همچنین تامین نیازهای ما می‌شوند. این برنامه به فعالیت‌های روستاییان سراسر کشور اختصاص دارد! به همین دلیل سعی شده فضایی کاملا روستایی و به دور از مدرنیته در این برنامه ایجاد شود که این مستلزم استفاده از صداهایی است که بیانگر شخصیت یک کشاورز و یک روستایی است.»

وی با اشاره به تنوع موسیقی در برنامه ادامه می‌دهد: «تلفیق موسیقی مقامی آن منطقه با کلام آن روستایی هدفی است که سعی شده در این برنامه به آن دست پیدا کنیم! تمامی موسیقی‌های این برنامه از موسیقی‌های محلی است و موسیقی پاپ و مدرن جایی در این برنامه ندارد. در این برنامه به نقاط مختلف کشورمان چه از طریق گفتار و چه از طریق موسیقی سفر می‌کنیم و سعی در ایجاد فضای آن منطقه را در ذهن مخاطب داریم که امید داریم این فضا برای مخاطب ایجاد و القا شود!»