سرمایه‌هایی که در آتش سوختند

وقتی به دنبال اجرای یک برنامه توسعه‌ای که بدون ارزیابی و ملاحظات زیست محیطی تعدادی درخت قطع شده و تخریب می‌شود، تنمان می‌لرزد و به تکاپو می‌افتیم تا شاید بتوانیم مسیر اجرای طرح را عوض کرده یا حتی از روند ادامه آن جلوگیری کنیم، چطور می‌توانیم بنشینیم و شاهد باشیم یکشبه هکتارها هکتار از جنگل‌ها در آتش بسوزند و ما همچنان در مهار آن کم توان باشیم.

پدیده آتش‌سوزی جنگل‌ها پدیده‌ای است که شاید در برخی موارد هم کاملا غیرپیش‌بینی و غیرمنتظره باشد، اما مدیریت بحران برای همین مواقع است. برای کنترل حوادث غیرمترقبه و ناگهانی نباید اجازه بدهیم که یک پدیده طبیعی غافلگیرمان کند و بعد برای کنترل آن به تکاپو بیفتیم که حتما از سرعت پیش روی آن عقب خواهیم ماند.

به دنبال آتش‌سوزی در جنگل‌های پارک ملی گلستان، برآوردهای اولیه نشان می‌دهد که به حدود 300 هکتار از جنگل‌های گلستان براثر آتش‌سوزی خسارت وارد شده است، در حالی که 30 هکتار از جنگل ابر، بخشی از جنگل‌های سیاهکل، رودبار، املش و فومن و 5 هکتار از اراضی جنگلی جنگل‌های شهرستان ساری و سوادکوه نیز در آتش سوختند.

مسوولان سازمان محیط زیست اعلام کرده‌اند که به منظور کنترل شرایط احتمالی در آینده 60 نیروی امدادی هم‌اکنون در پارک ملی گلستان برای مقابله با آتش‌سوزی مجدد مستقر هستند و هنوز برآورد خسارات وارده به پارک ملی گلستان و جنگل ابر بر اثر آتش‌سوزی‌های اخیر صورت نگرفته است. از سوی دیگر مدیرکل مدیریت بحران سمنان نیز اعلام کرد که آتش‌سوزی جنگل ابر به طور کامل مهار شده است و در حال حاضر هیچ آتش‌سوزی‌ای در جنگل‌های استان وجود ندارد. مدیرعامل جمعیت هلال احمر استان گیلان نیز از مسافران خواست با توجه به وزش باد از روشن کردن آتش در فضای باز و مناطق جنگلی جدا خودداری کرده و در صورت روشن کردن آتش قبل از ترک محل نسبت به خاموش شدن آن اطمینان خاطر حاصل کنند و در صورت رویت آتش در مناطق جنگلی با سازمان‌های مربوط تماس گیرند.

به گفته مسوولان استان گیلان تلفن 147 ندای امداد برای مواقع اضطراری و کنترل شرایط در نظر گرفته شده است که افراد می‌توانند با مشاهده هرگونه موارد آتش‌سوزی از نیروهای امدادی کمک بگیرند.

به گفته کارشناسان با وزش بادهای گرم و به همراه خشک شدن بدنه درختان و جنگل‌ها احتمال بروز آتش‌سوزی در جنگل‌ها وجود دارد، اما بررسی‌ها نشان می‌دهد طبیعت تنها عامل 5 درصد این آتش‌سوزی‌هاست و کارشناسان معتقدند عوامل انسانی باعث 95 درصد دیگر این آتش‌سوزی‌ها در جنگل‌ها هستند. در میان عوامل تخریب‌کننده جنگل‌ها، آتش‌سوزی یکی از مهم‌ترین و خطرناک‌ترین عواملی به شمار می‌رود که سالانه ده‌ها هکتار از جنگل‌های کشور را به کام خود می‌کشد. این در حالی است که از میان رفتن گونه‌های نادر حیات وحش، ایجاد زمینه‌های فرسایش خاک، شیوع آفات و امراض گیاهی در مناطق سوخته شده و آلودگی شدید هوا، تنها بخشی از خسارات دیگر ناشی از آتش‌سوزی در جنگل‌هاست که معمولا محاسبه نمی‌شوند.

با تکرار پدیده‌های آتش‌سوزی، چندی پیش نماینده مریوان و سروآباد در تذکر شفاهی خود از وزیر جهاد کشاورزی و رئیس جمهور خواست برای جلوگیری از سوختن جنگل‌ها تمهیدات لازم را اتخاذ کنند.

اقبال محمدی با استناد به اصل 50 قانون اساسی گفته است همان طور که می‌دانید سرانه جنگل در جهان 8 هکتار است اما در کشور ما این رقم 2 هکتار بیشتر نیست.

براین اساس، جنگل‌های سرسبز زاگرس که یک موهبت الهی بوده در سال جاری و با توجه به تغییرات اقلیمی بخصوص در کردستان با 350 مورد آتش‌سوزی مواجه بوده و خسارات هنگفتی به عرصه‌های جنگلی در این مناطق وارد شده است.

به این ترتیب از وزیر جهاد کشاورزی و رئیس جمهور درخواست شد برای جلوگیری از سوختن این جنگل‌ها تمهیدات لازم را اتخاذ کنند. پس باید منتظر بود این بار مسوولان بلندپایه کشور به طور جدی به این امر توجه کنند.