در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
یادداشتهایی در باب عکاسی
هر چند که جذابیتهای بصری در یک عکس از مهم ترین مواردی است که میتواند آن عکس را در نگاه مخاطبش ماندگار کند، اما این جذابیتها (شامل نوع قاببندی عکس، طراحی نور و حتی نوع لنزهای به کار برده شده) تنها عامل زیبایی و ماندگاری یک عکس نیست.
عکسها میتوانند فارغ از این موارد تبدیل به آثاری شوند که بعدها مورد استناد قرار بگیرند و حتی برای بیان برخی از مبانی زیبایی شناسی آن عکسها را مثال بیاورند.
رولان بارت نویسنده فرانسوی کتاب «اتاق روشن»، شهرت خود را بیشتر مدیون آثار ارزندهای است که در زمینه نشانهشناسی و نقد ادبی آفریده است اما او در این کتاب به رابطه بین عکس و مفاهیمی همچون جاودانگی و مرگ میپردازد. بارت در این کتاب بیش از هر چیز خود را از قیود دست و پاگیر و چارچوبها و قوانین عکاسی جدا میکند و به رابطهای نهان در پشت عکسها با مخاطبین میپردازد.
بارت معتقد است عکاسی مفهوم و نیت هنر را جا به جا میکند و تغییر میدهد و به همین دلیل جایگاه خاصی در مسیر دنیا دارد. جالب اینکه گفتار او صرفا بر عکاسی قابل اطلاق است و نه، مثلا بر نقاشی. عکاسی در حقیقت بیش از سایر هنرها با یاد و خاطرهپردازی آمیخته است. عکس با گذشته درگیر است اما خودش هیچ گذشتهای ندارد.
اتاق روشن، را فرشید آذرنگ به فارسی برگردانده و نشر «حرفه نویسنده» آن را روانه بازار کرده است. آذرنگ خودش در بخشی از مقدمه در مورد «اتاق روشن» مینویسد بارت برای پرسش «آیا عکاسی هنر است؟» پاسخی تازه و ژرف مییابد. در حقیقت بارت با طرح دوباره این پرسش، به دنبال ماهیت عکاسی است نه جایگاه آن. از این رو کتاب او آمیزهای است از کلمات، تبارشان، مناسباتشان و ارجاعات گوناگون و حیاتی به حوزههای دیگر فکری و روابط میان متنی.
میثم اسماعیلی
گروه فرهنگ و هنر
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
فارسی، زبان گفتوگوی جهان
معاون وزیر بهداشت:
