نمایندگان ویژه رئیس‌جمهور، مشاور شدند

بعد از برگزاری این جلسه، انتقاد از این انتصاب‌ها شکل جدیدی به خود گرفت و منتقدان، انتصاب نمایندگان ویژه رئیس‌جمهور را به عنوان مصداق بارزی از موازی‌کاری در حوزه سیاست خارجی عنوان کردند و خواستار لغو آن شدند.

اظهارات حمید بقایی، رئیس سازمان میراث فرهنگی در خصوص روابط ارامنه و ترک‌ها که باعث واکنش دولت ترکیه و احضار سفیر ایران در آنکارا شد بر حجم انتقادات افزود و باعث شد که حتی وزیر خارجه نیز که تا آن زمان سکوت کرده بود، لب به انتقاد بگشاید.

متکی در واکنش به اظهارات بقایی که از سوی رئیس‌جمهور به عنوان نماینده ویژه در امور آسیا منصوب شده بود، گفت: مشخص نیست آقای بقایی بر اساس کدام مسوولیت و از چه جایگاهی این‌گونه سخنان نسنجیده را بیان می‌کند.

چند روز بعد، نمایندگان مجلس شورای اسلامی با امضای بیانیه‌ای خواستار خودداری دولت از موازی‌کاری در عرصه سیاست‌خارجی شدند و اعضای کمیسیون امنیت‌ملی و احمد توکلی نیز در نامه‌های جداگانه‌ای بر این نکته تاکید کردند.

احمد توکلی در نامه خود به رئیس‌جمهور با اشاره به اصل 127 قانون اساسی نوشت: بر اساس این اصل، رئیس‌جمهور می‌تواند در موارد خاص، بر حسب ضرورت، با تصویب هیات وزیران نماینده ویژه با اختیارات مشخص تعیین کند اما وقتی شما آقای مشایی و آقای بقایی را با اختیارات وسیع، در موارد بی حد و حصر، بدون وجود هیچ ضرورتی و با تصمیم فردی و بدون حتی اطلاع هیات وزیران، نماینده ویژه در امور خاورمیانه و آسیا معرفی می‌کنید هرچهار شرط مذکور در قانون اساسی را نقض کرده‌اید.

توکلی با اشاره به اختیارات واگذار شده به نمایندگان ویژه از سوی رئیس‌جمهور افزود: آیا به این ترتیب، جایی برای وزارت خارجه، شورای امنیت ملی و دبیرخانه آن و وزارت اطلاعات باقی گذاشته‌اید؟

بعد از گذشت بیش از 20 روز از این انتقادات، رئیس‌جمهور دیروز با صدور احکام جداگانه‌ای، نمایندگان ویژه خود را به مشاور، تنزل مقام داد و البته دو نفر جدید را نیز به این فهرست، اضافه کرد. بر اساس احکام جدید، سیدشمس‌الدین حسینی، وزیر اقتصاد به عنوان مشاور رئیس‌جمهور در امور آفریقا و محمد عباسی، وزیر تعاون به عنوان مشاور رئیس‌جمهور در امور ‌آمریکای لاتین معرفی شده‌اند.

رئیس‌جمهور در قسمتی از احکام جدید خود که به صورت مشابه در حکم هر 6 نفر تکرار شده خطاب به مشاوران خود آورده است: « لازم است کلیه دستگاه‌های اجرایی در بهره‌گیری حداکثری از ظرفیت‌های ملی و در هماهنگی با وزارت امور خارجه، در جهت تسهیل و تسریع در پیشبرد اهداف و منافع ملی و بین‌المللی نظام با انسجام کامل عمل کنند.

از جناب عالی انتظار می‌رود ضمن استفاده از همکاری وزارت امور خارجه و سایر دستگاه‌های مرتبط، فرایند تصمیم‌گیری و اقدامات اجرایی مربوطه را مورد مداقه مستمر قرار داده و چگونگی تمشیت امور را به اینجانب گزارش نمایید. »

محمدجعفر بهداد، معاون امور سیاسی دفتر رئیس جمهور با اشاره به این احکام جدید می‌گوید: تدبیر رئیس‌جمهور در اجرای رهنمود رهبر معظم انقلاب درباره ضرورت پرهیز از موازی‌کاری در سیاست خارجی، موجب تبدیل جایگاه نمایندگان ویژه به مشاوران رئیس جمهور شده است.

برخی دیگر از کارشناسان هم این اقدام رئیس‌جمهور را برطرف‌کننده شبهه موازی‌کاری در عرصه سیاست خارجی می‌دانند. محمد کرمی عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس در همین ارتباط گفت: فکر می‌کنم رئیس جمهور با این کار یک اقدام بسیار مثبت انجام داد.

وی افزود: انتصاب نمایندگان ویژه، موازی کاری با حوزه وزارت خارجه بود و مطمئنا مشکلاتی را نیز به‌وجود می‌آورد. اما این‌که آقای احمدی‌نژاد جایگاه نمایندگان ویژه را تبدیل به مشاور کرده، نگرانی‌ها را رفع کرده است.

محمود احمدی بیغش، دیگر عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس هم این اقدام رئیس جمهور را مثبت ارزیابی کرد.

احمدی بیغش که خود از جمله منتقدان انتصاب نمایندگان ویژه بود،گفت : آقای احمدی‌نژاد پیرو فرمایشات رهبر معظم انقلاب و دغدغه‌هایی که ایجاد شده بود، نمایندگان ویژه را مشاور کرده و آن موضوع موازی کاری را منتفی کرده است. این اقدام قابل تقدیر است.