بازار تبریز در یونسکو ثبت شد

به گزارش فارس، بازار تاریخی تبریز با طول یک کیلومتر به عنوان بزرگ‌ترین مجموعه به هم پیوسته و مسقف دنیا، مرداد امسال در سی و چهارمین اجلاس کمیته میراث جهانی یونسکو که در برزیل با حضور حمید بقایی؛ رئیس سازمان میراث فرهنگی و گردشگری، محمد حسن طالبیان ؛ مدیر تدوین پرونده، حسن محسنی ؛ مدیر کل روابط عمومی سازمان میراث فرهنگی و گردشگری برگزار شد در فهرست ثبت جهانی یونسکو جای گرفت.

بازار تاریخی تبریز که طاق‌ها و گنبدهای مقرنس بلند آن، سازه‌های آجری به هم پیوسته، آرایش مغازه‌ها، کثرت تیمچه‌ها، وجود انواع مشاغل و تعداد زیادی مدرسه و مسجد که در کنار سراهای بازرگانی قرار گرفته‌اند، این بازار را نمونه‌ای عالی از محیط تجارت و زندگی اسلامی و شرقی ساخته‌است، در سال 1354 در فهرست آثار ملی ایران ثبت شد.

سبک معماری، کثرت سراها و تیمچه‌ها و وجود تعدادی مدرسه و مسجد نیز به این مجموعه اهمیت و امتیازی خاص داده‌اند. از تاریخ بنای اولیه مجموعه بازار تبریز اطلاعی در دست نیست اما اکثر مورخین و جغرافی نویسان و جهانگردان اسلامی و خارجی که از قرن چهارم هجری تا عهد قاجار از تبریز دیدن کرده‌اند اسناد مهم و مدارک ارزنده‌ای را درباره بازار و وضع بازرگانی تبریز ارائه داده‌اند. از مقدسی ـ یاقوت، مارکوپولو، ابن بطوطه، حمدالله مستوفی، کلاویخو، جان کارت رایت انگلیسی، شاردن، جملی کاردی جهانگرد ایتالیایی و دهها سیاح و مورخ دیگر مطالب جالب توجهی به جای مانده که دال بر اهمیت مجموعه بازار در دوره‌های مختلف بوده‌است.

به گفته تراب محمدی؛ رئیس سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری آذربایجان شرقی، بازار تبریز با حدود یک میلیون مترمربع مساحت به شکلی که 70 هکتار آن را حریم و 30 هکتار را عرصه تشکیل می‌دهد، شایسته عنوان بزرگترین سازه سرپوشیده جهان است.

وی می‌گوید: وجود 23 کاروانسرا، 22 دالان، 20 تیمچه، 28 مسجد، 8 مدرسه، 7 بازارچه، 5 حمام و یک زورخانه در این مجموعه نشان از اهمیت بازار تاریخی تبریز برای ساکنان شهر و فعالان در این مجموعه دارد.

بازار تبریز ؛ بزرگترین مرکز تبادل فرهنگی شرق و غرب در طول تاریخ

محمد حسن طالبیان مدیر تدوین پرونده‌های بقعه شیخ صفی‌الدین اردبیلی و بازار تبریز این پرونده ثبت جهانی را در مقایسه با سایر پرونده‌های ثبتی، دارای ویژگی‌های خاص عنوان می‌کند که این مجموعه به عنوان بزرگ‌ترین بنای مسقف دست‌ساز بشر، نه ‌تنها موضوع بازار، بلکه عملکردهای اجتماعی، فرهنگی و مذهبی گوناگونی را در دل خود دارد.

وی تأکید می‌کند: مساجد، تکیه‌ها، حمام‌ها، فضاهای ورزشی و محل‌های اقامت در بازار تبریز از مهم‌ترین اجتماعات مذهبی، سیاسی و فرهنگی در طول تاریخ بوده است.

مدیر تدوین پرونده‌های بقعه شیخ صفی‌الدین اردبیلی و بازار تبریز، این بازار را مهم‌ترین و بزرگ‌ترین مرکز تجاری و تبادل فرهنگی شرق و غرب در طول تاریخ ارزیابی می‌کند و می‌گوید: دروازه‌های استانبول، آران جمهوری آذربایجان و بغداد نشان‌دهنده‌ این اهمیت است که از چین و ماورای چین، قفقاز، عراق و ترکیه تا تبریز ادامه داشته و با این‌که چندبار زلزله سبب تخریب این بازار شده است، ولی اهمیت مکانی این مجموعه سبب شد، با تکنولوژی مقاوم‌تری دوباره ساخته شود. رابطه‌ بین تجار و پیشه‌وران، کارگاه‌های تولیدی، رابطه‌ بین بنکدارها و خرده‌فروشان، واسطه‌ها، صراف‌ها، میرزاها، انباردارها، باربرها و از همه مهم‌تر مدیریت مردمی، این مجموعه را استثنا کرده است.

رونق اقتصادی ؛ ارمغان ثبت جهانی بازار تبریز

بازار تبریز که تفاهم نامه بیمه تمام واحدهای آن در مقابل آتش سوزی و زلزله در هفته میراث فرهنگی منعقد شد با ثبت جهانی در یونسکو به گفته شهرام دبیری، رئیس شورای شهر تبریز، رونق اقتصادی ویژه‌ای خواهد یافت.

به گفته وی اطلاع رسانی درباره اثرات ثبت جهانی بازار تبریز، سبب خواهد شد که کسبه از اهمیت ثبت جهانی این اثر بیشتر آگاه شده و نسبت به حفاظت بیشتر از بازار اقدام کنند.

رئیس شورای شهر تبریز با بیان اینکه شورای شهر و شهرداری تبریز نیز تمام حمایت‌های لازم برای ثبت بازار تبریز را داشته اند، تصریح می‌کند: طبیعتاً باید شرایط لازم برای حفظ بازار تبریز فراهم شود و دراین راه همه دستگاه ها همکاری لازم را داشته باشند.

حبیب بشیری آذر یکی از اعضای شورای شهر تبریز، توسعه گردشگری را از جمله اثرات ثبت جهانی بازار تبریز ذکر می‌کند و می‌گوید: ثبت جهانی بازار تبریز از دیرباز یکی از خواسته‌های مردم ومسئولان این شهر بوده است. ثبت جهانی بازار تبریز یکی از مستندات تاریخی قدمت کهن شهر تبریز و کشورمان ایران خواهد بود.

صادق نجفی رئیس سازمان بازرگانی آذربایجان شرقی، ثبت جهانی بازار تبریز را عاملی برای تبدیل شدن منطقه به یکی از قطب‌های بازرگانی عنوان می‌کند.

وی یادآوری می‌کند که بازار تبریز درگذشته به عنوان نبض اقتصادی بازارهای کشورهای همسایه و منطقه عمل می‌کرده است به گونه ای که تا زمانی که مال‌التجاره‌های بازار تبریز از راه نمی رسیده امکان قیمت گذاری در بازارهای دیگر وجود نداشته است.

تأمین ردیف اعتباری مشخص و مونیتورینگ مستمر

سید مسعود علویان صدر؛ معاون حفظ، احیا و ثبت آثار سازمان میراث فرهنگی و گردشگری به تأمین یک ردیف اعتباری مشخص، نظارت بر مونیتورینگ مستمر، مرمت کارشناسی شده ، استفاده از تجارب بین المللی در راستای حفاظت و مرمت و بهره برداری اثر و معرفی آن در سطح بین‌الملی پس از ثبت این اثر در حافظه جهانی یونسکو اشاره می‌کند.

وی که بازار تبریز را از منظر معماری در نوع خود شاهکار هنری می‌داند، می‌گوید: این اثر ارزشمند از نظر گستردگی ، حجم وسیع سازه‌های ساخته شده، میزان مبادلات اقتصاد و سطح بالای تجارت و فعالیت‌های اقتصادی رتبه شاخصی را در کشور دارد.

تراب محمدی رئیس میراث فرهنگی و گردشگری آذربایجان شرقی محمدی نیز می‌گوید: از این پس سایت جهانگردی نام بازار تبریز را در لیست خود قرار می‌دهد و اکثر توریست‌های خارجی که این فهرست را برای انتخاب مقصد گردشگری خود انتخاب می‌کنند، نام بازار تبریز را نیز مشاهده خواهند کرد.

وی معتقد است: حضور گردشگر خارجی برای شهر و استان دارای منافع بسیار است که با حضور گردشگران خارجی بازار بیش از پیش رونق می‌یابد و به حتم فرهنگ غنی آذربایجان و تبریز در گردشگرانی که این منطقه را به عنوان مقصد گردشگری خود انتخاب کرده‌اند، تأثیر می‌گذارد.

سید مسعود علویان صدر معاون حفظ ، احیا و ثبت آثار سازمان میراث فرهنگی و گردشگری از برپایی جشن ثبت جهانی بازار تبریز با حضور رئیس‌جمهور خبر می‌دهد.

معاون حفظ ، احیا و ثبت آثار سازمان میراث فرهنگی و گردشگری درباره زمان برپایی این جشن گفت: سازمان میراث فرهنگی و گردشگری آمادگی کامل برای برپایی این جشن را دارد که زمان دقیق آن از سوی ریاست جمهوری باید تعیین شود.