کتاب «تصویر و ذهن» با نام کامل «تصویر و ذهن: فیلم؛ فلسفه و علوم شناختی» در سال 1388 توسط انتشارات مهرنیویشا با همکاری انتشارات دانشکده صدا و سیما به چاپ رسیده و محوریت آن علوم شناختی و به تبع آن گسست آشکار از نظریههای روانکاوانه و نشانهشناختی به سینماست. از جنبههای بارز دیدگاه شناختی، توجه به فعالیتهای ادراکی و شناختی مخاطب اثر هنری، تأثیرهای شناختی واکنشهای مخاطب، و بحث در زمینه توهم و واقعیت است. از این رو کتاب «تصویر و ذهن» کتابی است که به ماهیت فیلم، ماهیت تصاویر متحرک، رابطه تماشاگر و فیلم و انواع روایتهای سینمایی میپردازد.
با استناد به شناسه پشت جلد کتاب تصویر و ذهن، نظریه اصلی این کتاب آن است که فیلم رسانهای تصویری است و حرکت تصاویر سینمایی واقعی است نه توهمی. مؤلف در این خصوص با ارائه نظریهای کلی درباره بازنمون تصویری بر واقعگرایی تصاویر و نبود همانندی میان آنها و زبان تأکید کرده و این دیدگاه رایج روانکاوانه را هم نفی کرده که تماشاگر میپندارد رویدادها را از درون جهان داستان و از زاویه دید و جایگاه دوربین میبیند. نظریه نگارنده در مورد روایت سینمایی و تفاوت آن با روایت ادبی هم تشکیلدهنده فصلهای پایانی این کتاب است.
تصویر و ذهن، منهای مقدمه مفصلی که درباره جوهره سینما دارد بطور کلی مشتمل بر سه بخش عمده است با این عناوین: 1ـ بازنمون در فیلم؛ 2ـ تخیل 3ـ تفسیر. مختصر بودن بخشهای اصلی کتاب آن هم با این سه عنوان کلی، خود حکایت از انسجام مطالب کتاب و محدود بودن موضوعات آن در مقابل مفصل بودن تبیین و تشریح مسائل آن دارد.
این کتاب در حالی که 3 بخش کلی بیشتر ندارد، جمعاً مشتمل بر 9 فصل و 64 عنوان موضوعی مختلف است. اهل فن آگاهند که این شکل نگارش و تألیف کتاب مشکلترین روشهای تحقیقی ممکن را میطلبد و جز با تسلط نگارنده به همه جوانب، موضوعات مورد اشارهاش امکان تحقق ندارد. از این نظر کتاب تصویر و ذهن، برخلاف نمونههای سطحی و سلیقهای بیشماری که درخصوص مباحث نظری مربوط به فیلم و سینما چاپ و روانه بازار میشوند، تحقیقی کاملاً علمی و قابل توجه است که در مقابل سادهانگاریهای شایع و مرسوم، با سختگیری و دقتی درخور به قلم تحریر درآمده است.
گریگوری کوری خود در پیشگفتار کتاب، اثرش را اینگونه معرفی میکند: «این، کتابی فلسفی درباره فیلم است... منظورم دقیقاً این است که روش این کتاب، کلینگر، نظاممند، استدلالی و مفهومی است. هدف این کتاب رسیدن به نتایجی با حداکثر کلیت است، نه تمرکز بر آثار و مکاتب و گونههای خاص. هدف، پیوند دادن دوچیز است، یکی آنچه که میتوانیم درباره فیلم بگوییم و دیگری آنچه (که به نظر من) بهترین نظریه ما درباره مابقی جهان است.»
رئیس مرکز آمار ایران در گفتوگوی اختصاصی با روزنامه «جامجم» تشریح کرد
همراه با رضا فیاضی، بازیگر خاطرهساز تلویزیون