جستجوی دوباره‌ در ‌جزیره‌گنج

هنوز کارگردانی برای ساخت این مجموعه انتخاب نشده و فیلمنامه آن در مراحل مقدماتی نگارش قرار دارد، اما قرار است تعدادی از بازیگران سرشناس سینما و تلویزیون از کشورهای مختلف اروپا نقش‌های اصلی آن را بازی کنند. در شرایطی که بسون خبر پیش تولید مجموعه جزیره گنج را اعلام کرده، هنوز معلوم نیست این مجموعه به چه زبانی تولید خواهد شد.

این در حالی است که شنیده می‌شود برای جذب بیشتر مخاطب، قرار است زبان مجموعه، انگلیسی باشد. نسخه جدید تلویزیونی جزیره گنج، یک مجموعه 13 قسمتی خواهد بود و بعید به نظر می‌رسد که طولانی‌تر از این زمان باشد. از آنجا که قصه کتاب جزیره گنج حوادث و ماجراهای مشخص دارد، نمی‌توان شاخ و برگ زیادی به آن داد و فیلمنامه‌اش را گسترده‌تر از حد مجاز کرد. به گفته تهیه‌کنندگان مجموعه، هزینه تولید آن حدود 15‌میلیون یورو (حدود 17 میلیون دلار)‌ خواهد بود که نیمی از آن را طرف فرانسوی پرداخت خواهد کرد. از آنجا که سهم تهیه‌کنندگان فرانسوی مجموعه بیشتر از دیگر همکاران اروپایی این پروژه است، منتقدان هنری چنین اظهارنظر کرده‌اند که زبان این مجموعه باید فرانسوی باشد، اما بسون روی این نکته تاکید و پافشاری می‌کند که جزیره گنج آنها یک محصول مشترک اروپایی است و نه یک کار فرانسوی.

فیلمنامه نسخه جدید تلویزیونی جزیره گنج مثل تمام نسخه‌های قبلی سینمایی و تلویزیونی آن، براساس نوول معروف و پرخواننده رابرت لوئیس استیونسن به همین نام نوشته می‌شود. این رمان که حدود 3 قرن قبل منتشر شد، یکی از ماجراجویانه‌ترین قصه‌هایی را تعریف می‌کند که سرشار از رمز و راز و دلهره و اکشن است. جیم هاوکینز،‌ لانگ جان سیلور و کاپیتان اسمولت شخصیت‌های اصلی این قصه هستند. هاوکینز، جوانی ماجراجوست که به دنبال دردسر می‌گردد. او که شنیده یک گنج با ارزش توسط کاپیتان فلینت در جزایر کارائیب دفن شده، راهی یک سفر هیجان‌انگیز می‌شود تا این گنج را پیدا کند، اما او در این سفر دریایی تنها نیست. آدم‌های زیاد دیگری هم هستند که می‌خواهند به این گنجینه دسترسی پیدا کنند و بزودی سروکله دزدان دریایی و یاران قدیمی کاپیتان فلینت هم پیدا می‌شود. یکی از این دزدان دریایی لانگ‌جان سیلور است که گنج را حق مسلم خود می‌داند و همکاری همه‌‌جانبه و تنگاتنگی را با هاوکینز شروع می‌کند. او بزودی‌ هاوکینز را وادار می‌کند تا مجری خواسته‌های او باشد.

مجموعه جدید جزیره گنج هم این 3 شخصیت را در راس ماجراهای خود دارد و از جزایر کارائیب به عنوان لوکیشن اصلی خود استفاده خواهد کرد. قرار است چند ماجراجویی تازه و پیرنگ فرعی به قصه اصلی اضافه شود تا بتوان به کمک آنها یک مجموعه 13 قسمتی تهیه کرد. هم تهیه‌کنندگان مجموعه و هم تماشاگران تلویزیونی می‌دانند که مجموعه‌ای مثل جزیره گنج چیزی شبیه «24» یا «لاست / گمشدگان» نیست که بتوان به دلیل استقبال انبوه بینندگان، نمایش آن را تا یک مدت زمان نامحدود ادامه داد.

قصه نوول استیونسن محدودیت‌هایی را برای سازندگان مجموعه ایجاد می‌کند که آنها مجبورند این محدودیت‌ها را هنگام تولید آن رعایت کنند، اما بسون می‌گوید محدودیت زمانی مانع نمی‌شود که آنها از فناوری جدید رایانه‌ای برای خلق صحنه‌های ویژه خود بهره نگیرند، به گفته او: «مجموعه‌های تلویزیونی و فیلم‌های سینمایی که تا پیش از این براساس قصه کتاب استیونسن ساخته شده‌اند، از جلوه‌های ویژه ابتدایی و بسیار کمی استفاده کرده‌اند، اما ما در طول چند سال گذشته شاهد پیشرفت چشمگیر جلوه‌های رایانه‌ای و دیجیتالی بوده‌ایم. این مساله به ما کمک می‌کند تا صحنه‌های رویایی و تخیلی‌ای که استیونسن در قصه خود خلق کرده بود، به شکلی جذاب و طبیعی روی صفحه تلویزیون خلق شود. به همین دلیل، چندان بیراه نیست اگر گفته شود جلوه‌های ویژه فیلم در کنار چند کاراکتر اصلی ماجرا، یکی از شخصیت‌ها و محورهای اصلی مجموعه است.» اما با وجود این، بسون هرگونه شباهتی بین مجموعه تلویزیونی خود و مجموعه فیلم 3 قسمتی «ارباب حلقه‌ها» را رد می‌کند و روی این نکته تاکید دارد که مجموعه او یک کار مستقل است که صحنه‌هایی تقلیدی از کارهای موفق سینمایی دیگر را در دل قصه‌ها و ماجراهای خود ندارد.

لوک بسون، تهیه‌کنندگی را از سال 1981 و همزمان با کار فیلمسازی شروع کرد. در طول این مدت وی در کنار کارگردانی 14 فیلم سینمایی، تهیه‌کننده بیش از 50 فیلم سینمایی بوده است. با آن که وی چند فیلم ویدئویی را در طول این سال‌ها تهیه کرده، ولی تا قبل از این با تلویزیون همکاری نداشته است. به این ترتیب جزیره گنج اولین کار تلویزیونی او به حساب می‌آید و این در حالی است که پیش‌بینی می‌شود یک نسخه سینمایی 2 ساعته هم از این مجموعه تولید و روانه پرده سینماها شود. بسون که به دلیل کارگردانی فیلم‌هایی مثل «آبی بزرگ»، «لیون» و «آنجل A» شهرت بین‌المللی دارد، در سال‌های اخیر بیشتر فعالیت خود را روی تهیه‌کنندگی متمرکز کرده و در شرکت فیلمسازی خود در حال جستجو، کشف و معرفی استعدادهای جوان دنیای سینما و تلویزیون فرانسه است. تحلیلگران هنری می‌گویند رویکرد جدید بسون به تلویزیون را هم در همین ارتباط باید مورد بحث و بررسی قرار داد. وی اخیرا گفته قصد سرمایه‌گذاری روی محصولات تلویزیونی و انیمیشن را دارد تا به این 2 بخش و رشته هنری کمک کند تا وضعیت بهتری پیدا کنند. او از سال 2005 تاکنون کارگردانی 3 قسمت از مجموعه فیلم زنده ـ انیمیشن «آرتور» را انجام داده است. سومین قسمت فیلم با نام «آرتور و جنگ دو دنیا» تابستان امسال در فرانسه اکران عمومی می‌شود.
2 قسمت قبلی فیلم جزو کارهای موفق و پرفروش سینمایی در جدول گیشه نمایش بوده‌اند. بسون با وجود حمایت تازه خود از تولید کارهای تلویزیونی، تاکید کرده که کارگردانی نسخه جدید تلویزیونی جزیره گنج را به عهده نخواهد گرفت.

قصه کتاب ماجراجویانه و فانتزی جزیره گنج از زمانی که سینما و تلویزیون حیات خود را آغاز کردند، یکی از کارهایی بود که همیشه مورد توجه فیلمسازان و تهیه‌‌کنندگان بوده است. از سال 1912 که برای اولین بار نسخه سینمایی صامت این قصه به کارگردانی جی‌سر داولی ساخته شد تا امروز، ده‌ها فیلم سینمایی و مجموعه تلویزیونی از قصه استیونسن، تهیه و تولید شده و در معرض دید و قضاوت تماشاگران سینما و تلویزیون قرار گرفته است. تولید‌ نسخه سینمایی جزیره گنج اختصاص به یک کشور خاص نداشته و بسیاری از هنرمندان بین‌المللی روایت تصویری خود از این قصه را روی پرده سینما و صفحه تلویزیون ارائه کرده‌اند. حتی ژانر انیمیشن هم این قصه را به حال خود رها نکرده و چندین فیلم و مجموعه کارتونی براساس آن ساخته شده است. البته نسخه‌های سینمایی قصه جزیره گنج شهرت بیشتری دارند، هرچند که یکی از مجموعه‌های تلویزیونی آن بیشترین تعداد بازیگران مشهور را در اختیار خود گرفته است. منتقدان سینمایی نسخه سال 1950 صنعت سینما را معروف‌‌ترین و بهترین نسخه سینمایی این قصه می‌دانند. این فیلم را بایرن هاسکین کارگردانی کرد و بابی در سیکول، رابرت نیوتن و باسیل سیدنی نقش‌‌های اصلی را در آن به عهده داشتند.

این در حالی است که نسخه قدیمی‌تر سینمایی قصه استیونسن در سال 1934 نام ویکتور فلمینگ، فیلمساز مطرح کلاسیک را به عنوان کارگردان بر خود دارد. این فیلم که کمتر از بقیه نسخه‌های سینمایی این قصه دیده شده است، بازیگرانی مثل والاس بری، جکی کوپر و لیونل بریمور را در 3 نقش اصلی ماجرا دارد. منتقدان سینمایی در آن ایام گفتند خالق فیلم کلاسیک «بر باد رفته» نتوانسته اقتباس سینمایی خوب و وفادارانه‌ای از قصه استیونسن ارائه کند. اما تماشاگران سینما و تلویزیون، حداقل یک نسخه سینمایی دیگر از این قصه را بخوبی به یاد می‌آورند و آن هم نسخه سال 1972 آن است. دلیل این یادآوری هم حضور اورسن ولز بازیگر کلاسیک انگلیسی در نقش لانگ جان سیلور است. منتقدان سینمایی هم تنها ارزش این نسخه را حضور و بازی ولز در آن ذکر کرده‌اند.

تهیه‌کنندگان مجموعه جدید جزیره گنج این ادعا که تولید آن به دلیل موفقیت کلان فیلم‌هایی مثل «دزدان دریای کارائیب» یا «گلادیاتور» است را قاطعانه رد می‌کنند. برخی از تحلیلگران هنری این نظریه را مطرح می‌کنند که موفقیت مالی و انتقادی فیلم‌هایی از این دست، زمینه‌ساز تولید دوباره کارهایی مثل جزیره گنج است، اما با توجه به این که قصه کلاسیک استیونسن از چندین دهه قبل همواره مورد توجه و لطف تهیه‌کنندگان سینما و تلویزیون بوده است، نمی‌توان ادعای تقلید تولیدکنندگان نسخه جدید تلویزیونی آن از همکاران خود در پروژه‌های موفق اکشن، تاریخی و ماجراجویانه سال‌های اخیر را براحتی قبول کرد.

‌رویترز
مترجم : کیکاووس زیاری