تولد دوباره قالی تاریخی باغ بهشت

به گزارش خبرنگار ما از تبریز، این قالی که در زمان حکومت شاه طهماسب صفوی به واسطه وجود نگارگران بزرگی چون بهزاد، سلطان محمد تبریزی، آقامیرک و... که دوران طلایی و رونق قالی ایرانی و آذربایجانی بود و در تبریز بافته شده بود در جنگ ایران و عثمانی به دست عثمانیان افتاد و چون در آن زمان قسمتی از اروپا در تصرف عثمانیان بود به آنجا فرستاده شد. امید بنام، طراح و محقق قالی در این خصوص گفت: سال 1683 میلادی درجنگ پارکانی که میان قوای لهستان و عثمانی صورت گرفت، پادشاه لهستان ژان سوم این قالی را به غنیمت گرفت و آن را به کراکوو (پایتخت آن زمان لهستان) برد و به کلیسای کراکوو هدیه کرد.

وی افزود: این قالی برای گستردن در پله‌های محراب کلیسا درنظر گرفته شد و چون ابعاد قالی بزرگتر بود به دو تکه بریده شد و نیمی از آن پهن و نیم دیگر به انبار کلیسا انتقال یافت. بعدها نیم موجود در انبار به موزه هنرهای تزئینی پاریس هدیه شد و به نام کراکوو پاریس شهرت یافت.

این محقق اظهار کرد: نیمه موجود در کلیسای کراکوو لهستان در جنگ جهانی دوم به غنیمت آلمان‌ها درمی‌آید اما پس از اتمام جنگ آن را به لهستان برمی گردانند و اکنون در موزه واول شهر کراکوو نگهداری می‌شود. بنام افزود: این اثر که به گفته یکی از کارشناسان رشته هنر لهستان برجسته‌ترین اثر تاریخ هنر تزئینی جهان به شمار می‌رود در سال‌های اخیر با بازبافی توسط هنرمند تبریزی دوباره در ایران احیا شد تا یک بار دیگر بتوانیم شاهد نمونه‌ای از آن باشیم.

استاد رحیم چرخی، طراح قالی باغ بهشت تبریز در مراسم رونمایی از این اثر هنری گفت: قالی باغ بهشت تبریز (کراکوو) که به دست هنرمندان نگارگر کارگاه سلطنتی طراحی و بافته شده است در ابعاد 7 متر و 33 سانتی متر در 4متر و 10سانتیمتر و گره ترکی با طرح متنی که نشان از باغی خیالی و آبشاری جاری دارد و گل‌ها و شکوفه‌ها و درختان سرو با پرندگان رنگارنگ و حیواناتی نظیر شیر، پلنگ، گوزن، آهو و میمون به بهترین گونه‌ای نقش شده‌اند.

وی افزود: درقالی بازبافی شده تنها سند موجود تصویر نصف قالی نگهداری شده در موزه پاریس بود. به همین دلیل کار تحقیقی خود را با مطالعه روی اولین فاکتور طراحی که همانا اندازه قالی و رج‌شمار بود آغاز کردیم ولی متاسفانه در هیچ منبع و ماخذی نتوانستیم اندازه قالی و رج‌شمار آن را پیدا کنیم تا این‌که پس از ماه‌ها مطالعه تنها توانستیم اندازه نمونه موجود در پاریس را به دست آوریم.

استاد چرخی گفت: این قالی از ابتدای مرحله تحقیق و پژوهش تا اتمام بافت حدود پنج سال طول کشید تا با پایان یافتن این اثر نفیس هنری بار دیگر شاهد زنده شدن هنری که به دلایلی ناعادلانه از این آب و خاک دور مانده بود، شویم.