کرخه بیابان میشود
پس از هجوم بیامان غبارهای خاکستری گرد و غبار در استانهای جنوبی و جنوب غربی کشور، این بار عامل تهدید کننده بس جدیتری که تبعاتش میتواند حتی بسیار وخیمتر از گرد و غبار باشد، جلگه زرخیز خوزستان در جنوب غرب ایران را تهدید میکند. این خطربزرگ گسترش روز افزون بیابان در این منطقه از کشورمان است.
خبرنگار خبرگزاری مهر در بازدید از منطقه، به شرح اوضاع رو به وخامت این استان و بخصوص شهر اهواز در مقابل تهدید شنهای روان ناشی از بیابانهای کرخه پرداخته و نسبت به تداوم این روند هشدار داده است.
براساس این گزارش، از سال 1347 سازمان وقت منابع طبیعی، کار مهار بیابان را با کاشت درختان در منطقه جنگلی کهیر، آغاز کرد. مناطق بحرانی که با وزش بادهای گرم، شنهای سرگردان را بسادگی از زمین بلند میکرد و به سمت شهر اهواز و کرانههای رودخانه کرخه میپراکند. در حال حاضر، هزار هکتار مساحت بیابانهای هولناک غرب کرخه است که 25 هکتار آن در سالهای آغازین طرح، جنگل کاری شده است. از سال 65 تا 85 نیز نزدیک به 15 هزار هکتار از عرصههای بیابانی و کانونهای فرسایش بادی کنترل شده که عمدتا در بیابانهای غرب رودخانه کرخه هستند.
نجات شهر اهواز
متخصصان و کارشناسان امور بیابان برای نجات رودخانه کرخه و در نهایت شهر اهواز از هجوم غول آسای ریزگردها، اقدام به کنترل بیابانزایی با شیوههای بیولوژیک و شیمیایی کردهاند. نهال کاری در عرصهها و مالچ پاشی مستمر در طول دهههای گذشته، فرآیندی است که برای مدتها رودخانه کرخه را از خطر فرسایش نجات داده است، اما تغییرات اقلیمی و وزش هولناک خاک بر اثر فرسایش باد، متخصصان را در بیم فرسایش کامل خاک خوزستان فرو برده است. خوزستان به دلیل اینکه جزو مناطق خشک و نیمهخشک است، به شدت در معرض خطرات بیابانی شدن است و 10 درصد سطح استان خوزستان در معرض بیابانزایی شدید قرار دارد.
سرزمین زرخیز خوزستان در محاصره بیابانها
کارشناسان متخصص امور بیابانزدایی معتقدند: تنوع توپوگرافی در خوزستان به همراه منابع عظیم آبی و ذخایر انرژی (نفت و گاز) استان خوزستان را به سرزمین زرخیز معروف کرده است، اما عرصههای بیابانی میتواند این تنوع عظیم و سرمایه ملی را نابود کند.
بر همین اساس روستاهای منطقه مگران که در محاصره تپههای شنی در غرب کرخه قرار دارند با اجرای بخش دوم عملیات تثبت شن و بیابانزدایی با شیوه بذر و قلمه و با کاشت کهور، آکاسیاویکتوریا، اسکمپل، پاینکوم و ... نجات یافتهاند. به این ترتیب 8 روستا در منطقه مگران با جمعیتی معادل 25 هزار نفر با اجرای طرحهای بیولوژیک و مالچ پاشی از خطر شنهای روان رها شدهاند. البته در بحث مالچ پاشی به لحاظ ارزشهای زیست محیطی بین کارشناسان محیط زیست و منابع طبیعی اختلاف وجود دارد. با این حال کارشناسان موافق مالچ پاشی در اراضی بیابانی معتقدند به دلیل از بین بردن گوگرد موجود در نفت و پالایش آلایندههای زیست محیطی این ماده از خطرات زیست محیطی تهی شده است.
کابوسی از جنس بیابان در غرب کرخه
به نظر میرسد اگر بیابانهای در حال رشد خوزستان بزودی مهار نشوند، غرب کرخه با بحران وحشتناکتری مواجه شود. در اولین مرحله کرخه با همه پر پیچ و خمش میمیرد و روستانشینان حاشیه رودخانه کرخه بسادگی از ادامه حیات محروم میشوند، سپس شهر اهواز به دلیل تاثیر پذیری مستقیم از گرد و غبار ناشی از هجوم شنهای روان آلودهتر خواهد شد. با این همه باید به تاثیر 5 تا 7 درصدی آلودگی گرد غبار خوزستان در ایجاد بحران آلودگی ریز گردها در کشور نیز اشاره کرد که با همراهی کانونهای چهارده گانه عراق و سوریه در فصول گرم و بیباران، آسمان ایران را خاکستری میکنند.
گفت و گو
