تغییر و تحول در حوزه هنری که قدیمیترین نهاد فرهنگی انقلاب اسلامی به شمار میرود و به نوعی پرچمدار هنر متعهد در کشور است و در تمام استانها و شهرهای ایران اداره و مرکزی فعال دارد، نهتنها در جامعه فرهنگی و هنری کشور که حتی در میان کمیسیون فرهنگی مجلس هم انعکاس، بازخوردها و طرح دیدگاههای فراوانی را در پی داشته است. حوزه هنری همان طور که از نام و سابقهاش برمیآید، حتی چند ماهی پیش از پیروزی انقلاب اسلامی شکل گرفت و در طول سالهای دهه 70 با مدیریت حجتالاسلام زم و در سالهای دهه 80 با مدیریت حسن بنیانیان فعالیت خود را ادامه داد.
تغییر و تحول در حوزه هنری در حالی صورت گرفته است که برخی هنرمندان و کارشناسان از آلودگی فضای فرهنگی و هنری کشور گلایهمند هستند و معتقدند ورود برخی نیتها و اهداف غیرفرهنگی و سایهافکنی آن بر امور فرهنگی شایسته هنر انقلابی و متعهد نیست و حوزه هنری میتواند و باید در اصلاح این روند بکوشد.
سالمسازی فضای فرهنگی کشور
در همین رابطه، جواد آرینمنش، نایب رئیس کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی معتقد است؛ مدیریت جدید حوزه باید در راستای سالم سازی فضای فرهنگی کشور حرکت کند و حوزه هنری در این زمینه میتواند نقشی موثر و مهم ایفا کند.
آرینمنش میگوید: تربیت نیروهای متخصص و هنرمند در عرصه فرهنگی جامعه امری است که باید به صورت جدی از سوی نهادهای فرهنگی و در راس آن حوزه هنری پیگیری شود. او با اشاره به تولید و انتشار کتاب «دا» میافزاید: حوزه هنری در سالهای گذشته جسته و گریخته آثار ارزشمند و فاخری تولید کرده است؛ اما این تولیدات هرگز کافی نیست و انتظار ما در مجلس این است که در تمام حوزهها مانند سینما، تئاتر، شعر و هنرهای تجسمی جریانی از تولیدات فاخر و مبتنی بر آموزههای اصیل ایرانی و اسلامی ایجاد شود و این حوزه ارائهدهنده الگویی از هنر انقلاب اسلامی در مقیاس جهانی باشد.
نایب رئیس کمیسیون فرهنگی مجلس همچنین اعتقاد دارد: مدیریت جدید باید در برنامههای قبلی یک بازنگری داشته و به موازات برنامه پنجم توسعه، چشمانداز و برنامهزیری 5 ساله فرهنگی انجام دهد تا بتواند در عرصه فرهنگی کشور نقشآفرینی جدیتری داشته باشد.
غبارزدایی از آینه فرهنگ
از سوی دیگر، مصطفی محدثیخراسانی، شاعر و یکی از سردبیران مجلات تخصصی حوزه هنری معتقد است؛ یکی از دلایلی که فضای فرهنگی کمی با ایدهآلها فاصله گرفته، آلوده شدن آن با نیتها و اغراض غیرفرهنگی است؛ از نیتهای اقتصادی گرفته تا سیاسی و...
محدثیخراسانی ادامه میدهد: با توجه به دورنمایی که از شخصیت آقای مومنی دارم، فکر میکنم حوزه هنری میتواند بهترین نهاد و ارگان فرهنگی کشور باشد تا این غباری که روی آینه فرهنگ نشسته را بزداید و زمینه رشد، تجلی و پرچمداری هنر فاخر و متعهد را در کشور بار دیگر
به دست گیرد. او میافزاید: همانگونه که در شکلگیری هسته اولیه حوزه هنری شاعران نقش بسیار پررنگی داشتند و حوزه هنری درواقع مهمترین پایگاه موجآفرینی شعر انقلاب بود، امروز هم میتوان یک بار دیگر شاهد بازگشت به سالهایی باشیم که همواره حسرت آن را میخوریم.
برنامهریزی برای جهاد فرهنگی
اما حسین مسافرآستانه، نویسنده و کارگردان تئاتر با اشاره به تعبیری از رهبر معظم انقلاب میگوید: امروز ما
با جهاد فرهنگی روبهرو هستیم و این جهاد نیاز به برنامهریزی دارد. چنین کاری مشاوره و استفاده از کارشناسان توانمند در تمام حوزهها را میطلبد. او معتقد است: حوزه هنری در این جهاد نقش بسزایی دارد و باید مولد فرهنگ متعهد و انقلابی باشد و برای مولد بودن هم حمایت لازم است و حوزه هنری باید پاسخگوی نیاز و انتظار فرهنگی یک انقلاب و مردم انقلابی و متدین باشد.
حمایت از بخشهای موفق
بهرام عظیمی، گرافیست و کارگردان انیمیشن، عملکرد و ورود حوزه هنری به مبحث انیمیشن و فضاهای نوین را در سالهای اخیر مثبت ارزیابی میکند و میگوید: مدیریت جدید لزوما به این معنا نیست که باید همه برنامهها را تغییر داد و ایدههای جدید را وارد سیستم کرد.
او با تاکید براین که تاکنون هیچ سفارشی از سوی حوزه هنری نداشته است، میگوید: در بخشهایی که یک سازمان موفق عمل کرده، باید آن را ادامه داد و حمایت کرد و انصافا در حوزه هنری هم روی انیمیشن کار شده و اتفاقهای خوبی رخ داده است و نیاز به حمایت بیشتری دارد.
البته عظیمی مانند دیگر هنرمندان روی فضای سالم فرهنگی تاکید میکند و ادامه میدهد: هرگونه نیت غیرفرهنگی و ورود مسائل و منافع غیرفرهنگی همچون منافع اقتصادی میتواند هر کار هنری را از تاثیرگذاری و ورود به خلوت مردم دور کند و امیدوارم حوزه هنری در این راه بتواند الگویی مناسب را در جامعه فرهنگی کشور پیاده کند.
وعده آغاز فصلی پربار در فرهنگ انقلاب
مراسم تودیع و معارفه رئیس پیشین و رئیس جدید حوزه هنری سازمان تبلیغات اسلامی در محل حوزه هنری روز گذشته برپا شد و در این مراسم حجتالاسلام سیدمهدی خاموشی، رئیس سازمان تبلیغات اسلامی با تقدیر از زحمات حسن بنیانیان در دوران تصدی ریاست حوزه هنری گفت: امیدوارم در دوران جدید آقای مومنی مقوله تولید محتوا را جدیتر دنبال کنند و با حرکت در مسیر مطالبات رهبر معظم انقلاب آیندهای روشنتر را برای حوزه رقم بزنند.
او افزود: تردید ندارم که این شخص خدوم و فرهنگی که تاکنون زحمات فراوانی در حوزه ادبیات دفاع مقدس کشیده، به مساله تولید هنر و اندیشه انقلابی اهتمام کافی و وافی خواهند داشت.
خاموشی تحول ساختاری در نظام حوزه را از اساسیترین اولویتهای کاری مؤمنی ذکر کرد و گفت: اگر قرار است نیروی جدیدی به مجموعه حوزه هنری اضافه شود باید نسبت به سوابق انقلابی او تردید وجود نداشته باشد تا کارها با کمک افراد حزباللهی و دینمدار جلو برود.
در ادامه این مراسم حسن بنیانیان با بیان اینکه کشور ما از حدود 50 سال قبل تا امروز صحنه جنگ و جهاد بوده است، تاکید کرد: سربازان انقلاب هرگز نباید احساس طلبکارانه داشته باشند، بلکه باید به گونهای خدمترسانی کنند که همیشه خودشان را مدیون و شرمنده مردم بدانند.
او ادامه داد: زمانی که من ریاست حوزه هنری را از آقای زم تحویل گرفتم، این مجموعه در تمام کشور شناخته شده بود، ضمن آنکه شرایط ما هم با دوره تأسیس این نهاد تغییر کرده بود و ضرورت ایجاب میکرد سیاستهای تازهای در کار خودمان اعمال کنیم.
بنیانیان از محسن مومنی به عنوان موفقترین مدیر میانی حوزه یاد کرد و گفت: خوشحالم که اکنون مسوولیت هدایت حوزه هنری به عهده شخصی گذاشته میشود که دلسوخته است و انگیزه بالایی برای فعالیتهای فرهنگی دارد. در ادامه این مراسم متن حکم انتصاب حسن بنیانیان به سمت مشاور رئیس سازمان تبلیغات اسلامی در حوزه مهندسی فرهنگ و هنر دینی قرائت شد و محسن مؤمنی، رئیس جدید حوزه هنری هم به قرائت یادداشتی درباره فضای فرهنگی کشور و حوزه هنری پرداخت.
او در این یادداشت، رسالت اساسی حوزه را دفاع و تبلیغ هنری از انقلاب ذکر کرد و گفت: ظرفیتهای بیشمار انقلاب و دفاع مقدس عرصهای آماده برای فعالیت ماست و خوشبختانه هنر دینی و انقلابی امروز در تمام دنیا، خواهان فراوانی دارد. مومنی آثار متعهد و ملتزم به اسلام، انقلاب و دفاع مقدس، برخوردار از ساخت و پرداخت هنری و مردمی و پرمخاطب بودن را از ویژگیهای آثار مطلوب حوزه هنری برشمرد و ابراز امیدواری کرد که با همکاری هنرمندان و مدیران حوزه هنری فصل پرباری در فرهنگ و هنر انقلابی و اصیل آغاز شود.
سینا علیمحمدی / گروه فرهنگ و هنر
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم