تنش در نشست کاهش آلودگی هوا

دیروز حاضران در نشست، فرصت 2 ساعته خود را غنیمت شمردند تا در همان حالی که مشکلات را می‌گویند، زبان تیز کنند و به دستگاهی که به‌زعم آنها بیشترین کم‌کاری را کرده است بتازند، هرچند برخی اعضای محتاط‌تر کارگروه حضور خبرنگاران را در جلسه مانعی برای بی‌پرده سخن گفتن دانستند.

مرتضی تمدن، استاندار تهران یکی از همین اعضای میاندار بود که حتی وقتی می‌گفت، مردم با برنامه‌های کاهش آلودگی هوای تهران بیگانه‌اند و مدیریت واحدی برای اجرای برنامه‌ها وجود ندارد نیز اعتدال در گفتارش را رعایت می‌کرد.

تمدن روز گذشته در حالی از ورود همزمان مجموعه دولت، شورای شهر و شهرداری به بحث آلودگی هوای تهران به عنوان یکی از 2 مشکل اساسی موجود یاد می‌کرد که چندی پیش هادی حیدرزاده، مشاور زیست‌ محیطی شهرداری تهران از این مشکل با عنوان مدیریت پینگ‌پنگی یاد کرده بود.

حیدرزاده البته در جلسه دیروز کلامی به زبان نیاورد، اما وی همان مسوولی است که بتازگی تاکید کرده علت این که مدیریت واحد شهری تاکنون محقق نشده، ورود آن به تعاملات سیاسی بوده است. روز گذشته سرپرست اداره کل محیط زیست استان تهران نیز آماری را ارائه کرد تا به زبان اعداد و ارقام به حضار نشان دهد که وضعیت هوای پایتخت در سال 88 اگرچه نسبت به سال پیش از آن بهبود چشمگیری را نشان نمی‌دهد، اما گویای تلاش مسوولان برای ثابت نگه داشتن اوضاع است.

آن‌گونه که گل‌علیزاده اعلام کرد، امسال (تا ماه مهر)‌ پایتخت‌نشینان تنها 40 روز پاک و 63 روز سالم از نظر شاخصPM و 20 روز پاک و 81 روز سالم را از نظر شاخص CO تجربه کرده‌اند، یعنی وضعیتی که وی را واداشت تا بصراحت نتیجه بگیرد که اهداف مورد نظر محقق نشده است.

گل‌علیزاده البته حرفی از تعداد روزهای بحرانی به میان نیاورد، همان اتفاقی که سرهنگ هادی هاشمی، رئیس پلیس راهور تهران بزرگ را به واکنش واداشت، هرچند مسوول محیط زیست استان تهران که منظور هاشمی را بخوبی متوجه شده بود به این جمله بسنده کرد که ورود ریزگردها به کشور از اراده دستگاه‌های اجرایی خارج بوده است.

امیر فاتح وحدتی، مدیر مرکز پایش کاهش آلودگی هوای تهران نیز حرف‌هایی را در نشست دیروز مطرح کرد که کمتر بوی احتیاط کاری می‌داد؛ او روال معاینه فنی خودروها را موفق نمی‌دانست و معتقد بود بعضی برنامه‌ها اصلا اجرا نشده و بعضی الزامات نیز اصلا در برنامه‌ها لحاظ نشده‌اند.

اما سرهنگ هاشمی تنها حاضر جلسه بود که بی‌آن‌که حتی در چالشی‌ترین لحظات نشست عنان از کف بدهد و عصبانی شود، خطاب به رئیس سازمان حفاظت محیط زیست جملاتی را بیان و در ابتدای سخنانش نیز آرزو کرد کاش خبرنگاران حضور نداشتند تا او می‌توانست راحت سخن بگوید.

او گفت: ما آزمایش جدیدی را روی نیروهای پلیس مستقر در تقاطع‌ها انجام داده‌ایم که نتایج آن نشان می‌دهد، میزان الیاف آزبست در ریه آنها 4‌برابر میزان آزبست در هوای شهر تهران است.

هاشمی سخنانش را این گونه پی گرفت: ما در کشور نقص ساختاری داریم یعنی در صنعت خودروسازی‌مان سیاستگذار، تولیدکننده و ناظر یک مرجع است و استانداردهای ایمنی و زیست محیطی را وزارت صنایع تایید می‌کند. این در حالی است که در تهران، حدود 280 هزار خودرو پلاک شده اما تنها 13 هزار خودروی فرسوده از دور خارج شده است. این در شرایطی است که خودروهای فرسوده 30 برابر خودروهای استاندارد هوا را آلوده می‌کنند.

رئیس پلیس راهور تهران بزرگ، کیفیت سوخت و انرژی در کشور را نیز از عوامل اصلی آلودگی هوا معرفی کرد و گفت، گاز بنزن موجود در هوای تهران 50 تا 150 برابر استاندارد جهانی است، هر چند از انتقاد به خودروسازان برای امتناع از نصب ترمز ABS و کنیستر نیز ابایی نکرد.

البته سخنان بدون تعارف هاشمی سبب شد نماینده وزارت صنایع در جلسه خشمگین شود و در حالی که مرتبا با جملاتی تند از مواضع هاشمی انتقاد می‌کرد، قصد داشت جلسه را به اعتراض ترک کند که میانداری استاندار تهران به این لحظات پرتنش خاتمه داد.

جلسه که دوباره به آرامش رسید، محمدی‌زاده رئیس سازمان حفاظت محیط زیست که حضار به عملکرد سازمان متبوعش در کاهش آلودگی هوا بسیار خرده گرفته بودند بوضوح سعی داشت مانع تنش‌زایی در جلسه شود، ولی در نهایت او نیز مانند دیگر حضار از عملکرد سازمانش دفاع کرد.

او گفت: چه در تهران و چه در سایر نقاط کشور مجموعه‌ای از غفلت‌ها دست به دست هم داده و وضعیت فعلی را به وجود آورده است. ما باید بپذیریم که نقص‌ها، سستی‌ها و اشکالات موجود ریشه در تاریخ دارد و ربطی به این دوران ندارد اما ما باید آن را جبران کنیم.

محمدی‌زاده در عین حال بدون آن که در سخنانش آثاری از ناهماهنگی سازمان متبوعش با سازمان‌ها و وزارتخانه‌های درگیر در آلودگی هوا پیدا باشد، از تعامل موجود میان دستگاه‌ها ابراز رضایت کرد و تنها تاکید کرد که این توافق‌ها نیاز به ساز و کار عملیاتی دارد.

اما سخنان محمدی‌زاده در حالی به پایان رسید که اعضای کارگروه کاهش آلودگی هوای تهران تشکیل کمیته ملی کاهش آلودگی هوا، بررسی وظایف دستگاه‌های مسوول و شمارش ‌اقدامات انجام شده یا نشده، تقویت جایگاه کارگروه کاهش آلودگی هوا و تهیه بسته آموزشی و اطلاع‌رسانی با کارکرد ملی را تصویب کردند هرچند میزان موفقیت این مصوبات همچون بسیاری از مصوبات دیگری که به گفته حاضران در جلسه هنوز اجرا نشده است، در هاله‌ای از ابهام قرار دارد.

مریم خباز