سونامی جذابیت

از سریال‌هایی مثل جنگجویان کوهستان یا سریال سال‌های دور از خانه که به نام اوشین نیز شهرت یافته بود بگیرید تا همین اواخر سریال جومونگ. سریالی که آنچنان شهرت یافت که بازیگر اصلی سریال را نیز به ایران کشاند و خود بازیگر نقش جومونگ را از این همه استقبال، متعجب کرد.

شاید بتوان دلیل دیگری نیز برای این مساله ذکر کرد، علاقه فراوان ایرانی‌ها به داستان. این چیزی است که هیچ ایرانی نمی‌تواند از آن صرف‌نظر کند و در صورت برخورد با یکی از داستان‌های جذاب، کاری ندارد که داخلی باشند یا خارجی، شخصیت‌هایش از جنس خودشان باشند یا نه، واقعی باشند یا خیالی و افسانه‌ای، فقط و فقط آن را دنبال می‌کند تا ببیند داستان چه سیری خواهد داشت و سرانجام کار چه می‌شود.

اما چند سالی است که با ورودDVD در جهان و به تبع آن ایران، علاقه و اشتیاق ایرانیان وارد مرحله تازه‌ای شده است. مردم اشتیاق بی‌اندازه‌ای دارند تا سریع‌تر به سریال‌های روز جهان دسترسی داشته باشند و آنها را سریع و به روز دنبال کنند. از همین‌رو سریال‌هایی در ایران به شهرت‌های فراوانی دست یافتند که هنوز از تلویزیون پخش نشده‌اند. سریال‌هایی که در راس آنها گمشدگان‌)lost( قرار دارد که تب تماشای سریال در ایران را دوباره به راه انداخت. البته ناگفته نماند که این تب پیش از ایران در جهان به راه افتاده بود و آمار تولید سریال در جهان در این سال‌ها می‌تواند گواهی بر این ادعا باشد. سریال‌هایی نظیر 24 و فرار از زندان، بعد از مورد استقبال قرار گرفتن در سطح بین‌‌المللی، در کشورمان نیز طرفداران بسیاری پیدا کرد. صحبت درباره آنها تا مدت‌ها نقل محافل خانوادگی و دوستانه بود.

تاثیرات فرهنگی و اقتصادی آن ها باعث شد تا مدیران فرهنگی راهکارهای جدیدی پیدا کنند؛ راهکاری که اتفاقا خیلی هوشمندانه و روشنفکرانه صورت گرفت. تلویزیون نه تنها علاقه و سلیقه جدید مردم را انکار نکرد، بلکه از آن حمایت هم کرد، اما از راه درست و منطقی‌اش. از راهی که نه به فرهنگ ‌آسیبی برسد و نه کمکی به بازار قاچاق در ایران کند.

دوبله و پخش سریال فرار از زندان از طریق یکی از موسسه‌های رسانه‌ای در کشور، یکی از مهم‌ترین گام‌ها در همین راستا بود. دوبله و پخش سریال دوران کهن از شبکه چهارم سیما هم بازتا‌ب‌های خوبی داشته و با استقبال نیز مواجه شده است.

البته در این بحث، دوبله سریا‌ل‌هایی نظیر گم‌شدگان یا امپراطور بادها که به جومونگ 2 نیز معروف است، همواره در هاله‌ای از ابهام قرار داشته است.

شاید دلیلش این باشد که این سریال‌ها در موج‌های آغازین این سونامی قرار داشتند و پیش از این که تلویزیون دست به کار شود، سر از خانه‌های مردم درآوردند و به همین دلیل، تلویزیون در این زمینه رغبتی نشان نمی‌دهد، چرا که با سریال‌هایی دیده شده و از جذابیت افتاده طرف هستند.

اما به هر حال تلویزیون تصمیم خود را گرفته و نمی‌خواهد از این قافله عقب بماند. این روزها که دی‌وی‌دی‌های سری جدید کارتون فوتبالیست‌ها که مخاطبان آن در سال‌های پیش حالا دیگر بزرگ شده‌‌اند و مشتاق زنده کردن خاطرات گذشته‌شان هستند، به فروش می‌رسد، تلویزیون هم بیکار ننشسته و به سرعت دست به دوبله این کارتون جذاب و پرمخاطب زد و با پخش تیزرهای این کارتون به صورت میان‌برنامه در برنامه‌های کودک و نوجوان شبکه اول سیما، توانست روند رو به رشد فروش قاچاق این اثر را بشکند و این ماجرا را به کنترل خود درآورد.

جالب است که باوجود طرفداران زیاد فوتبالیست‌ها، شناسنامه این کارتون چندان هم شناخته شده نیست فوتبالیست‌ها نام سریالی است که سال‌های 87 1986 میلادی در ژاپن و ابتدا در 26 قسمت ساخته و پخش شد. البته ایده ساختار اصلی این سریال از کمیک‌استریپ‌‌های نوری اکی ناگایی که در مجله شونن ساندی قلم می‌زد و با استقبال بی‌نظیری نیز مواجه شد، برداشت شده است.

این سریال نه‌تنها در ژاپن، بلکه در بسیاری از کشورهای جهان از جمله ایران به نمایش درآمد و آن‌قدر مورد استقبال کودکان قرار گرفت که بسیاری از فوتبالیست‌های صاحب‌نام امروزی در خاطرات خودشان به تاثیراتی که از این کارتون جذاب گرفته‌اند اشاره کرده‌اند.

فوتبالیست‌ها اگرچه به شکلی قهرمان محور مخاطب را با خود همراه می‌کند، اما هیچ‌گاه هدف اصلی خود را فراموش نمی‌کند و از این بابت جزو کارتون‌های مفید برای کودکان است. فوتبالیست‌ها در خلال داستان‌هایی که به تصویر می‌کشد، تاکید زیادی روی اخلاقیات، روحیه جوانمردی و دوستی دارد. از این رو سوباسا نه‌تنها قهرمان فوتبال است، بلکه قهرمان اخلاق هم هست و نشان می‌دهد که هر هدفی جز با تلاش و کوشش و امید به پیروزی به دست نمی‌آید. این مهم‌ترین نقطه قوت این سریال است. وقتی اثری در این ابعاد و با این گستره مخاطب، اینچنین برای مخاطبانش قهرمان خلق می‌کند قطعا هم می‌تواند آن مخاطبان را به گمراهی بکشاند هم راه درست موفقیت را به آنها نشان دهد هم می‌تواند قهرمان را انسانی مغرور، خودخواه و به دور از آداب انسانی معرفی کند (که اگر هم این کار را بکند، قطعا با توجه به ویژگی‌های آثار نمایشی قهرمان محور، بازتاب مستقیمی خواهد داشت) هم می‌تواند برعکس عمل کند و باعث فرهنگ‌سازی شود.

حسین گودرزی