ائتلاف سه جانبه در شرق

این سه کشور، یک پنجم خاک زمین را در اختیار دارند و 39 درصد جمعیت جهان نیز در این سه کشور پراکنده شده‌اند. سرگئی لاورف ، اس.ام. کریشنا و یانگ جی‌‌ایچی وزرای امور خارجه سه کشور روسیه،‌ هند و چین در این شهر آرام و سرسبز هند با هم دیدار کردند.این نشست در شرایطی برگزار شد که بانیان آن اهداف و سیاست هایی همه جانبه را پیگری می کردند. با توجه به توافقات به عمل آمده میان طرفین اهداف این رویکرد را در ابعاد مختلف می توان مورد بررسی قرار داد.

الف )هر سه کشور در حالی بر توسعه روابط تاکید دارند که از مهمترین بخش های این روابط را توسعه مناسبات اقتصادی تشکیل می دهد. در شرایطی که بحران اقتصادی بر جهان حاکم شده و از سوی دیگر عرصه اقتصادی به سمت ائتلاف های منطقه‌ای پیش می رود سه کشور با برخورداری از ظرفیت های اقتصادی و زیر بنایی و داشتن جمعیتی قابل توجه می توانند در ائتلافی اقتصادی ضمن کاهش مشکلات خود در عرصه جهانی نیز جایگاه مناسبی را کسب کنند. در این میان هند و چین با بهره گیری از ظرفیت های اقتصادی و نیروی انسانی موجود و روسیه با داشتن ذخایر عظیم انرژی و نیز برخورداری از تکنولوژی صنعتی می توانند مکملی برای اهداف اقتصادی یک دیگر باشند.

ب) تحولات منطقه بیانگر رویکرد کشورها به تشکیل و تحکیم ائتلاف های منطقه ای می باشند. در شرایطی سازمان شانگهای توانسته تا حدود زیادی این امر را تحقق بخشد که  چین ، هند و روسیه با توسعه مناسبات سه جانبه سعی در ایجاد ائتلافی قدرتمند در سطح منطقه را دارند که می تواند به تقویت موقعیت شانگهای مبدل شود. در عصر حاضر در بسیاری از مناطق جهان نظیر آفریفا ، آمریکای لاتین ، شرق آسیا  گرایش به سمت ایجاد اتحادیه های منطقه ای افزایش یافته لذا کشورهایی مانند هند ، چین و روسیه نیز چاره ای جز حرکت در این مسیر نخواهند داشت.

ج) از چالش های اصلی سه کشور مسئله فعالیت جدایی طلبان با تحریک غرب است. چین با مسئله تایوان ، سینگ کیانگ و تبت مواجه است ، هند با مسئله کشمیر و مائوئیست ها دست به گربان است و مسکو نیز با مسائل چچن ، اینگوش و سایر مناطق استقلال طلب روبرو شده است. مقابله با این جدایی طلبی ها و نیز مبارزه با تروریسم در حال گسترش در منطقه از دلایل ائتلاف این کشورها می تواند ارزیابی شود.

د) در شرایطی که کشورهای اروپایی ، ناتو آمریکا با عناوین مختلف به تشدید بازیگری در جهان روی آورده و حتی منافع ملی کشورهایی مانند چین ، هند و روسیه را تهدید می کنند ، کشورهای مذکور برای مقابله با این مداخلات و نیز حفظ موقعیت جهانی نیازمند تکیم مناسبات استراتژیک می باشند که در نشست هند نیز نمود پیدا کرد.
در مجموع می توان گفت که رویکرد سه کشور به تحکیم مناسبات سه جانبه برگرفته از چالش های داخلی و اهداف منطقه ای و جهانی این کشورها است که آنها را در یک مسیر قرار داده است . هرچند که برخی تفاوت منافع و نیز اختلافات مرزی نظیر آنچه میان چین و هند مشاهده می شود موانعی برای تحکیم همه جانبه این ائتلاف می باشند اما دیدگاه مشترک طرفین در مقابله با مداخلات خارجی و بازیگری فعال در معادلات جهانی می تواند به عاملی برای حل این اختلاف ها منجر شود بویژه اینکه طرفین این روابط را نوعی مهار آرام طرف مقابل و حفظ جایگاه منطقه ای خود می دانند.

قاسم غفوری